Excluses. Wat uitsluiting doet met mensen.

by Beno Schraepen

Inclusie lijkt wel het nieuwe modewoord, maar waar komt het eigenlijk vandaan en wat houdt het in? Waarom is het belangrijk en is het wel realiseerbaar of is exclusie nu eenmaal de norm? Of het nu om onderwijs, vrijetijdsbesteding of arbeid gaat, de term 'inclusie' botst steevast op vragen en weerstand. Velen vinden inclusie maar een naïef geloof. Een mooi ideaal, maar onhaalbaar. Vooral de 'gelabelde ander' - denk maar aan mensen met een beperking of in armoede - blijft voorwerp van uitsluiting en segregatie. Het pad naar een inclusieve samenleving lijkt bezaaid met obstakels.
Nochtans hebben we veel van die obstakels zelf in het leven geroepen of houden ze om onduidelijke redenen zelf in stand. Hoog tijd om deze uitsluitingsmechanismen te ontmaskeren als wat ze zijn: 'excluses' oftewel excuses om iemand uit te sluiten. Aan de hand van het hoe, wat en waarom van inclusie maakt 'Excluses. ...' brandhout van de argumenten die uitsluiting en segregatie vergoeilijken. Want niets rechtvaardigt uitsluiting!
Met medewerking van William Boeva.

264 pages, Paperback

Published October 29, 2021

Reviews

[Lies · Rating 5 out of 5]

Ik ben aan het bedenken wie ik allemaal een exemplaar cadeau wil doen. Eigenlijk zou iedereen dit boek moeten lezen

[An-Sofie Louwet · Rating 4 out of 5]

In dit boek wordt inclusie vooral maar zeker niet enkel bellicht met mensen met een beperking voor ogen, aangezien dat de grootste minderheidsgroep is in de bevolking die helaas vaak vergeten wordt. Het is een boek over wat inclusie is, over hoever het tot hiertoe in België en in andere landen staat qua inclusie en waarom, over de geschiedenis van uitsluiting, discriminatie en segregatie waardoor er door de mens een maatschappij gecreëerd werd die uitsluit, segregeert en discrimineert tot op de dag van vandaag en hoe dat zeker wat mensen met een beperking betreft precies voor velen normaal is geworden, waarom inclusie noodzakelijk is voor eender wie, over wat uitsluiting en discriminatie doen met mensen, over hoe moeilijk het is om inclusie te realiseren in een maatschappij die gericht is op exclusie, over de vele 'excluses' (excuses die mensen bedenken om te verklaren waarom inclusie zogezegd niet mogelijk is) die momenteel helaas nog veelvuldig gebruikt worden, over hoe het wel degelijk anders kan en dient te worden in ieders belang,... . Schrijnend (al verschoot ik allesbehalve van wat ik allemaal las maar het blijft schrijnend en allesbehalve oké). Inclusie blijft tot hiertoe voor velen helaas neerkomen op: “Ja, maar not in my backyard.” ( = een excluus). Beno beschrijft personen met een beperking in het boek vaak als ‘de Ander gemarkeerd als handicap’ waarover hij o.a. schrijft: “De toevoeging ‘gemarkeerd als handicap’ herinnert eraan dat het benoemen van de ‘gehandicapte ander’ steeds door anderen gebeurt. Het is een proces dat buiten de ‘gemarkeerde’ persoon in kwestie ligt.” Dit is één van de vele quotes uit het boek die erg herkenbaar is voor mij. Wat ik bijvoorbeeld nog herkende is het feit dat het niet een functiebeperking op zich is die van een beperking een handicap maakt maar wel visies van anderen hieromtrent (die de persoon in kwestie als hij/zij/die niet oplet kan gaan internaliseren en zelf gaat geloven ( = zelfstigma)) en onaangepaste omgevingen, dat mensen met een beperking daar meer last van hebben dan van de functiebeperking op zich (die al een hele uitdaging op zich is). Nog een quote uit het boek waarin ik me erg kan vinden: “Als je je kind met een beperking niet behandelt als een zorgenkind, zal het zich ook minder gedragen als een zorgenkind.” (William Boeva). Gelukkig bestaan er ook goede voorbeelden wat inclusie betreft en zo’n voorbeelden vind je ook in het boek. In dit boek wordt er in tegenstelling tot meestal naar mijn gevoel eindelijk eens met kennis van zaken over inclusie gesproken en wordt het woord eens niet voor het gemak in de mond genomen als een soort modewoord, een verademing. Soms staan er korte stukjes tekst dubbel in het boek wat volgens mij niet de bedoeling is. Er valt zoveel over dit boek te zeggen/te schrijven. Ik geef dit boek 4,5 sterren. Op enkele dingen na vind ik het een schitterend en helaas nog broodnodig boek dat liever vandaag dan morgen totaal overbodig dient te worden als je het mij vraagt, omdat de inhoud ervan eindelijk vanzelfsprekend is geworden. Iedereen kan meewerken aan een inclusieve maatschappij/wereld en o.a. dat is ieders verantwoordelijkheid. Maar tot dan is het goed dat dit boek bestaat, waarvoor dank Beno en William! Een must-read voor iedereen.

[Nils Van Delm · Rating 4 out of 5]

"Laten we ophouden met integreren en starten met samenleven."

[Citlali Sofie · Rating 3 out of 5]

Dit was een moeilijk boek om te lezen, maar het heeft me zoveel inzicht gegeven.
Mensen met een handicap worden gesegregeerd in onze maatschappij. Het onderwijs is daar de grootste tool voor.
Het deed me ook terugdenken aan mijn schooljaren en hoe ook buiten het buitengewoon onderwijs leerlingen heel snel in goed/ slecht worden ingedeeld naargelang hoe goed ze mee kunnen. Toen ik een traumatische ervaring meemaakte rond mijn 15 jaar en ik net iets trager was en ondersteuning nodig had (die ik niet gekregen heb), kreeg ik ook meteen het gevoel dat ik slecht was. Ik kon nog altijd mee in het ASO, maar ik kan me herinneren hoeveel pijn het deed om 'dommer' te zijn. Armoede is traumatisch, racisme is traumatisch, dit boek toont ook hoe kinderen in de armoede of met een migratieachtergrond ook in het buitengewoon onderwijs terecht komen.

We missen zoveel door mensen systematisch uit te sluiten! Er is zoveel verspilt talent!

[Larissa Raaymakers · Rating 5 out of 5]

Top boek!

[Jilke Tielemans · Rating 4 out of 5]

Mensen met een beperking zijn nog onzichtbaar in de maatschappij. Ze moeten functioneren in aparte omgevingen, waardoor het contact met de maatschappij en het contact met mensen zonder handicap verdwijnt. België is voor hen totaal niet inclusief.

Ook bij mij is dit nog een blinde vlek. Wanneer ik denk aan inclusiviteit, denk ik alleen aan diversiteit op basis van etnische achtergrond, seksualiteit, genderidentiteit en lichaamstype. Een beperking was, tot het lezen van dit boek, nog niet top of mind om aan het rijtje toe te voegen. Vandaar dat ik dit boek een aanrader vind. Nuttige cijfers en getuigenissen kwamen naar boven. Dingen die ik voordien heel normaal vond (zoals het buitengewoon onderwijs) worden in vraag gesteld. Het boek is vooral nuttig voor beleidsmakers, politici, leerkrachten, animatoren,... maar ik raad het toch iedereen aan!

[nDurlie · Rating 2 out of 5]

Een verrijkend boek, een eye-opener. Nooit gedacht dat België zo ver achter stond op vlak van inclussie.

Wel ontbrak het, voor mij dan, aan getuigenissen. William Boeva deelt openhartig zijn ervaringen, die door zijn bekendheid én redelijk uitzonderlijke (?) opvoeding, zeer uniek lijken en vaak in contrast staan met het boek. Ik miste op dezelfde manier getuigenissen van ouders, kinderen, tieners en volwassenen die elk excluses ondervinden. Op die manier zou het onderwerp, voor mij, vaak meer duidelijkheid scheppen dan een reeks voorbeelden en cijfers op te sommen, zonder daarbij vaak een visueel voorbeeld te geven.

Misschien was ik de doelgroep niet van dit boek?

[Dennis Elten · Rating 5 out of 5]

Een echte eye-opener die meer aandacht verdient, vooral onder beleidsmakers en docenten. Het structureel achterstellen van mensen met een beperking zit in ons sociale structuur. Hoe mode woorden als inclusie vaak voor bepaalde groepen geld maar een grote groep nog steeds wordt buitengesloten. Dit boek gaf mij een hoop herkenning en bevestiging. Dit is een boek dat zeker een groter publiek verdient. Een aanrader.

[Mireille Werniers · Rating 4 out of 5]

Exclusies had ik liever breder gezien dan enkel vanuit de context : label handicap.
Toch een verbrede kijk op het geheel gekregen.
Het boek geeft mij geen echt antwoord op de titelvraag omdat ik exclusie ervaar op andere vlakken.
De stukjes van William Boeva zijn geweldig.

[Axelle Vissers · Rating 2 out of 5]

Ondanks een duidelijke opbouw en onderbouwde argumenten, is dit boek niet zeer verhelderend. Het voelt zelfs eerder langdradig aan, omdat de auteur eerder aangehaalde argumenten blijft herhalen, zonder verdere uitdieping.
Jammer, want ik ben het zeker eens met zijn betoog!

[Sabrina · Rating 3 out of 5]

De theorie van wat wij dagelijks in de praktijk ervaren.

[Jens Siebens · Rating 4 out of 5]

Must read voor iedereen