Jump to ratings and reviews
Rate this book

Omstandigheden

Rate this book
Straks is het een jaar geleden dat Debbie besloot me te vergezellen naar Augsburg, waar ik de rivier van onze eerste bergwandelingen zou zien samenvloeien met de rivier van mijn laatste bergwandelingen, en waar ik gefascineerd zou raken door een beeldengroep rondom een militante heilige, te paard! Daarna Nesselwang. Sneeuw. Hoe de as van Elmo wegkolkte in de Wertach. Debbie huilt. "Ik mis jullie zo.' "Wij missen jou ook, lieverd.'
[Uit: Omstandigheden]

201 pages, Kindle Edition

First published February 25, 2020

Loading...
Loading...

About the author

Koos van Zomeren

74 books11 followers
Peter Jacob (Koos) van Zomeren (Velp, 5 maart 1946) is een Nederlands schrijver. Hij debuteerde als negentienjarige, is een tijdlang actief geweest in de links-radicale politiek en keerde vervolgens terug naar de 'republiek der letteren' met thrillers, romans, beschouwingen, interviews, columns. In zijn werk is de natuur een belangrijk thema. Hij is onder andere bekend van de roman Otto's oorlog (1983) en zijn columns in NRC Handelsblad.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
3 (11%)
4 stars
11 (40%)
3 stars
11 (40%)
2 stars
2 (7%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Rolf W..
49 reviews
March 21, 2020
Nou geniet ik al jaren van het proza van Koos van Zomeren. Van zijn kraakheldere stijl, zijn scherpzinnigheid, zijn aforismen. Ook in deze nieuwe roman weer (“optimisme = lachen zonder gevoel voor humor”). Maar er kwam iets nieuws bij: ontroering. Ik kreeg ergens halverwege een brok in mijn keel en dacht ‘wat krijgen we nou’. Ik houd het er maar op dat van Zomeren een sentimentele ouwe zak aan het worden is (en niet ik). Overigens vond ik het eerste deel van de roman erg sterk maar gaat ie in het tweede deel als een nachtkaars uit. Maar wel een mooie nachtkaars.
Profile Image for Mark.
238 reviews1 follower
October 31, 2021
De hoofdpersoon van deze roman, Ronald Walraven, boekhandelaar in ruste, is ongeveer van dezelfde leeftijd als de auteur, en net zozeer een liefhebber van de natuur en wandelingen. ‘Als ik de plattegrond van een stad bekijk, ga ik onmiddellijk op zoek naar groen, die plekken dus waar een stad het minst stad is.’
Ronald Walraven, die als boekhandelaar natuurlijk veel boeken de revue heeft zien passeren, stelt zelf dat hij een afkeer heeft gekregen van wat hij ‘trauma-lectuur’ pleegt te noemen: ‘boeken waarin, min of meer volgens de wetten van de moderne natuurkunde, gevolgen voorafgaan aan de oorzaak.’ Een beetje ‘tongue-in-cheek’, want Omstandigheden is juist zo’n boek, het duurt een tijd voordat je als lezer doorhebt wat er aan de hand is met de dochter Debby, en dat geldt nog meer voor hoe het zit met zoon Leo. In het eerste deel van de roman gaat hij met zijn dochter terug naar Augsburg, waar ze vroeger als gezin op vakantie gingen (daar zit een ‘twist’ aan, maar ik ga niet spoilen), het tweede deel is gegoten in de vorm van een brief aan zijn zoon, met wie hij na een familieruzie al tien jaar lang geen contact meer heeft. En ondertussen is daar natuurlijk de ouderdom, die komt met gebreken.
Walraven mijmert er lustig op los, met een beetje wrange humor en op een licht misantropische toon (‘Ik heb niks tegen mensen. Maar als ik ze uit de weg kan gaan, ga ik ze uit de weg. Hebben zij ook geen last van mij.’). Soms, als hij de plekken waar hij wandelt beschrijft, met heel kleine alledaagse observaties, krijg je het gevoel dat je meer in een column terecht bent gekomen en valt het verhaal een beetje stil. Maar steeds zijn er weer die rake formuleringen die je verrassen, of het nu gaat over de natuur (‘In het bos. Adelaarsveren staat er weer bij alsof zij net is uitgevonden.’) of over het leven (‘Ik ben het leven niet moe. Tegelijkertijd beschouw ik het als een nogal overgewaardeerde bezigheid.’). Dat is de kracht van deze roman: er komen grote thema’s aan bod, zoals vaderschap, ouderdom, dood en de dreiging van de klimaatcrisis, maar nooit met grote woorden.
Nog een paar voorbeelden:

‘Herinneringen – je hebt ze of je hebt ze niet, en als je ze hebt, moet je maar accepteren dat ze zijn zoals ze zijn; je begint er niks tegen, je kunt alleen maar afwachten wat ze met je doen.’ En ook: ‘De vraag is alleen waarom goede herinneringen zulke kasplantjes zijn, terwijl de slechte woekeren als onkruid.

Optimisme, je koopt er niks voor, je kunt heel goed zonder; om door te leven hoef je alleen maar niet dood te gaan. Wat ik eigenlijk wil zeggen: als geloof in de goede afloop een levensvoorwaarde was, had ik me allang verhangen.

Je kunt niet zeggen dat de natuur zich herstelt van haar verwondingen – ze kent geen verwondingen, de natuur kent uitsluitend omstandigheden; de natuur doet wat zij altijd en in elke situatie doet, ze functioneert. Dat is alles.

Dat zou wat zijn zeg, als je geen verdriet meer mag hebben om iets wat je zelf hebt aangehaald. Het zou mij benieuwen hoeveel verdriet er dan nog door de ballotage kwam.
Profile Image for Hans Moerland.
596 reviews16 followers
June 26, 2020
Vooropgesteld: ik heb een zwak voor de schrijver Koos van Zomeren. De boekenkast hier in huis bevat diverse boeken van zijn hand waarin voor mijn vrouw en mij behalve veel te genieten ook veel te herkennen viel. De schrijver en wij zijn min of meer generatiegenoten, en we delen Koos’ liefde voor de natuur, voor flora en fauna, wandelen, topografische kaarten, literatuur en wat dies meer zij. Zijn boeken getuigen bovendien veelvuldig van het nodige kritische inzicht en ook nog eens van liefde voor taal. Zo komt men in ‘Omstandigheden’ (p. 177) een passage tegen, die mij uit het hart gegrepen is: “Tegenwoordig heet het, op de televisie, in de krant, dat iemand is gestorven aan de gevólgen van een hersentumor of een hartstilstand of zo. Dan denk ik: wat is dat voor een logica? De dóód is het gevolg. De dood is het gevolg. Maar dit terzijde.”
De hoofdpersoon en verteller in deze roman, voormalig boekhandelaar en -liefhebber Walraven (met 140 uitgaven binnen de reeks Privé-domein in zijn bezit), houdt net als Van Zomeren zelf van wandelen in de natuur en van (wandel)kaarten. We lezen bijvoorbeeld op p. 169: “Maar ik kan het niet helpen, kaarten doen me wat. Zodra ergens in dit verhaal een kaart opduikt, heeft dat mijn aandacht (…).” Vanuit zulk een interesse wordt in het verhaal onder meer het zoeken naar de zogeheten Wolfzahnau beschreven, het punt, ten noorden van Augsburg, waar de Wertach uitmondt in de Lech. Wie vervolgens de topografische kaart van het gebied of Google Maps raadpleegt, zal zien dat die beschrijving precies klopt met de werkelijke situatie ter plaatse. Natuurlijk klopt dat, zou men haast zeggen, van Koos van Zomeren en zijn protagonist verwacht je niet anders in dergelijk verband. De wantrouwende lezer wordt een enkele keer zelfs uitgedaagd een en ander te controleren. Als de verteller ons laat weten dat-ie, stroomopwaarts in eerstgenoemde rivier, de as verstrooit van een van de honden die hij heeft gehad, lezen we: “in de Wertach, dat is de naam van een plaatsje in Beieren, maar ook van een rivier, zoek maar op als je me niet gelooft” (p. 145).
Dat ik als lezer inderdaad een en ander op de kaart heb gecontroleerd is, behalve doordat zoiets in mijn geval het leesplezier een extra dimensie verleent, ingegeven door een ronduit bevreemdende ervaring die ik opdeed in het begin van het boek. Walraven heeft op een eerder moment in zijn leven een andere hond verloren: “in Bretagne verdronken, ik zeg het maar zoals het is” (p. 18). De plek waar dat gebeurd zou zijn wordt gespecificeerd aan de hand van de IGN-kaart 1212E (1:25.000) - voorbeeldig en zeer gedetailleerd. In wat ruimer topografisch verband wordt de lezer echter op een verschrikkelijk dwaalspoor gebracht. Op genoemde IGN-kaart is (een deel van) Normandië weergegeven, niet van Bretagne. Het hele gebeuren zou zich hebben afgespeeld aan ‘de oostkust van het zo viriel opgerichte schiereiland, de Cotentin’ – welk gebied evenwel niet tot Bretagne behoort, maar (alweer) Normandië. Bovendien blijken de in het verdrinkingsdrama belangrijkste, zeer specifiek aangeduide locaties (Bretteville-sur-Ay, La Poudrière, Havre de Surville) niet aan de oostkust van de Cotentin gelegen, maar aan de westkust – aan de oostkust zal men ook niet zo gauw een eiland zien liggen waarvan men zich afvraagt ‘of dat Jersey was?’.
Waarom vind ik dit allemaal vermeldenswaard? Vind ik het storend dat ten aanzien van mijn geliefde Frankrijk door protagonist Walraven en/of de auteur van het boek veel minder zorgvuldigheid aan de dag wordt gelegd dan ten aanzien van bijvoorbeeld Beieren? We hebben het hier toch over een roman, wat maak ik me dan druk om een dergelijk dwaalspoor?
Welnu, dat Van Zomeren zo oneigen gebrek aan zorgvuldigheid –in het begin van het boek!- heeft me bij het lezen danig parten gespeeld. Ik bleef me geruime tijd afvragen of het puur om slordigheden ging, om een tekortschietende interesse voor de topografie van West-Frankrijk of toch misschien om een zekere mate van verwardheid – niet van Koos van Zomeren, mag ik hopen, maar van diens protagonist. Deze is tenslotte op leeftijd en vertoont ook andere, amusant beschreven, (ouderdoms)klachten. Zou Walraven soms tekenen van dementie vertonen? Voor mij als lezer maakt dat nogal wat uit. Kan ik er wel op aan, op allerhande feitelijkheden die te berde worden gebracht? Zijn bijvoorbeeld de vier schrijvers die op p. 48 ter sprake komen inderdaad allemaal overleden? En klopt het dat La Gomera lavastranden heeft, of wordt dat eiland nu verwisseld met Lanzarote? Toch maar even checken, zulke dingen. Bij dit alles is het ook nog eens zo, dat de verhaallijn van de roman een enkele vreemde, in ieder geval voor mij totaal onverwachte ontwikkeling vertoont (die ik hier vanzelfsprekend niet uit de doeken kan doen). Hoe verhoudt die zich tot Walravens mogelijk niet-optimale geestvermogens?
Wat hier allemaal verder van zij, ik heb “Omstandigheden” zeker met genoegen gelezen. Wellicht heeft de toch wat stiefmoederlijke aandacht voor de topografie van West-Frankrijk het boek hier mijn vierde ster gekost. Hopelijk kunnen de onderhavige onjuistheden worden gecorrigeerd in een –verhoopte, verdiende- tweede druk.






Profile Image for Alex Knipping.
285 reviews6 followers
November 27, 2021
Koos van Zomeren schrijft zonder veel opsmuk en dat maakt dat zijn boeken makkelijk lezen. ‘Omstandigheden’ lijkt misschien een wat oppervlakkig boek over een man die wat dingen van zich af schrijft, naar schijn bedriegt. Het boek heeft een tamelijk organische opbouw en het lijkt alle kanten op te waaieren, maar geleidelijk aan komen we steeds meer te weten over de hoofdpersoon, een gepensioneerde eigenaar van een boekwinkel. Hij heeft een voorliefde voor landkaarten en wandelingen in berggebieden en rivierlandschappen. We lezen ook over zijn honden en zijn liefde daarvoor. Dan wordt ook duidelijk dat het hebben van honden ook leidt tot verlieservaringen. Dat geldt vast ook voor andere huisdieren, naar dat terzijde. Ook is het boek een beschouwing op ouder worden en alles wat daarmee samenhangt. Het besef onder andere dat dingen in je leven soms heel anders lopen dan je zou willen en dat het moeilijk, maar belangrijk is dat je je daartoe kunt verhouden. Dat lezen we vooral als de hoofdpersoon zich gaandeweg het boek richt tot zijn zoon. En dan komt het schrijnende verhaal naar voren dat model staat voor veel gezinnen, onherstelbaar verscheurde relaties door gebeurtenissen, morele verontwaardiging, al dan niet terecht, en onoverbrugbare onderlinge afstanden. Ook als de hete hoofden zijn afgekoeld, blijven de harten kil. Ziehier ons menselijk tekort. Gelukkig is er troost in topografische kaarten, de natuur en wandeltochten.
Profile Image for Janneke.
454 reviews3 followers
February 22, 2022
In eerste instantie kon ik me niet echt concentreren op dit boek. Moeilijk verhaal, waar gáát dit over?
Een wandelvakantie naar Augsburg met zijn dochter Debbie om de as van hond Elmo te verstrooien. Gaandeweg werd het echter interessanter en uiteindelijk was het toch heel boeiend.
Ronald Walraven, de hoofdpersoon/verteller schrijft in een soort briefvorm aan zijn zoon Leo over allerlei gebeurtenissen, iedere dag een stukje. Hij plaatst die gebeurtenissen in de periodes waarin hij en zijn vrouw Anna een bepaalde hond hadden.
Leo is een bekend kunstenaar en maakt furore met zijn schilderijen van paarden, allerlei paarden. Hij heeft daar iets over gezegd in een interview wat volgens Ronald absoluut niet klopt. De omstandigheden waren heel anders. En wat heeft Debbie met dit alles te maken gehad? Zoon Leo blijkt al een jaar of 10 niet meer thuis geweest te zijn, hij is destijds weggelopen met zijn vriendin Guusje. Ze zijn getrouwd en hebben kinderen die Leo en Anna nog nooit gezien hebben. Ronald lijkt het het verhaal te schrijven om het na zijn dood aan Leo "na te laten". Om hem te straffen of met een schuldgevoel op te zadelen?
Profile Image for Bernard.
177 reviews
November 1, 2024
Niet heel spannend verhaal, wel leuk om de liefde voor zijn honden te zien.
Een opvallend ding:
p.209 'en achteraf denk ik ook dat wij, verzameld links, maar één fout hebben gemaakt. Niet dat we de bestaande wereldorde verwierpen, want dat deed en doet ieder weldenkend mens. Nee, dat we daaraan de belofte van een betere wereld hebben gekoppeld - dat moeten we nu bezuren.....de aanstichters van de rechtse revolte... (maakt) het zich een stuk makkelijker. Die beloven niks. Alleen maar afbraak. wollt ihr die totale vernichtung? Nou, dan gaan we dat regelen!'

Opvallend en kenmerkend voor de denkwereld van linkse mensen is volgens mij dat hij de rechtse revolte koppelt aan een Duitse uitspraak. Zou het komen doordat Marx in het Duits schreef? ik neem aan dat hij refereert aan Hitler. Is rechts niet conservatief: mensen die willen behouden? En is links niet voor de verwerping van de wereldorde, dus een soort revolutie die veel van het oude vernietigt?
Profile Image for Rein .
200 reviews2 followers
August 21, 2024
Het is altijd weer een weldaad om iets van Koos van Zomeren te lezen. Zijn kijk op de wereld en het leven is van een vertrouwdheid, die hij door zijn ogenschijnlijke gewone stijl op de lezer weet over te brengen. Zelfs al is het in romanvorm en kiest hij voor een hoofdpersoon als de oudere Ron Walraven die boekhandelaar is geweest en inmiddels terugkijkt op het leven van zijn gezin met zijn vrouw Anna en de kinderen Debby en Leo, hun vakanties en de honden die bij hen hoorden. Het vertelt daarover op een bijzondere manier, in een verrassende vorm, die tot op het eind boeiend blijft.
Profile Image for TienD.
470 reviews2 followers
February 27, 2021
Omstandigheden die in elke familie voor kunnen komen: een overleden dochter en ouders die geen contact meer hebben met hun zoon. Het verhaal ontrolt zich langzaam, en daardoor bleef ik nieuwsgierig doorlezen. De beschrijvingen van de kleine lasten van de ouderdom geven het boek een extra dimensie, voor oud en jong. Wandelaars zullen het belang van een goede kaart onderweg herkennen. Een veelzijdig boek dat dichtbij huis blijft.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews