Op 15 augustus 2015 krijgt Annemarié van Niekerk laat in de avond bericht dat in het Zuid-Afrikaanse gehucht Ida in de Oostelijke Kaapprovincie haar vriend Ruben Gouws en zijn achtentachtigjarige moeder Tannie Hermien zijn vermoord – de moordenaars zijn net twintig en bekenden van Ruben. Annemarié besluit direct terug te gaan naar haar geboorteland – een tocht terug in de tijd, naar haar jeugd tijdens apartheid, haar langzame bewustwording van het onrecht en het alomtegenwoordige geweld, naar de worsteling met haar conservatieve vader, die haar smeekt haar relatie met een zwarte man af te breken, haar nachtmerries, haar schuldgevoelens en haar diepe liefde voor het landschap. Om het hart terug te brengen is een indrukwekkende memoir. De lange, gewelddadige weg naar de vrijheid voor de zwarte Zuid-Afrikaanse bevolking paart Annemarié van Niekerk aan haar eigen bewustwording van haar plek als witte wetenschapper, dochter, en geliefde van een zwarte man.
De schrijfster vertelt aan de hand van drie reizen door Zuid-Afrika, het land waar ze geboren en getogen is, over haar leven daar. De samenleving is er doordrongen van de apartheid met een verregaande segregatie en minachting voor het niet-blanke deel van de bevolking. De schrijfster verzet zich hiertegen en daarmee tegen de rechtse opvattingen van haar vader. Ze heeft een jarenlange verhouding met een zwarte man, iets waarover haar vader zich grote zorgen maakt. In de loop der jaren stelt ze zichzelf steeds meer vragen over haar positie als blanke, bevoorrechte vrouw in een door en door racistische samenleving. De geweldscijfers in Zuid-Afrika zijn extreem hoog. De gewelddadige moord op een oude vriend en zijn moeder op een afgelegen boerderij, waar het boek mee opent, is hier een macaber voorbeeld van. Dit goed geschreven, informatieve boek gaat over bewustwording, schuld(gevoel), geweld, liefde. Het stemt tot nadenken over waartoe een verregaande tweedeling van een samenleving kan leiden.
Persoonlijk verhaal tegen de achtergrond van en verweven met apartheid. Vooral de innerlijke strijd die de hoofdpersoon voert met de erfenis van de onderdrukker die zij heeft meegekregen is oprecht en indrukwekkend. Kunstig geschreven met een mooie balans tussen het informatieve en persoonlijke verhaal.
Verdrietig waargebeurd verhaal op een mooie manier verteld. Wel met veel achtergrondinformatie tussendoor wat minder ontspannen las. Schets het pijnlijke duidelijk gevolg van de apartheid in Zuid-Afrika.
Om het hart terug te brengen sloot perfect aan bij mijn wens om meer van de Zuid-Afrikaanse samenleving te begrijpen. Een boeiend boek met ook plekken waar ik nu ben geweest.