What do you think?
Rate this book
Anarchisme. Van Bakoenin tot de Commons
Hoe verhouden vrijheid en gelijkheid zich? Het is een dilemma waar emancipatiebewegingen al sinds de negentiende eeuw mee worstelen. Het sociaalanarchisme biedt een oplossing.Hoe verhouden vrijheid en gelijkheid zich? Het is een dilemma waar emancipatiebewegingen al sinds de negentiende eeuw mee worstelen. Het sociaalanarchisme biedt een oplossing. Wat waren de feitelijke stellingen van de belangrijkste anarchistische denkers? Wat kunnen we leren uit de concrete anarcho-syndicalistische associaties en federaties tijdens de Spaanse Burgeroorlog? Waarom waren de centrale pedagogische vernieuwers van de 20ste eeuw anarchisten? Is anarchisme Žcht inherent gewelddadig en extremistisch, of is dat propaganda? Ludo Abicht formuleert een antwoord op al deze Ð en meer Ð vragen over het historische anarchisme. Abicht kijkt ook hoopvol naar het heden en de toekomst. Is de ÔcommonsbewegingÕ Ð die radicaal democratische, ÔhorizontaleÕ gemeenschappen stimuleert Ð de erfgenaam van het sociaalanarchisme? Abicht ziet in de kritiek van die beweging op de dominante vermarkting van het hele leven een hoopgevende impuls. Gevoed door een actieve uitwisseling met de sociale en culturele erfenis van talrijke (maar bedreigde) indogene beschavingen, bieden de commons op een boeiende manier verzet tegen het dominante systeem. Met een nawoord van Hans Achterhuis.
287 pages, Paperback
Published October 1, 2021
About the author
Ludo Abicht
43 books11 followersAbicht groeide op in Antwerpen. Hij volgde het Xaveriuscollege in Borgerhout en trad in 1954 in bij de jezuïeten. Vervolgens studeerde hij filosofie en taalkunde. In 1961 trad hij uit de jezuïetenorde. In 1971 haalde Abicht zijn doctoraat Germaanse letterkunde aan de Universiteit van Cincinnati. Hierna doceerde hij dertig jaar. Daarnaast publiceerde hij 21 boeken en diverse artikelen. Abicht bekleedde in 2004-2005 de Calewaert-leerstoel, en was van 2005 tot 2006 lid van de commissie-Bossuyt voor normen en waarden.
Hij is actief in de Vlaamse Beweging en is actief in Meervoud. Hij is vaste medewerker van het opinieblad Doorbraak.
In 1998 werd aan Abicht de Orde van de Vlaamse Leeuw uitgereikt. Voor Intelligente emotie ontving hij in 2001 de Arthur Cornetteprijs, en de Arkprijs van het Vrije Woord.
Abicht doceerde aan de faculteit politieke wetenschappen van Universiteit Antwerpen.
Hij is lid van een gemengde vrijmetselaarsloge binnen het genootschap 'Droit Humain' .
Hij is actief in de Vlaamse Beweging en is actief in Meervoud. Hij is vaste medewerker van het opinieblad Doorbraak.
In 1998 werd aan Abicht de Orde van de Vlaamse Leeuw uitgereikt. Voor Intelligente emotie ontving hij in 2001 de Arthur Cornetteprijs, en de Arkprijs van het Vrije Woord.
Abicht doceerde aan de faculteit politieke wetenschappen van Universiteit Antwerpen.
Hij is lid van een gemengde vrijmetselaarsloge binnen het genootschap 'Droit Humain' .
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
January 12, 2023
Discussies over politiek en politieke systemen hebben slechts een redelijk smalle bandbreedte in mijn hoofd als het gepaard moet gaan met pragmatiek en praktische toepasbaarheid. Hoe organiseren we de representatieve democratie op de beste manier? Welk is de beste verhouding tussen overheid en markt voor een gezonde economie en een goed sociaal en ecologisch beleid? Dat is het een beetje voor mij.
Om in die beperkte discussieruimte plaats te maken voor anarchistische politieke filosofie met heel radicale ideeën over besluitvorming en de begrenzing van zowel markt als staat is interessant maar naar mijn gevoel toch vooral theoretisch en vaak utopisch. Komt daar nog bij dat de associatie met Johnny Rotten en zijn muzikale bijdrage “Anarchy in the UK” mijn beeld van het anarchisme wat betreft opbouwende kracht enigszins compromitteert.
Ludo Abicht ziet dat fundamenteel anders. Hij wil lessen trekken uit de geschiedenis van anarchistische experimenten om het de volgende keer beter te doen. Voor hem is het anarchisme niet slechts een kritiek op uitwassen van de globaliserende vrije markt, kapitalisme en “neo-liberalisme” enerzijds en autoritaire overheidsstructuren anderzijds. Anarchisme heeft voor hem veel te zeggen over vrijheid en gelijkheid, niet alleen in theorie maar ook in de praktijk. Hij breekt een lans voor de huidige bewegingen die proberen het begrip van de “commons” (het samen beheren van gemeenschappelijke natuurlijke en andere rijkdommen, zoals ruimte, grond, water, … en voorzieningen zoals energie of voedselproductie) naar voren te schuiven als alternatief voor een winstgedreven kapitalisme.
Zelf blijf ik dat naïef en onrealistisch vinden, maar toch slaagt Abicht erin om de menselijkheid van het anarchisme als politieke filosofie te schetsen. Een ander beeld dan de obscure en marginale bommengooiers en aanslagplegers, de moordenaars van President Carnot of de geliefde keizerin Sissi, die in de verbeelding al eens model staan voor de stereotype anarchist.
Tot slot nog iets over het boek zelf: goed en helder geschreven, een mooi overzicht van de anarchistische ideeëngeschiedenis en de grote namen: Bakoenin, Kropotnik, Proudhon, Durutti e.a. Maar ook beschrijvingen van anarchistische experimenten waarvan de Spaanse in de jaren dertig van de vorige eeuw het meest in het oog springen.
Tot slot is de brug naar hedendaagse denkers zoals Noam Chomsky en David Graeber en anderen waarvan sommigen zich zelf in de anarchistische traditie plaatsen maar voor anderen doet Abicht dat in hun plaats.
Een interessant boek voor wie er niet al te veel over weet of voor wie graag het anarchisme wil oppikken als levende ideologie voor vandaag.
Om in die beperkte discussieruimte plaats te maken voor anarchistische politieke filosofie met heel radicale ideeën over besluitvorming en de begrenzing van zowel markt als staat is interessant maar naar mijn gevoel toch vooral theoretisch en vaak utopisch. Komt daar nog bij dat de associatie met Johnny Rotten en zijn muzikale bijdrage “Anarchy in the UK” mijn beeld van het anarchisme wat betreft opbouwende kracht enigszins compromitteert.
Ludo Abicht ziet dat fundamenteel anders. Hij wil lessen trekken uit de geschiedenis van anarchistische experimenten om het de volgende keer beter te doen. Voor hem is het anarchisme niet slechts een kritiek op uitwassen van de globaliserende vrije markt, kapitalisme en “neo-liberalisme” enerzijds en autoritaire overheidsstructuren anderzijds. Anarchisme heeft voor hem veel te zeggen over vrijheid en gelijkheid, niet alleen in theorie maar ook in de praktijk. Hij breekt een lans voor de huidige bewegingen die proberen het begrip van de “commons” (het samen beheren van gemeenschappelijke natuurlijke en andere rijkdommen, zoals ruimte, grond, water, … en voorzieningen zoals energie of voedselproductie) naar voren te schuiven als alternatief voor een winstgedreven kapitalisme.
Zelf blijf ik dat naïef en onrealistisch vinden, maar toch slaagt Abicht erin om de menselijkheid van het anarchisme als politieke filosofie te schetsen. Een ander beeld dan de obscure en marginale bommengooiers en aanslagplegers, de moordenaars van President Carnot of de geliefde keizerin Sissi, die in de verbeelding al eens model staan voor de stereotype anarchist.
Tot slot nog iets over het boek zelf: goed en helder geschreven, een mooi overzicht van de anarchistische ideeëngeschiedenis en de grote namen: Bakoenin, Kropotnik, Proudhon, Durutti e.a. Maar ook beschrijvingen van anarchistische experimenten waarvan de Spaanse in de jaren dertig van de vorige eeuw het meest in het oog springen.
Tot slot is de brug naar hedendaagse denkers zoals Noam Chomsky en David Graeber en anderen waarvan sommigen zich zelf in de anarchistische traditie plaatsen maar voor anderen doet Abicht dat in hun plaats.
Een interessant boek voor wie er niet al te veel over weet of voor wie graag het anarchisme wil oppikken als levende ideologie voor vandaag.
June 3, 2024
Ludo Abicht is behept met een grote liefde voor het anarchisme, dat spat van elke bladzijde af. Hij schrijft dit boek dus niet als een handleiding tot de stroming in het politiek-ideologische landschap, hij schrijft het niet als een geschiedenis maar als een liefhebber en militant. Belangrijk om weten als je van dit boek wil genieten. ik wist dat niet op voorhand - al had ik mogelijks beter moeten weten - met als gevolg dat ik mepagina na pagina gruwelijk geërgerd heb tot ik halverwege het boek me kon neerleggen bij het feit dat het door een partijdige auteur was geschreven en dat ik het in dat daglicht moest lezen en begrijpen.
Het boek is dan ook een echte liefdesverklaring aan het anarchistische gedachtegoed, het is geen apologie, geen onderbouwing, geen polemisch pamflet, geen geschiedenis. Als het al bedoeld is om de lezer te overtuigen doet het daar door de overduidelijke passie van de auteur voor het onderwerp, niet door een gefundeerde onderbouwing aan te bieden. Mijn voornaamste inzicht na het lezen van het boek blijft dat ideologie de grootste vijand is van goed bestuur. Er zitten uiteraard waardevolle inzichten in wat verscheidene anarchistische denkers hebben neergeschreven, evenals in de kritiek op sommige stromingen in het anarchisme door vooraanstaande anarchisten of anderen. Maar de auteur kan niet overtuigen dat deze stroming in zijn hedendaagse incarnaties waaronder "de commons" de wereld nu eens zal veranderen. Daarvoor blijft het veel te licht wegen en veel te sterk gebonden aan a priori gestelde uitgangspunten. Lectuur van dit boek heeft mij bevestigd in mijn overtuiging dat goed bestuur altijd moet vertrekken van een goed begrip van de menselijke conditie en haar beperkingen (waaronder het onvermogen om de perfecte samenleving te organiseren vertrekkend van een wit blad papier...) en niet van om het even welke vooraf gedefinieerde uitgangspunten. U kan uit de lectuur van dit boek mogelijk andere conclusies trekken, maar weet dus dat het door een man geschreven is die het anarchisme zeer lief heeft.
Het boek is dan ook een echte liefdesverklaring aan het anarchistische gedachtegoed, het is geen apologie, geen onderbouwing, geen polemisch pamflet, geen geschiedenis. Als het al bedoeld is om de lezer te overtuigen doet het daar door de overduidelijke passie van de auteur voor het onderwerp, niet door een gefundeerde onderbouwing aan te bieden. Mijn voornaamste inzicht na het lezen van het boek blijft dat ideologie de grootste vijand is van goed bestuur. Er zitten uiteraard waardevolle inzichten in wat verscheidene anarchistische denkers hebben neergeschreven, evenals in de kritiek op sommige stromingen in het anarchisme door vooraanstaande anarchisten of anderen. Maar de auteur kan niet overtuigen dat deze stroming in zijn hedendaagse incarnaties waaronder "de commons" de wereld nu eens zal veranderen. Daarvoor blijft het veel te licht wegen en veel te sterk gebonden aan a priori gestelde uitgangspunten. Lectuur van dit boek heeft mij bevestigd in mijn overtuiging dat goed bestuur altijd moet vertrekken van een goed begrip van de menselijke conditie en haar beperkingen (waaronder het onvermogen om de perfecte samenleving te organiseren vertrekkend van een wit blad papier...) en niet van om het even welke vooraf gedefinieerde uitgangspunten. U kan uit de lectuur van dit boek mogelijk andere conclusies trekken, maar weet dus dat het door een man geschreven is die het anarchisme zeer lief heeft.
July 28, 2023
Het grootste struikelblok voor mij was het hoofdstuk 'de geschiedenis van het anarchisme', die naar mijn mening vaag en rommelig werd uitgewerkt, met soms nodeloze dieptegang die het allemaal nog wat theoretischer maakt zonder echt door te dringen. Dit maakte het vermoeiend om te lezen. Ik had graag per denker een duidelijker afgescheiden, en vooral concretere, omschrijving van de ideeën gehad. In het hoofdstuk 'anarchisme vandaag' is dit wel degelijk het geval en dit stuk leest dan ook als een trein.
August 10, 2022
Het antigif voor Reset van Elchardus.
Of hoe anarchisme gemeenschap en sociale omgeving als inspiratie ziet voor samenwerking van onderuit over grenzen heen, in plaats van hier identitair op terug te plooien en deze top down op te leggen.
Verwacht geen grote uiteenzetting over een betere wereld, wel een duik in de methodologie en gedachtengoed die ons daar langzaam naartoe kunnen leiden.
Of hoe anarchisme gemeenschap en sociale omgeving als inspiratie ziet voor samenwerking van onderuit over grenzen heen, in plaats van hier identitair op terug te plooien en deze top down op te leggen.
Verwacht geen grote uiteenzetting over een betere wereld, wel een duik in de methodologie en gedachtengoed die ons daar langzaam naartoe kunnen leiden.
November 4, 2021
Een boeiende reis door het historische, huidige en mogelijk komende drieluik van de anarchistische ideeën, theorieën en iets minder gerealiseerde praktijken. Een breed gamma van thematische invullingen met elk hun gevecht tussen droom en daad. Abicht toont zijn pedagogische deskundigheid wat het analyseren en toelichten betreft, gebaseerd op een grote belezenheid over het thema.
February 19, 2022
Voor het gewicht van de boodschap, leest het boek toch enorm vlot. Een leuke instap voor de mensen die het concept van de anarchie beter willen gaan begrijpen. Meer van dat!
July 19, 2022
Het boek schetst een mooi en overzichtelijk beeld van de geschiedenis van het anarchisme. Zeer interessant en toegankelijk geschreven.
Displaying 1 - 7 of 7 reviews