Gwiazdka z duchami. Antologia opowiadań grozy

by Mrs. Oliphant, J.H. Riddell, Mrs. Henry Wood

Fascynujący zbiór klasycznych opowieści o duchach, nadprzyrodzonych zjawiskach i nawiedzonych domostwach.
Autorki prezentowanych w tomie opowiadań, Ellen Wood, Margaret Oliphant i J.H. Riddell, należały do grona najpopularniejszych przedstawicielek nurtu niesamowitości w literaturze angielskiej drugiej połowy XIX wieku, ale ponadczasowość poruszanych tematów sprawia, że także i dziś czytelnik znajdzie prawdziwą przyjemność w lekturze ich utworów. Barwny język, którym opisują osobliwości czasów wiktoriańskich, zmysł obserwacji do niekiedy dziś szokujących norm społecznych, ale przede wszystkim typowa dla literatury gotyckiej w tej epoce umiejętność podsycania naszych lęków sprawiają, że te opowieści o duchach, rodowych klątwach i tajemniczych zniknięciach czyta się dziś z zapartym tchem.
Z kolei nawiązujące do ludowych podań utwory nieco zapomnianego dziś Romana Zmorskiego, poety, tłumacza i folklorysty, oraz młodzieńczy utwór Zygmunta Krasińskiego Mściwy karzeł reprezentują tzw. nurt czarnego romantyzmu, w którym świat ludzi ściśle spojony jest z mrocznym światem duchów. Karty tych opowieści zaludniają upiorni mściciele, powstałe z grobu monstra, demony z zaświatów i przeklęte siedliska, słowem motywy do dziś popularne w literaturze i filmie grozy.

550 pages, Hardcover

Published November 23, 2021

About the author

Margaret Oliphant Wilson Oliphant (née Margaret Oliphant Wilson) was a Scottish novelist and historical writer, who usually wrote as Mrs. Oliphant. Her fictional works encompass "domestic realism, the historical novel and tales of the supernatural".

Margaret Oliphant was born at Wallyford, near Musselburgh, East Lothian, and spent her childhood at Lasswade (near Dalkeith), Glasgow and Liverpool. As a girl, she constantly experimented with writing. In 1849 she had her first novel published: Passages in the Life of Mrs. Margaret Maitland which dealt with the Scottish Free Church movement. It was followed by Caleb Field in 1851, the year in which she met the publisher William Blackwood in Edinburgh and was invited to contribute to the famous Blackwood's Magazine. The connection was to last for her whole lifetime, during which she contributed well over 100 articles, including, a critique of the character of Arthur Dimmesdale in Nathaniel Hawthorne's The Scarlet Letter.

Reviews

[spillingthematcha · Rating 3 out of 5]

Jest tutaj kilka wyjątkowo mrocznych i intrygujących opowiadań, jednak nie wszystkie mnie zachwyciły.

[Pi · Rating 4 out of 5]

To już czwarty tom klasycznych opowiadań o duchach i oczywiście musiałam go mieć. To wyjątkowa seria, która przenosi nas do czasów odległych, gdzie ludzie przy kominku snuli historie o marach, grających w karty nieboszczykach, podróżach pośmiertnych i miłości, którą nawet śmierć nie pokona. Jest w tym romantyzm, senne marzenie, które raz obudzone - budzi się co noc.
GWIAZDKA Z DUCHAMI, to zbiór jedenastu opowieści, w tym jeden utwór poetycki. Mamy tu takich autorów jak Zygmunt Krasiński, Margaret Oliphant, J.H. Riddell, Mrs Henry Wood i Roman Zmorski. Mrs Henry Wood poznałam za sprawą jej "Błędnika" i "Posiadłości East Lynne". I tutaj potwierdza się jej pióro, które wypełniało lukę, jaką dzisiaj zapełniają telenowele. Są to opowiadania najdłuższe, pełne barwnych opisów, czasem powtarzalnych i bardzo emocjonalnych. To przedstawicielka typowej "powieści wiktoriańskiej dla kobiet".
Margaret Oliphant zaś, choć podobna, to jednak inna. Jej historie są szybsze, gwałtowniejsze i lepiej się je czyta współczesnemu odbiorcy. Przykładem może być "Dies Irae opowieść o uwięzionym duchu", która mnie naprawdę zaskoczyła - zwłaszcza formą. Mamy tu narrację pierwszoosobową, młodej dziewczyny, która umiera i przenosi się do świata pozagrobowego. Wszystko co ją tam spotyka prowadzi do druzgocącego wniosku, że zmarnowała dany jej czas. Interesujące opowiadanie, trochę przypominające "Opowieść Wigilijną", choć oczywiście znacznie słabsze, ale ciekawe i refleksyjne.
Zygmunt Krasiński bardzo mnie zaskoczył. Jego "Mściwy karzeł i Masław, książę mazowiecki" kończy się niezwykle dziwnie. Można z pozoru rzec, że bez puenty, ale jak damy sobie czas na przemyślenie tego, co właśnie przeczytaliśmy zrozumiemy, że takie właśnie jest życie - rzadko sprawiedliwe. Jest też wieka różnica między pisarzami wiktoriańskiej Anglii, a naszej pięknej starej Polski. To fantastyczne zestawienie sprawia, że czytelnik zaczyna rozumieć, jak bardzo kształtuje nas środowisko, w którym wyrastamy.
I wreszcie mój zdecydowany faworyt w tym zestawieniu, czyli Roman Zmorski. Pisarz korzysta z folkloru, z baśni, legend i robi to bardzo dobrze. Świetnie czytało mi się jego teksty. "Skarb ukryty" jest pełen zjaw, duchów, upiorów - niezwykle klimatyczna historia, która świetnie sprawdzi się na wieczorne czytanie. Jest w niej też humor, który świetnie tu pasuje. "Ucieczka" zaś jest opowieścią o miłości, której nawet śmierć nie pokona. Odnajdziemy tu mknącego po polach wojaka, który dosiada swego konia kościotrupa. Jest też utwór poetycki "Noc Świętego Jana" - stara polszczyzna, dziwy, mary, szatany... nic tylko czytać i zaglądać w oczy nieznanemu.
Przepięknie wydana książka! Brawa dla Wydawnictwa Zysk i S-ka i moje wielkie DZIĘKUJĘ za te zbiory. Ta seria, to złoto! Chciałabym, by zdecydowali się na wydawanie takich opowieści o duchach z całego świata... i widzicie tę okładkę?! Rewelacja! POLECAM!!!! Idealna na prezent pod choinkę :)

duchy nie śpią
8/10
tom 4
Wydawnictwo Zysk i S-ka

[Dominika S. · Rating 2 out of 5]

W sezonie zimowo-świątecznym często mam ochotę na lekturę klasycznych tekstów grozy. Czytałam już zbiory opowiadań takie jak "Wigilia pełna duchów" oraz "Sezon duchów. Osiem upiornych opowieści na długie zimowe noce", więc wiedziałam czego się mniej więcej spodziewać. Gwiazdka z duchami to kolejna antologia, w której znajdują się zarówno krótkie, jak i całkiem obszerne opowiadania autorów dotąd mi nieznanych. Co ciekawe pisarki takie jak Margaret Oliphant, Charlotte Riddell (J.H. Riddell) czy Ellen Wood (Mrs Henry Wood) były w swoim czasie poczytnymi autorkami, więc tym bardziej cieszę się, że poznałam wycinek ich twórczości. Spodziewałam się, że pomimo tytułu książki, akcja opowiadań nie będzie toczyć się w czasie świąt Bożego Narodzenia i miałam rację. Szkoda, że wydawnictwo Zysk tak konsekwentnie wprowadza czytelników w błąd, ale to już obserwacja na inną dyskusję.

Wiktoriańskie opowiadania niesamowite rządzą się swoimi prawami. W myśl dzisiejszych wyznaczników gatunkowych bardzo mało w nich elementów budzących lęk, ale mnie to zupełnie nie przeszkadza. Opowieści o udręczonych duszach, zjawach nawiedzających domostwo czy tajemniczych chorobach nękających niewdzięcznych członków rodziny, mocno trącą myszką, ale na tym polega ich urok. Większość zamieszczonych w antologii tekstów jest nieco przegadana oraz przewidywalna jak na dzisiejsze standardy, dlatego na pewno nie każdemu przypadną do gustu. Mamy zazwyczaj długi wstęp, z którego dowiadujemy się, że ktoś nam daną historię opowiada. Albo jest to naoczny świadek niesamowitych wydarzeń, albo bliski kogoś, kto przeżył coś strasznego, albo osoba mająca dostęp do pamiętników, w których wszystko zostało dokładnie opisane. Oprócz tego prawie wszystkie opowiadania zawierają dość rozbudowany wątek romantyczny z raczej nieszczęśliwym zakończeniem. Fatalne zauroczenie, nieodwzajemnione uczucie, zdrada prowadzą do tragicznych wydarzeń, które odciskają piętno na bohaterach.

Z ciekawością odebrałam także wątki wskazujące na realia życia w tamtych czasach. W wyższych sferach wolny czas poświęca się na częste spotkania towarzyskie, grę w karty, seanse spirytystyczne, proszone obiady i tym podobne. Kłopoty finansowe często spędzają sen z powiek bohaterom, ale nie na tyle, by poszukali jakiegoś płatnego zajęcia. Szczególnie widać to w opowiadaniu "Bolesna historia. Opowieść Feathersona", w którym wątek pieniędzy jest szczególnie istotny. Dwie siostry prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, żyjąc z określonej kwoty wypłacanej im po zmarłej ciotce. Nie jest to duża suma pieniędzy, więc obie damy muszą rozsądnie planować wydatki, a czasem nawet zadłużają się w sklepach, ale żadnej nie przyjdzie do głowy, żeby poszukać pracy, mimo że inne panie dorabiają jako nauczycielki lub guwernantki.

Jak to w przypadku zbiorów opowiadań bywa "Gwiazdka z duchami" zawiera lepsze i gorsze teksty. Do tych ciekawszych i lepiej napisanych zaliczam opowiadania autorstwa wymienionych w pierwszym akapicie pisarek, natomiast zdecydowanie słabiej prezentują się historie napisane przez Romana Zmorskiego i Zygmunta Krasińskiego. Nie mam pojęcia, dlaczego znalazły się w ogóle w tym zbiorze, ponieważ są to bardzo krótkie nowele, bardziej pasujące do antologii o ludowych podaniach niż zbioru wiktoriańskich historii o duchach. Mimo tego nie żałuję lektury, a książkę polecam amatorom klasycznych tekstów grozy

[Vixen · Rating 4 out of 5]

Niektóre opowiadania bardziej mroczne i z klimatem, inne mniej i nie pasujące do tematyki. Ale generalnie, bardzo ciekawe i pozwoliły mi miło spędzić czas 🖤

[Karolina Osewska · Rating 5 out of 5]

2/52/2026
"Gwiazdka z duchami" Zysk #recenzja #współpracabarterowa #współpracarecenzencka #duchy #ghost

O duchach i nie tylko

Pozostając w zimowej atmosferze, otuleni śniegiem jak białą pierzyną, odczuwając jeszcze atmosferę minionych niedawno świąt Bożego Narodzenia, możemy sięgnąć po zbiór opowieści o duchach wydanego przez wydawnictwo Zysk "Gwiazdka z duchami".

Jest to pięknie wydany, w twardej oprawie z obwolutą, zbiór opowiadań różnych autorów, których akcja niekoniecznie toczy się w święta Bożego Narodzenia, ale poruszający ważne tematy i skłaniający do zadumy nad życiem. Odnajdziecie tu jedenaście opowiadań, dłuższych, krótszych, pisanych wierszem i prozą. Przeważają tu opowiadania mrs Henry Wood, Romana Zmorskiego i Margaret Oliphant, jest jedno opowiadanie Zygmunta Krasińskiego i jedno J.H. Riddella.

Każde z opowiadań jest wyjątkowe, przeczytacie tu o sile miłości, o duszy, która otrzymuje drugą szansę poprzez wizytę w czyśccu, by zdążyć naprawić swoje życie, zmienić swoje postępowanie, by zrozumieć, co jest najważniejsze by zasłużyć na niebo, o duszach, które ukazują się żyjącym bo poszukują pomocy, dają znaki, ostrzegają przed czymś złym czy pragną sprawiedliwości.

Mnie wzruszyły opowiadania mrs Henry Wood, najpiękniejsze i najtragiczniejsze to właśnie opowiadanie jej pióra pt. "Gina Montani", pokazujące siłę miłości, ale i zazdrości, a także okrucieństwo ludzi. Piękne opowiadanie to również "Dies Irae" Margaret Oliphant, które udowadnia, że sprawiedliwe życie daje nam zasłużoną nagrodę w niebie. Odrobinę mroczniejsze opowiadania to zdecydowanie "Drzwi donikąd", "Noc Świętego Jana", które zwraca uwagę czytelnika tym, że jest zapisane wierszem, "Skarb ukryty", które wprowadza motyw umarłych wstających z grobu i pokutujących na ziemi za swoje złe czyny, "Ucieczka" ukazujące siłę miłości, której nie jest w stanie zniszczyć nawet śmierć. Opowiadanie "Tajemnica" i "Bolesna historia" pozostawiają czytelnika w stanie zadumy, z otwartymi zakończeniami, które nie dają rozwiązania zagadek wprost, na tacy. Autorka pozostawia czytelnikowi domysły i rozważenia historii i ich zakończeń w ciszy własnego serca i sumienia. Natomiast opowiadanie "Świąteczna partyjka" udowadnia, że dusze pragną sprawiedliwości i ukazują się dopóty, dopóki ona nie zatriumfuje. Pierwsze opowiadanie w zbiorze, Zygmunta Krasińskiego jest bodaj najkrótsze, ale nie umniejsza to jego wartości, snute jest w atmosferze średniowiecza, jest odważny rycerz i jego ukochana, którzy nie wyrzekają się swej miłości nawet w obliczu widma okrutnej śmierci.

"Gwiazdka z duchami" to urozmaicony zbiór opowieści o duchach, który zachwyci każdego fana pięknych, klasycznych opowiadań grozy. Które prócz dreszczy strachu na plecach, wywołują też inne emocje, wzruszenie, współczucie i pozostawiają czytelnika w stanie zadumy i wieloma pytaniami w duszy. Polecam !

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Zysk.

[Zena · Rating 4 out of 5]

Zbiór klimatycznych, gotyckich opowiadań z duchami jednak niekoniecznie w czasie Gwiazdki. Część opowiadań intrygująca i czytało się je z zaciekawieniem. Niektóre słabsze, a pierwsze - Krasińskiego - zupełnie nie rozumiem dlaczego znalazło się w książce. Lektura pokazuje jaką metamorfozę przeszło "oblicze" literatury grozy od końca XIX w.

[bookwormiguess · Rating 2 out of 5]

za każdym razem, gdy ją czytałam, po chwili zasypiałam. dosłownie. nie mogłam przez nią przebrnąć, jedna historia była ciekawa i sprawiała, że czułam niepokój, a pozostałe opowiadania były takie... puste.

[Irka · Rating 3 out of 5]

Zbiór opowiadań z duchami i upiorami w tle... Niestety trochę nudny. Jedyne wciągające opowiadanie (dla mnie) to "Bolesna historia", która wciągnęła mnie od samego początku, a przy niej cała reszta wypadła bardzo blado.

[Kastarnia Kozal · Rating 4 out of 5]

Bardzo ciekawych odpowiedzi o duchami.

Taki klasycznych duchy, a nie jakiś tam hollywoodzkie. (cheche)

Przyjemniej się czytało, krótkich fajnych historii.