داستان شناخت ایران: نقد و بررسی آثار احمد محمود

by جواد اسحاقیان

احمد اعطا با نام ادبی «احمد محمود» نویسنده معاصر ایرانی را پیرو مکتب رئالیسم اجتماعی می‌دانند. معروف‌ترین رمان او با نام «همسایه‌ها» در زمرهٔ آثار برجستهٔ ادبیات معاصر ایران شمرده می‌شود.

محمود در ۴ دی ۱۳۱۰ در شهر اهواز از پدر و مادری دزفولی الاصل به دنیا آمد و شاید به همین دلیل بیشتر خود را دزفولی می‌دانست. در برخی از آثارش چون همسایه‌ها و مدارصفر درجه واژه‌ها و جملاتی به گویش دزفولی به چشم می‌خورد و نیز شخصیت «نعمت» در داستان «غریبه‌ها و پسرک بومی» از کتابی به همین نام نیز از یکی از اهالی دزفول به نام نعمت علائی گرفته شده‌است که حول‌وحوش سال ۱۳۲۳ در دزفول به دست افراد ناشناسی ترور می‌شود. پدر احمد محمود در سال ۱۳۵۶ که در آن زمان احمد محمود ۴۶ ساله بود فوت کرد و مادرش در سال ۱۳۷۹ دو سال قبل از درگذشت خود احمد محمود از دنیا رفت.
در سال ۱۳۲۷ با عمه‌زاده‌‌اش ازدواج کرد و در سال ۱۳۲۹ دوره متوسطه را شبانه در دبیرستان شاهپور اهواز به پایان رساند.

328 pages, Paperback

First published January 1, 2014

Reviews

[Dream.M · Rating 4 out of 5]

نقد و بررسی های جالبی برای چند کتاب بزرگ احمد محمود رو توی این کتاب خوندم که برام از این نظر جالب بودن که اغلب این نقد ها از جنبه های مشخصی به بررسی کتاب ها پرداختن.
کتاب هایی که نقد شدن : همسایه ها، مدار صفر درجه، درخت انجیر معابد و داستان یک شهر
ممنون از آقای محمدرضا مشفقی عزیز برای معرفی این کتاب♥︎

[Mahdi · Rating 4 out of 5]

احمد محمود برای من بهترین نویسنده ایران ، بهترین روایتگر ایران، خلاق ترین نویسنده و تکنیکی ترین نویسنده ایرانی هست که کلیشه‌ها رو از بین برد و از بهترین تکنیک‌ها برای نویسندگی استفاده کرد. مثل استفاده از لهجه در نوشته، استفاده از آوا و صوت در متن و تصویر سازی های فوق فوق فوق جذاب که مخاطب کاملا محو نوشته‌هاش می‌شه. از استعاره‌های عجیب و عمقی تا شخصیت‌پردازی های بی نظیر.
و این کتاب که به بررسی آثار بزرگ احمد محمود ( همسایه‌ها، زمین سوخته، داستان یک شهر، درخت انجیر معابد، مدار صفر درجه) پرداخته بود بهم ثابت کرد احمد محمود بزرگ‌تر و بهتر از چیزیه که فکرش میکردم.
نویسنده‌ای که شاید به اندازه نوشته‌هاش دیده نشده.
از همسایه‌ها و خالدِ نوجوان که درگیر بازی‌های سیاسی نهضت ملی شدن نفت میشه تا زمین سوخته و خانواده ای که درگیر جنگ می‌شن و ذره ذره جنوب کشور از بین میره.
از داستان یک شهر و کودتای ننگین و اعدام افسر‌ها و ماجرای غم‌انگیز شریفه تا تعصب‌های احمقانه‌ی مردمِ درخت انجیر معابد و داستان پر فراز و نشیب فرامرزخان
و همینطور روایت زیبا و بی جهت گیری از انقلاب ۵۷ ایران داخل مدار صفر درجه
شاهکار‌هایی که فکر نمیکنم هیچوقت تکرار بشه و هیچ نویسنده ای رو ندیدم که به خوبی محمود بنویسه.
شاید تازه به این نتیجه رسیدم که چرا طی نزدیک به ۷۰ ۸۰ سال عمر احمد محمود آثار کوتاهی ازش هست و تعدادشون زیاد نیست. چون بیشتر از چیزی که فکرش میکنیم روی آثارش وقت میذاشت و نمی‌خواست فقط کتاب بده بیرون.
میخواست شاهکار بنویسه.
نمی‌خواست بیانیه سیاسی و نصیحت بنویسه.
میخواست شاهکار بنویسه.
نمی‌خواست بنویسه که پولدار بشه.
میخواست شاهکار بنویسه.
اگه از احمد محمود هیچی نخوندید ترجیحا با همسایه ها شروع کنید و به ترتیب اتفاقات و وقایعی که داخل ایران رخ داده آثار بلندش رو بخونید یعنی :
۱. همسایه‌ها
۲. داستان یک شهر
۳. زمین سوخته
۴. درخت انجیر معابد
۵. مدار صفر درجه
۶. آدم زنده
۷. دو فیلمنامه

باقی کتابهاش داستان کوتاه هستن و اونها هم از دست ندید.
احمد محمود قطعا رسالتش رو به عنوان یک نویسنده انجام داده و از هرچیزی که می‌شد نوشته. از دوران ساواک و افسران حزب توده تا جنگ و عذابی که به مردم تحمیل شد و سالها بعد این جنگ سنگری برای لاپوشونی کثافت کاری ها شد.
از خرافات و نزاع‌های خانوادگی مردم تا انقلاب ۵۷ که خیلی‌ها براش قربانی شدن ولی ثمره‌ای که باید رو نداشت.
از دیکتاتوری در کتاب آدم زنده تا پارتی بازی های داخل دو فیلمنامه.
در نهایت احمد محمود بخونید و لذت ببرید