What do you think?
Rate this book
Wat loopt daar?
In Wat loopt daar? beschrijft en analyseert Midas Dekkers de mensen in al hun gedaanten en variaties zoals alleen hij dat kan: met verwondering, openheid en vooral met liefde.
In Wat loopt daar? kijkt bioloog Midas Dekkers met de ogen van de vakman naar de mensenrassen om hem heen. Hij beschrijft en ontleedt ze in al hun gedaanten, met verwondering, maar vooral ook met liefde. Met de hem eigen flair deelt Dekkers zijn brede kennis van de biologie. Hij gaat in op de evolutie en afstamming van de mensen, begrijpt hun hokjesgeest en toont zijn bewondering voor grote taxonomen als Linnaeus en Blumenbach. Dekkers viert de variatie, heeft een goed oog voor het absurde en is niet bang voor het ongerijmde. Van hondenrassen, tijgerrassen en aardappelrassen kun je onbekommerd spreken, maar wie over mensenrassen begint stuit op een probleem. Omdat het ene mensenras zich beter waant dan het andere. Racisme is een groot sociaal probleem, maar de wortel ervan, het ras, is biologisch.
In Wat loopt daar? kijkt bioloog Midas Dekkers met de ogen van de vakman naar de mensenrassen om hem heen. Hij beschrijft en ontleedt ze in al hun gedaanten, met verwondering, maar vooral ook met liefde. Met de hem eigen flair deelt Dekkers zijn brede kennis van de biologie. Hij gaat in op de evolutie en afstamming van de mensen, begrijpt hun hokjesgeest en toont zijn bewondering voor grote taxonomen als Linnaeus en Blumenbach. Dekkers viert de variatie, heeft een goed oog voor het absurde en is niet bang voor het ongerijmde. Van hondenrassen, tijgerrassen en aardappelrassen kun je onbekommerd spreken, maar wie over mensenrassen begint stuit op een probleem. Omdat het ene mensenras zich beter waant dan het andere. Racisme is een groot sociaal probleem, maar de wortel ervan, het ras, is biologisch.
- GenresScienceNonfictionBiology
368 pages, Paperback
Published October 1, 2021
14 people are currently reading
137 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
June 25, 2022
Een paar maanden geleden ging ik met vriend B naar de Donner. Midas Dekkers zou zijn nieuwe boek presenteren. Het was zelfs een drieklapper. Ook Rob van Essen en Sandra Langereis werden geïnterviewd over hun nieuwe boeken Miniapolis en Erasmus dwarsdenker. Maar wij gingen heen voor onze jeugdheld Midas. Men dacht kennelijk dat Dekkers alleen onvoldoende publiek zou trekken. Tijden veranderen. Er was eind jaren tachtig, begin jaren negentig veel aandacht voor natuur en biologie. Zo keken we graag naar de programma’s van Desmond Morris en las ik boeken als Chimpanseepolitiek van Frans de Waal. Het was de tijd dat biologen influencers waren en Midas Dekkers was voor mij de ultieme influencer. Hij is sindsdien natuurlijk wel actief gebleven, publiceerde vast het ene humoristische natuurboek na het andere. Ik kreeg er echter weinig van mee. Dat veranderde dertig jaar later met het verschijnen van Wat Loopt Daar? Want er was veel ophef over het boek vanuit antiracistische hoek. Het is natuurlijk nastrevenswaardig om alle vormen van racisme uit te bannen en actief te bestrijden, maar het is niet de juiste weg om dan het bestaan van verschillende rassen te ontkennen. Dekkers betoogde enkel hoe en waarom rassen ontstaan en bestaan en dat je mensen - net als dieren - in rassen kunt opdelen. Hij benadrukt ook telkens dat voor welke vorm van racisme dan ook geen plaats mag zijn in de wereld, maar ook dat biologie en rassenleer los staan van elkaar. Er zijn ook belangrijke voordelen om rassen te benoemen. Zo werken bepaalde medicijnen niet voor alle rassen hetzelfde. Desondanks kwam het hem dus op forse kritiek te staan. Dit overkwam eerder ook al biologenpioniers zoals Blumenbach en Linnaeus die tegenwoordig ook soms als racisten worden weggezet, omdat zij een rubricering van mensenrassen hebben opgesteld. Dekkers stelt dat zij toch puur wetenschappelijke motieven hadden, geen enkel waardeoordeel over de onderscheiden rassen hadden. Al met al is dit complexe materie waarvan we de gevoeligheid niet moeten onderschatten. Laten we in elk geval beginnen met het maken van een betere wereld door dit pareltje van Dekkers te lezen.
November 13, 2021
Een biologische kijk op rassen, zo luidt de ondertitel. Een belangrijke toevoeging.
Dekkers is een geestig verteller. Hij kiest veel van zijn woorden en zijn citaten om te prikkelen. Zijn tekst staat zo vol plotselinge versimpelingen, zo vol verrassende wendingen, zo vol oorspronkelijke koppelingen en zo vol bijna infantiele voorbeelden dat je er vrolijk van wordt. Maar die toch ook allemaal bijdragen aan, niet onbelangrijk, een beter begrip. Knap gedaan.
De kern van zijn verhaal is dat mensen ongelijk zijn, maar wel gelijkwaardig.
Geen wereldschokkend standpunt.
Maar verschil van mening over dit standpunt heeft wel tot wereldschokkende processen geleid. Daarom is het goed om even stil te staan bij de diversiteit aan meningen, bij de daarbij behorende onderbouwingen en of die onderbouwingen op de juiste wetenschappelijke feiten stoelen. Dat de wetenschap daarbij foute routes heeft verkend moet niet worden ontkent. Maar dat goede routes moreel/politiek verboden en verbannen werden moet ook onder ogen worden gezien. En dat wetenschappelijke hypothesen en inzichten oneigenlijk gebruikt werden, dát was (en is) eigenlijk het grootste probleem.
(Bij wijze van) Uittreksel:
Carl Linnaeus (1707-1778)
Systema naturae, het ‘periodiek systeem der soorten’, bedoeld om het planten- en dierenrijk te ordenen.
De mens is gewoon bij de dieren ingedeeld, als een van de apen. Homo sapiens: europaeus, afer, americanus, asiaticus.
Linnaeus dacht dat soorten onveranderlijk waren (want wat God heeft geschapen valt niet te verbeteren).
Johan Friedrich Blumenthal (1752-1840)
Onderscheidde 5 mensenrassen. Hij koos kleur (van de huid) als belangrijkste criterium. Wit, geel/olijfkleurig, koperkleurig, tanig, taanzwart.
Bij dieren kan je de huid meestal niet zijn. Daar kijk je dan naar haar, veren of schubben.
Wil je mensen in rassen opdelen dan moet je naar het hele organisme kijken, niet alleen maar naar zijn genoom.
Mag je onze ene mensensoort in parten delen? De enige goede vraag is of het zin heeft. Gezien het feit dat bepaalde ziekten typisch zijn voor een ras is het antwoord: ja.
Wetenschappelijk werd de mens pas in rassen verdeeld door George-Louis Leclerc Buffon (1707-1788) en Immanuel Kant. Kant zette als eerste wetenschapper de witte mens bovenaan op de troon der mensheid.
Racisme.
Wie de mensheid op sociale of politieke gronden wil indelen heeft een ruime keuze uit groepen als volk, natie, staat, kerk, en rijk. Het begrip ras behoort tot het terrein van de plant- en dierkunde. Een bioloog zal het gedrag van mensen vrijelijk vergelijken met dat van de apen. Het gedrag van verschillende mensenrassen tegen elkaar afzetten laat de bioloog over aan de culturele antropologen. Veel mensen geloven wel graag dat er aardappelrassen zijn, tomatenrassen, hondenrassen, maar geen mensenrassen. Rassen opheffen ter bestrijding van het racisme is even kortzichtig als de seks afschaffen vanwege het seksisme.
Alle mensen vormen één soort.
Verwante soorten vormen een geslacht.
Verwante geslachten vormen een familie.
Families vormen orden,
Orden vormen klassen.
Ernst Mayr (1904-2005): ‘Soorten zijn groepen van daadwerkelijk of potentieel kruisende natuurlijke populaties die reproductief van andere vergelijkbare groepen geïsoleerd zijn.’ D.w.z. kun je met elkaar kruisen dan behoor je tot dezelfde soort, mits het nageslacht dat ook weer met elkaar kan.
Een ras is een onderverdeling van een soort. Een ras is een groep soortgenoten met dezelfde erfelijke afwijking. Je zou ook de term ondersoort kunnen gebruiken.
Als een ondersoort dreigt uit te sterven is daar vaak veel aandacht voor. Vergeten wordt dat er, door vermenging, continu ondersoorten verdwijnen. Daar kraait geen haan naar.
Van de mens bestonden ooit verschillende soorten. Die zijn, op één na, uitgestorven. Neanderthalers waren geen verbeterde versies van de homo erectus of prototypes van de homo sapiens. Ze waren zichzelf.
De variabiliteit van de mens is, dankzij recombinatie van afwijkende vormen die er niet in geslaagd zijn om zich als soort af te splitsen, groter dan die van welk wild dier dan ook.
Melanine (Grieks voor ‘zwartsel’) in miljarden inktzakjes in de huid. In totaal weegt deze ‘inkt’ nog geen gram. Een donkere huid maakt meer en grotere kleurstofkorrels. Het beschermt tegen huidkanker.
Zwarte mensen. Hun genoom varieert sterk en kan meer verschillen dan die tussen zwarte en witte, gele of bruine mensen. Bij verhuizingen door de wereld, naar Europa en Azië bleef telkens een deel van het genoom achter.
Witte mensen. Uit DNA zou blijken dat Europeanen pas wit geworden na opkomst van de landbouw. Ook hier bestaan onderlinge verschillen: Lappen, Basken, Kaukasiër, noordse, alpine, Dinaren, Oostbalten, …
Maar Germanen bestaan niet en hebben nooit bestaan, Germaans is een taalkundig begrip. Germaanse talen werden door veel stammen in Europa gesproken: Teutonen, Angelen, Bataven, Kaninefaten, Franken, Goten, Vandalen, ...
Van dat stammen onderscheid was sinds het jaar 1000 weinig meer te merken, maar door de opkomst van het nationalisme werden vermeende verschillen weer gecultiveerd.
Friedrich Max Muller (1823-1900), filoloog, schiep in 1853 het Arisch ras. Met Arisch werd oorspronkelijk een groep Indische talen aangeduid. De racist Arthur Gobineau (1816-1882) spon er mythes omheen die later als brandstof voor WO II zouden dienen.
En wat is een Jood/jood ?
Amos Oz: ‘… iedereen die zo dwaas is om zich Joods te noemen is een Jood’.
Joden zijn geen ras, geen volk, ook zij vormen een taalkundige, geen volkenkundige eenheid.
In de 200 generaties sinds Abraham hebben zijn nazaten niet alleen elkaar liefgehad.
Maar het Joodse uiterlijk dan? Als Joden zo makkelijk aan hun uiterlijk te herkennen waren was de gele Jodenster niet nodig geweest.
Het Joodse volk is in de 19e eeuw uitgevonden door de zionisten. Wel is aangetoond dat in de verspreide Joodse gemeenschappen genetisch met elkaar verbonden zijn via volken uit de Levant: Bedoeïenen, Druzen en Palestijnen (!).
Maar toen Asjkenazische Joden en Sefardische Joden elkaar ontmoeten in Amsterdam waren ze zover uit elkaar gegroeid dat ze elk aan weerszijden van dezelfde straat een eigen synagoge bouwden. Met elkaar trouwen was uit den boze. Geneticus Hans Galjaard vroeg een Joodse collega ooit waarom er zoveel Joodse violisten waren en kreeg als antwoord: ‘Omdat ze geen geld hadden voor een piano’.
Het gele ras. De talrijkste groep. Via een tijdelijke landbrug (ijstijd, Beringstraat) naar Amerika gelopen, tot aan Vuurland toe. Van nature horen mensen in Amerika niet thuis. Opgravingen leveren wel resten van dinosaurussen op maar nooit voorouders van de Homo sapiens.
Gescheiden door diepe weidse zeeën hebben de Oceanisch eilanden een aparte fauna: kiwi’s, paradijsvogels, brughagedissen, buideldieren … maar geen buidelmensen.
De eerste mensen kwamen pas zo’n 50.000 jaar geleden in Australië en de Zuidzee eilanden aan, bouwde boten en mengde er genetisch lustig op los.
De meeste rassen en stammen zijn niet verdwenen door moord en doodslag. Het vermengt zich met buurvolken tot het onherkenbaar is.
Het zoeken naar ‘het zuivere ras’ is in 1962 officieel gestaakt door het Unesco artikel 7: Voor het bestaan van ‘zuivere rassen’ bestaat geen grond.
Daarmee is iedereen verklaard tot ‘bastaard’. Met de juiste omstandigheden én isolatie groeit zo’n bastaard/kruising weer uit tot een eigen ras of mogelijk zelfs een eigen soort.
Domesticatie.
Zonder rassenteelt van vee en gewassen was de wereld verhongerd.
In 2007 telde de FAO al 7.616 huisdierrassen, door mensen uit slechts 40 soorten geschapen.
Huisdieren hebben gemiddeld een kwart minder hersenen dan hun stamvader, honden zelfs een derde.
Gedomesticeerde planten. 35% van alle groente wordt wereldwijd geteeld met zaad uit Nederland.
Het gericht fokken begon in de 18e eeuw . Een van de redenen was het einde van het drieslagstelsel. Er kwam ruimte vrij om veevoer te verbouwen.
En tegelijkertijd, zou je kunnen zeggen, heeft de mens zichzelf gedomesticeerd.
Fredrik II van Pruisen liet de langste soldaten met de langste meisjes huwen, om zijn legers van lange grenadiers te voorzien.
In Europa was de eugenetica in de jaren ’20 & ’30 een respectabele wetenschap. Academische theorieën werden met grimmig geweld in praktijk gebracht. (Übermensch)
De kleur van bloed is rood, gekleurd door de hemoglobine. Het rood wordt veroorzaakt door het ijzeratoom in elk kwart van een hemoglobinemolecuul. Het atoom kan ook van koper zijn. Dan krijg je blauw bloed – bij degenkrabben.
Een kind krijgt zijn bloed niet van zijn moeder. Het maakt van meet af aan zijn eigen bloed.
Bloed draagt geen erfelijke eigenschappen, rode bloedcellen hebben geen kern en dragen dus geen DNA. Hun taak is om zuurstof te vervoeren.
Sikkelcelziekte (de rode bloedlichaampjes zijn geen plaatjes maar halve maantjes) krijg je pas als je beide ouders de aanleg ervoor aan je doorgeven. Het komt meer voor onder zwarte mensen in Afrika. Krijg je de aanleg van één ouder dan beschermt het tegen malaria. Er bestaat dus een verband tussen ziekte en ras en dus tussen ras en geneesmiddelen. Maar vooralsnog is registratie van etniciteit in Nederland verboden.
Het middel BiDil werd als eerste medicijn in 2005 ras-specifiek goedgekeurd. Een storm van protest brak los. Door de goedkeuring werd het bestaan van rassen erkend. Maar een jonge man krijgt ook een ander middel dan een oude vrouw, de behandeling is specifiek, niks gelijke behandeling.
Aziaten en Afrikanen kunnen niet goed tegen melk (enzymen lactose). Jonge zoogdieren hebben het enzym lactase, wanner het dier volwassen wordt stopt de productie van lactase. (Ook: enzymen alcohol)
Volken in de poolstreken hebben ‘bruin vet’ om hun lichaamstemperatuur makkelijker op 36 graden te houden.
Volken die hoog in de bergen (Andes) leven hebben meer hemoglobine in hun bloed. Of (Tibet) een hoger gehalte stikstofmonoxide dat de bloedvaten verwijdt.
In Zuidoost Azië leeft de Bajaustam. Zij duiken naar vis, inktvis en zeekomkommer en kunnen tot 30 min. onder water blijven dankzij een grotere milt.
IQ is niet hetzelfde als intelligentie, het is een getal, de uitkomst van een deling. Intelligentie is een amorfe eigenschap zoals humor, liefde of luiheid.
Genetisch verschilt een homo sapiens maar 0,3% van een neanderthaler en maar 1,2 % van een chimpansee. Er zijn geen aparte genen voor zwarte, gele of witte mensen, maar het ene ras heeft een andere mix van varianten in zich dan het andere.
Verwantschap zegt iets over een gemeenschappelijk verleden, niet over de toekomst. Genetisch onderzoek bevestigt de klassieke rassenindeling. Rassen bestaan bij de gratie van hun genen, maar het blijven levende wezens van vlees en bloed.
De mens heeft een genotype, maar hij is zijn fenotype, zijn uiterlijke verschijningsvorm.
Dekkers is een geestig verteller. Hij kiest veel van zijn woorden en zijn citaten om te prikkelen. Zijn tekst staat zo vol plotselinge versimpelingen, zo vol verrassende wendingen, zo vol oorspronkelijke koppelingen en zo vol bijna infantiele voorbeelden dat je er vrolijk van wordt. Maar die toch ook allemaal bijdragen aan, niet onbelangrijk, een beter begrip. Knap gedaan.
De kern van zijn verhaal is dat mensen ongelijk zijn, maar wel gelijkwaardig.
Geen wereldschokkend standpunt.
Maar verschil van mening over dit standpunt heeft wel tot wereldschokkende processen geleid. Daarom is het goed om even stil te staan bij de diversiteit aan meningen, bij de daarbij behorende onderbouwingen en of die onderbouwingen op de juiste wetenschappelijke feiten stoelen. Dat de wetenschap daarbij foute routes heeft verkend moet niet worden ontkent. Maar dat goede routes moreel/politiek verboden en verbannen werden moet ook onder ogen worden gezien. En dat wetenschappelijke hypothesen en inzichten oneigenlijk gebruikt werden, dát was (en is) eigenlijk het grootste probleem.
(Bij wijze van) Uittreksel:
Carl Linnaeus (1707-1778)
Systema naturae, het ‘periodiek systeem der soorten’, bedoeld om het planten- en dierenrijk te ordenen.
De mens is gewoon bij de dieren ingedeeld, als een van de apen. Homo sapiens: europaeus, afer, americanus, asiaticus.
Linnaeus dacht dat soorten onveranderlijk waren (want wat God heeft geschapen valt niet te verbeteren).
Johan Friedrich Blumenthal (1752-1840)
Onderscheidde 5 mensenrassen. Hij koos kleur (van de huid) als belangrijkste criterium. Wit, geel/olijfkleurig, koperkleurig, tanig, taanzwart.
Bij dieren kan je de huid meestal niet zijn. Daar kijk je dan naar haar, veren of schubben.
Wil je mensen in rassen opdelen dan moet je naar het hele organisme kijken, niet alleen maar naar zijn genoom.
Mag je onze ene mensensoort in parten delen? De enige goede vraag is of het zin heeft. Gezien het feit dat bepaalde ziekten typisch zijn voor een ras is het antwoord: ja.
Wetenschappelijk werd de mens pas in rassen verdeeld door George-Louis Leclerc Buffon (1707-1788) en Immanuel Kant. Kant zette als eerste wetenschapper de witte mens bovenaan op de troon der mensheid.
Racisme.
Wie de mensheid op sociale of politieke gronden wil indelen heeft een ruime keuze uit groepen als volk, natie, staat, kerk, en rijk. Het begrip ras behoort tot het terrein van de plant- en dierkunde. Een bioloog zal het gedrag van mensen vrijelijk vergelijken met dat van de apen. Het gedrag van verschillende mensenrassen tegen elkaar afzetten laat de bioloog over aan de culturele antropologen. Veel mensen geloven wel graag dat er aardappelrassen zijn, tomatenrassen, hondenrassen, maar geen mensenrassen. Rassen opheffen ter bestrijding van het racisme is even kortzichtig als de seks afschaffen vanwege het seksisme.
Alle mensen vormen één soort.
Verwante soorten vormen een geslacht.
Verwante geslachten vormen een familie.
Families vormen orden,
Orden vormen klassen.
Ernst Mayr (1904-2005): ‘Soorten zijn groepen van daadwerkelijk of potentieel kruisende natuurlijke populaties die reproductief van andere vergelijkbare groepen geïsoleerd zijn.’ D.w.z. kun je met elkaar kruisen dan behoor je tot dezelfde soort, mits het nageslacht dat ook weer met elkaar kan.
Een ras is een onderverdeling van een soort. Een ras is een groep soortgenoten met dezelfde erfelijke afwijking. Je zou ook de term ondersoort kunnen gebruiken.
Als een ondersoort dreigt uit te sterven is daar vaak veel aandacht voor. Vergeten wordt dat er, door vermenging, continu ondersoorten verdwijnen. Daar kraait geen haan naar.
Van de mens bestonden ooit verschillende soorten. Die zijn, op één na, uitgestorven. Neanderthalers waren geen verbeterde versies van de homo erectus of prototypes van de homo sapiens. Ze waren zichzelf.
De variabiliteit van de mens is, dankzij recombinatie van afwijkende vormen die er niet in geslaagd zijn om zich als soort af te splitsen, groter dan die van welk wild dier dan ook.
Melanine (Grieks voor ‘zwartsel’) in miljarden inktzakjes in de huid. In totaal weegt deze ‘inkt’ nog geen gram. Een donkere huid maakt meer en grotere kleurstofkorrels. Het beschermt tegen huidkanker.
Zwarte mensen. Hun genoom varieert sterk en kan meer verschillen dan die tussen zwarte en witte, gele of bruine mensen. Bij verhuizingen door de wereld, naar Europa en Azië bleef telkens een deel van het genoom achter.
Witte mensen. Uit DNA zou blijken dat Europeanen pas wit geworden na opkomst van de landbouw. Ook hier bestaan onderlinge verschillen: Lappen, Basken, Kaukasiër, noordse, alpine, Dinaren, Oostbalten, …
Maar Germanen bestaan niet en hebben nooit bestaan, Germaans is een taalkundig begrip. Germaanse talen werden door veel stammen in Europa gesproken: Teutonen, Angelen, Bataven, Kaninefaten, Franken, Goten, Vandalen, ...
Van dat stammen onderscheid was sinds het jaar 1000 weinig meer te merken, maar door de opkomst van het nationalisme werden vermeende verschillen weer gecultiveerd.
Friedrich Max Muller (1823-1900), filoloog, schiep in 1853 het Arisch ras. Met Arisch werd oorspronkelijk een groep Indische talen aangeduid. De racist Arthur Gobineau (1816-1882) spon er mythes omheen die later als brandstof voor WO II zouden dienen.
En wat is een Jood/jood ?
Amos Oz: ‘… iedereen die zo dwaas is om zich Joods te noemen is een Jood’.
Joden zijn geen ras, geen volk, ook zij vormen een taalkundige, geen volkenkundige eenheid.
In de 200 generaties sinds Abraham hebben zijn nazaten niet alleen elkaar liefgehad.
Maar het Joodse uiterlijk dan? Als Joden zo makkelijk aan hun uiterlijk te herkennen waren was de gele Jodenster niet nodig geweest.
Het Joodse volk is in de 19e eeuw uitgevonden door de zionisten. Wel is aangetoond dat in de verspreide Joodse gemeenschappen genetisch met elkaar verbonden zijn via volken uit de Levant: Bedoeïenen, Druzen en Palestijnen (!).
Maar toen Asjkenazische Joden en Sefardische Joden elkaar ontmoeten in Amsterdam waren ze zover uit elkaar gegroeid dat ze elk aan weerszijden van dezelfde straat een eigen synagoge bouwden. Met elkaar trouwen was uit den boze. Geneticus Hans Galjaard vroeg een Joodse collega ooit waarom er zoveel Joodse violisten waren en kreeg als antwoord: ‘Omdat ze geen geld hadden voor een piano’.
Het gele ras. De talrijkste groep. Via een tijdelijke landbrug (ijstijd, Beringstraat) naar Amerika gelopen, tot aan Vuurland toe. Van nature horen mensen in Amerika niet thuis. Opgravingen leveren wel resten van dinosaurussen op maar nooit voorouders van de Homo sapiens.
Gescheiden door diepe weidse zeeën hebben de Oceanisch eilanden een aparte fauna: kiwi’s, paradijsvogels, brughagedissen, buideldieren … maar geen buidelmensen.
De eerste mensen kwamen pas zo’n 50.000 jaar geleden in Australië en de Zuidzee eilanden aan, bouwde boten en mengde er genetisch lustig op los.
De meeste rassen en stammen zijn niet verdwenen door moord en doodslag. Het vermengt zich met buurvolken tot het onherkenbaar is.
Het zoeken naar ‘het zuivere ras’ is in 1962 officieel gestaakt door het Unesco artikel 7: Voor het bestaan van ‘zuivere rassen’ bestaat geen grond.
Daarmee is iedereen verklaard tot ‘bastaard’. Met de juiste omstandigheden én isolatie groeit zo’n bastaard/kruising weer uit tot een eigen ras of mogelijk zelfs een eigen soort.
Domesticatie.
Zonder rassenteelt van vee en gewassen was de wereld verhongerd.
In 2007 telde de FAO al 7.616 huisdierrassen, door mensen uit slechts 40 soorten geschapen.
Huisdieren hebben gemiddeld een kwart minder hersenen dan hun stamvader, honden zelfs een derde.
Gedomesticeerde planten. 35% van alle groente wordt wereldwijd geteeld met zaad uit Nederland.
Het gericht fokken begon in de 18e eeuw . Een van de redenen was het einde van het drieslagstelsel. Er kwam ruimte vrij om veevoer te verbouwen.
En tegelijkertijd, zou je kunnen zeggen, heeft de mens zichzelf gedomesticeerd.
Fredrik II van Pruisen liet de langste soldaten met de langste meisjes huwen, om zijn legers van lange grenadiers te voorzien.
In Europa was de eugenetica in de jaren ’20 & ’30 een respectabele wetenschap. Academische theorieën werden met grimmig geweld in praktijk gebracht. (Übermensch)
De kleur van bloed is rood, gekleurd door de hemoglobine. Het rood wordt veroorzaakt door het ijzeratoom in elk kwart van een hemoglobinemolecuul. Het atoom kan ook van koper zijn. Dan krijg je blauw bloed – bij degenkrabben.
Een kind krijgt zijn bloed niet van zijn moeder. Het maakt van meet af aan zijn eigen bloed.
Bloed draagt geen erfelijke eigenschappen, rode bloedcellen hebben geen kern en dragen dus geen DNA. Hun taak is om zuurstof te vervoeren.
Sikkelcelziekte (de rode bloedlichaampjes zijn geen plaatjes maar halve maantjes) krijg je pas als je beide ouders de aanleg ervoor aan je doorgeven. Het komt meer voor onder zwarte mensen in Afrika. Krijg je de aanleg van één ouder dan beschermt het tegen malaria. Er bestaat dus een verband tussen ziekte en ras en dus tussen ras en geneesmiddelen. Maar vooralsnog is registratie van etniciteit in Nederland verboden.
Het middel BiDil werd als eerste medicijn in 2005 ras-specifiek goedgekeurd. Een storm van protest brak los. Door de goedkeuring werd het bestaan van rassen erkend. Maar een jonge man krijgt ook een ander middel dan een oude vrouw, de behandeling is specifiek, niks gelijke behandeling.
Aziaten en Afrikanen kunnen niet goed tegen melk (enzymen lactose). Jonge zoogdieren hebben het enzym lactase, wanner het dier volwassen wordt stopt de productie van lactase. (Ook: enzymen alcohol)
Volken in de poolstreken hebben ‘bruin vet’ om hun lichaamstemperatuur makkelijker op 36 graden te houden.
Volken die hoog in de bergen (Andes) leven hebben meer hemoglobine in hun bloed. Of (Tibet) een hoger gehalte stikstofmonoxide dat de bloedvaten verwijdt.
In Zuidoost Azië leeft de Bajaustam. Zij duiken naar vis, inktvis en zeekomkommer en kunnen tot 30 min. onder water blijven dankzij een grotere milt.
IQ is niet hetzelfde als intelligentie, het is een getal, de uitkomst van een deling. Intelligentie is een amorfe eigenschap zoals humor, liefde of luiheid.
Genetisch verschilt een homo sapiens maar 0,3% van een neanderthaler en maar 1,2 % van een chimpansee. Er zijn geen aparte genen voor zwarte, gele of witte mensen, maar het ene ras heeft een andere mix van varianten in zich dan het andere.
Verwantschap zegt iets over een gemeenschappelijk verleden, niet over de toekomst. Genetisch onderzoek bevestigt de klassieke rassenindeling. Rassen bestaan bij de gratie van hun genen, maar het blijven levende wezens van vlees en bloed.
De mens heeft een genotype, maar hij is zijn fenotype, zijn uiterlijke verschijningsvorm.
May 16, 2022
Een boek zoals ik dat gewend ben van Midas Dekkers. Interessant door de vele historische feiten en zijn manier van vertellen. Al vond ik er iets minder humor inzitten dan bij zijn andere boeken. Het boek kreeg veel kritiek, omdat het racistisch zou zijn, maar dat is het zeker niet. Midas Dekkers beschrijft hoe men vroeger tegen rassen aankeek en hoe men daar nu mee omgaat. Ook komt uitvoerig aan bod wat rassen zijn en benadrukt hij dat het indelen van mensen in groepen niet racistisch is. Pas als men er waardeoordelen aan gaat hangen zoals dat de ene groep beter is dan de andere ontstaat er racisme. Ook vertelt hij over dat de rassen maar weinig verschillen en dat de vermenging van rassen altijd in beweging is. Ik heb naar het boek geluisterd. Midas Dekkers leest het zelf voor en dat vind ik echt een toevoeging. Ook raad ik iedereen aan het boek te lezen, zodat je meer inzicht krijgt in de biologie van de rassen.
December 15, 2022
Wasn't able to finish this one. Despite the interesting topic, the book feels like one extremely long unstructured essay, very hard to extract what's actually the point. Visuals are purely decorative and do not enhance or clarify the story.
November 3, 2021
Hoe ga je om met racisme en discriminatie? Onderscheid maken an sich is geen probleem, ordenen helpt je de wereld beter te begrijpen. Ga je er een waarde oordeel aan hangen, dan kom je in het drijfzand terecht. En als je dan onderscheid maakt, doe het dan op de biologische manier een niet op een sociologische, taalkundige of culturele scheidslijn. Dat is heel kort door de bocht de inhoud van dit boek. Heel kort door een hele scherpe bocht.
This entire review has been hidden because of spoilers.
November 30, 2021
Deze man heeft duidelijk in geen 40 jaar nieuwe ideeën over ras en etniciteit opgedaan, maar ach hij heeft er plezier in. Dit boek is niet racistisch, en Dekkers laat geen blijk van enige voorkeur of superioriteit zien; toch heeft het boek wat weg van een artikel dat je in het eerste jaar van je studie moet lezen, waarna je docent zegt "ja is wel een beetje gedateerd" en je er nooit meer over spreekt of nadenkt.
August 8, 2022
Pfew.... zo, hehe, die is uit. Wat een boek. En dat bedoel ik enerzijds op een goede manier, want wat geeft dit mooie inzichten. (en dan bedoel ik niet alleen inzichten als: bij vogels horen verrekijkers, bij kip hoort appelmoes). Midas Dekkers pakt de rassen bij de haren, schud ze uit elkaar tot alle onderdelen zichtbaar zijn en gaat van plant, naar dier, naar mens, en weer terug, via alle continenten en historische momenten. Dit boek legt het allemaal haarfijn uit en dat maakt het absoluut tot een heel waardevol gedocumenteerd stukje kennis. Halverwege het lezen kwam ik ergens informatie tegen, waarbij dit boek wat onder vuur werd genomen omdat het racistisch zou zijn. Nou moet ik zeggen dat het boek dit aardig omver schopt, maar het N-woord wordt voor mij wel net wat te vaak en onnodig gebruikt. Ja, kleuren en kenmerken benoemen ontkom je niet aan, en in het stuk over de benoeming van etnische groepen, al dan niet in negatieve zin zal het nodig zijn, en ook om het historisch correct uit te leggen. Maar dat was niet in alle gevallen zo. Ik denk persoonlijk niet dat Midas Dekkers het op racistische manier bedoelt, maar dat dit ook te maken heeft met editing, met meelezers en met blindheid voor het onderwerp terwijl hij erover heeft geschreven.
Lange tijd vond ik dat dit boek tussen 4 en 5 sterren in balanceerde. het is prettig geschreven en echt heel interessant. Maar op het laatste kwart van het boek moest ik me er toch doorheen worstelen. Het werd voor mij echt te veel en dat komt misschien ook wel omdat dit eigenlijk iets is wat je naast iets anders moet lezen. En grotendeels heb ik dat niet gedaan en daarom 4 sterren. Super goed, maar de overkill en eerder genoemde minpuntjes zorgen voor een punt aftrek.
Lange tijd vond ik dat dit boek tussen 4 en 5 sterren in balanceerde. het is prettig geschreven en echt heel interessant. Maar op het laatste kwart van het boek moest ik me er toch doorheen worstelen. Het werd voor mij echt te veel en dat komt misschien ook wel omdat dit eigenlijk iets is wat je naast iets anders moet lezen. En grotendeels heb ik dat niet gedaan en daarom 4 sterren. Super goed, maar de overkill en eerder genoemde minpuntjes zorgen voor een punt aftrek.
December 18, 2022
Een boek over mensenrassen schrijven anno 2022. Laat dat maar aan Midas Dekkers over, want het begrip ras is een uitvinding uit de biologie. Het boek geeft veel interessante inzichten. Zoals de moeilijkheid om dingen in hokjes te stoppen. Zowel bij soort als ras. Want hoe groot het hoe klein maak je het hokje? Welke criteria zijn doorslaggevend? Vooral als je onderwerp zich onder je ogen evolueert en de variaties binnen een ras meer uiteenlopen dan tussen verschillende rassen. Ras is in de basis niet veel anders dan variatie ontstaan door aanpassing aan geografische locatie. Hier kennis van hebben is nuttig, bijvoorbeeld in de medische wetenschap. De ontdekking van het DNA heeft de bodem onder vele mensenrassen vandaan geslagen (o.a. het Joodse en Keltische ras), en een Neanderthaler blijkt veel nauwer aan ons verwant was dan sommigen zouden willen. Het ontkennen van mensenrassen is even onzinnig als er waardeoordeel aan hangen. Er bestaat in de biologie geen goed of slecht. Er bestaan alleen 'beter aangepast aan een bepaalde omstandigheid'. Alleen daarom al moet racisme worden bestreden. Variatie moet juist gevierd worden, want niets is zo saai als een eenheidsworst. 'Wat loopt daar?' schiet af en toe alle kanten op qua inhoud uit en zit er hier en daar wat herhaling in. Maar een kijk door de biologenbril verveelt mij nooit.
January 23, 2022
Naar verluid de laatste (als in 'last') Dekkers. Fantastisch hoe Midas Dekkers, in zijn typische stijl, een aangebrande term als ras fileert, ontleedt en terugbrengt tot zijn biologische essentie. En dat in zijn typische. Een beetje tegendraads, verrassend maar met een heerlijke pen en een verfijnde humor.
July 26, 2024
I love it. The book is very interesting.
The biological viewpoint on humans, in combination with history, science, facts and humor makes it very nice. Topics like slavery and racism are also part of the book.
The audiobook, with the voice of Midas Dekkers, makes it even more nice to listen to it.
The biological viewpoint on humans, in combination with history, science, facts and humor makes it very nice. Topics like slavery and racism are also part of the book.
The audiobook, with the voice of Midas Dekkers, makes it even more nice to listen to it.
April 8, 2022
Met humor en veel feitenkennis en anekdotes analyseert Midas Dekkers verschillen en overeenkomsten tussen mensen. Een indeling kan helpen om "herkomst" af te leiden, maar is nooit de de reden zijn voor racisme. Interessant en overtuigend gebracht!
July 21, 2023
Interessant boek met interessante stelling. Om racisme te bestrijden moet je weten wat ras is laten we er daarom weer onderzoek naar doen. Daarnaast interessante geschiedenis van racisme en uitleg van biologische principes als ras en de mens als gedomesticeerd dier. Aanrader.
September 22, 2025
Ik lees al tientallen jaren Dekkers met veel plezier. Dit was mijn eerste als luisterboek en dan voorgelezen door mijn lievelingsbioloog zelf. De inhoud is interessant en geestig gebracht, de stem er bij een mooie kers op de taart.
June 20, 2023
Grappig en interessant, halverwege meer van het zelfde; weggelegd, kwam er niet meer doorheen
September 12, 2023
Opzich interessant, maar veel te veel herhaling. Het centrale punt wordt telkens opnieuw herhaald, in net een andere vorm.
December 29, 2021
Objective and humouristic view on racial human variaties.
September 23, 2023
Kern van het boek: we zijn gelijkwaardig maar niet gelijk. Een klein gedeelte van het boek ging over goede redenen om dat te onderkennen, namelijk omwille van medische redenen. In Nederland is er bijvoorbeeld een tekort aan bloeddonoren van bepaalde etnische minderheden. Veelvoorkomende bloedgroepen in andere werelddelen zijn zeldzaam bij huidige donoren, terwijl niet-westerse migranten vaker bloedgerelateerde aandoeningen krijgen en daarom vaker donorbloed nodig hebben. Een ander gedeelte ging over een moderne goede manier om taxonomisch onderscheid te maken: op basis van genometrie. Verder worden er vooral ook veel redenen genoemd waarom in de geschiedenis een onderscheiding van rassen op grond van verkeerde keuzes of om ongegronde redenen werd gedaan. Dat zwakt een hoofdmotivatie van Dekkers - omdat het wetenschappelijk kan en misschien schijnt het wel ergens een lichtje op - wel een beetje af.
Om te onderscheiden is taxonomie behulpzaam - het geeft inzicht - net zoals het een rommeltje is, omdat er (vooral bij grensgevallen) moeilijk onderscheid aan te brengen is. Over dit boek kan men hetzelfde zeggen. In zijn geheel is er veel te leren - er staat ontzettend veel informatie in - maar de opbouw van het boek en de hoofdstukken is soms ver te zoeken. Bovendien lijken de hoofdstukken veel op elkaar en lijkt hetzelfde riedeltje steeds weer afgespeeld te worden. Als dat de bedoeling van de auteur was vanwege het thema, dan is dat grote klasse, maar ik vond het de leesbaarheid niet bevorderen. Doe daar bovenop een schepje typische Midas Dekker-beeldspraken ("Waar een normale bips ophoudt gaat die van Khoisan-vrouwen nog een eindje naar achteren door. Opwippend als een Spaans galjoen wisten ze de aandacht van Charles Darwin te trekken") en dan wordt het wel een lastig verhaal.
Daar tegenover staan de rijkheid aan interessante kennis die door de eeuwen heen is opgedaan en de schitterende historische platen die meestal bij het gekozen onderwerp passen.
Helemaal achterin stond zo'n mooie afbeelding waar ik meer over wil weten. 'De entertainers' van Frank Kosler doet aan als een foto uit een Noord-Afrikaans land, maar gezien het jaartal (1898) moet het haast wel een schilderij zijn. Wat een talent, die Frank Kosler.
Om te onderscheiden is taxonomie behulpzaam - het geeft inzicht - net zoals het een rommeltje is, omdat er (vooral bij grensgevallen) moeilijk onderscheid aan te brengen is. Over dit boek kan men hetzelfde zeggen. In zijn geheel is er veel te leren - er staat ontzettend veel informatie in - maar de opbouw van het boek en de hoofdstukken is soms ver te zoeken. Bovendien lijken de hoofdstukken veel op elkaar en lijkt hetzelfde riedeltje steeds weer afgespeeld te worden. Als dat de bedoeling van de auteur was vanwege het thema, dan is dat grote klasse, maar ik vond het de leesbaarheid niet bevorderen. Doe daar bovenop een schepje typische Midas Dekker-beeldspraken ("Waar een normale bips ophoudt gaat die van Khoisan-vrouwen nog een eindje naar achteren door. Opwippend als een Spaans galjoen wisten ze de aandacht van Charles Darwin te trekken") en dan wordt het wel een lastig verhaal.
Daar tegenover staan de rijkheid aan interessante kennis die door de eeuwen heen is opgedaan en de schitterende historische platen die meestal bij het gekozen onderwerp passen.
Helemaal achterin stond zo'n mooie afbeelding waar ik meer over wil weten. 'De entertainers' van Frank Kosler doet aan als een foto uit een Noord-Afrikaans land, maar gezien het jaartal (1898) moet het haast wel een schilderij zijn. Wat een talent, die Frank Kosler.
This entire review has been hidden because of spoilers.
November 23, 2021
Een goed boek. Relatief neutraal geschreven, maar hij maakt toch duidelijk geen voorstander te zijn van racisme. Zoals altijd z'n goede humor en interessante twists in z'n verhalen en argumentatie.
Displaying 1 - 18 of 18 reviews