What do you think?
Rate this book
Wie wat woke?
‘Woke’ betekent zoveel als een verscherpt gevoel voor onrechtvaardigheid. Na Black Lives Matter, #MeToo, de klimaatzaak, het zwartepietendebat, de dekolonisatie van de witte westerse mentaliteit en de kritiek op heteronormativiteit vanuit de lgbtqia+-gemeenschap kun je er niet naast kijken. Films, boeken, auteurs, artiesten en zangers worden gecanceld of voorzien van een waarschuwing. Literaire canons gaan op de schop, de geschiedenis wordt herschreven en de taal gezuiverd. Universiteiten, gezaghebbende media en bedrijven zijn als de dood voor een misstap.
Wie wat woke? geeft duiding en analyse bij hoe we vandaag naar (on)rechtvaardigheid kijken. Waar komt de woke cultuur eigenlijk vandaan? Wat is de waarde van deze beweging? Zuivert zij de geesten of gooit ze al cancelend en klagend het kind met het badwater weg?
De meningen over woke lopen sterk uiteen. Niet verwonderlijk, want de woke beweging zit vol paradoxen. Zij bekritiseert hokjesdenken, maar loopt achter vlaggen. Zij relativeert de waarheid, maar slaat een dogmatische toon aan. Zij voert complexe termen in, maar uit zich het liefst in simpele slogans en hashtags. Ze houdt van diversiteit, maar verkettert afwijkende meningen.
Wie wat woke? geeft duiding en analyse bij hoe we vandaag naar (on)rechtvaardigheid kijken. Waar komt de woke cultuur eigenlijk vandaan? Wat is de waarde van deze beweging? Zuivert zij de geesten of gooit ze al cancelend en klagend het kind met het badwater weg?
De meningen over woke lopen sterk uiteen. Niet verwonderlijk, want de woke beweging zit vol paradoxen. Zij bekritiseert hokjesdenken, maar loopt achter vlaggen. Zij relativeert de waarheid, maar slaat een dogmatische toon aan. Zij voert complexe termen in, maar uit zich het liefst in simpele slogans en hashtags. Ze houdt van diversiteit, maar verkettert afwijkende meningen.
239 pages, Paperback
Published October 21, 2021
11 people are currently reading
160 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 19 of 19 reviews
January 11, 2022
Niets wakkert mijn drang om in de gordijnen te gaan hangen sterker aan dan weer maar eens een krantenopinie van iemand die ergens iets gevonden heeft dat dringend gedekoloniseerd moet worden. Of die in een negentiende-eeuwse roman iets gevonden heeft, dat gender stereotyperend is en daarom van een waarschuwingslabel moet voorzien worden, als het al niet uit de bibliotheek moet verwijderd worden. Of een Gentse literatuurdocent die vindt dat we te weinig respect hebben voor de traditionele kennis van Afrikaanse genezers. Of een zwarte columniste die diep ongelukkig wordt van blanke jongens die dansen op “haar” dierbare protestmuziek. Het moment is nu gekomen om te zeggen dat ik nog bladzijden lang kan doorgaan (Mohammed verwijderen uit de Hel van Dante!) met het geven van dergelijke voorbeelden (het monopolie van onze “witte” kennissystemen, gebaseerd op objectiviteit en rationaliteit, doorbreken met alternatieve wetenschappen (ja ook een wiskunde) die ook de kennis van de subjectieve ervaring meenemen). Maar ik probeer de verslagen van mijn leeservaringen kort te houden. Dus: ik ga niet nog bladzijden lang doorgaan over de diverse aanleidingen die maken dat ik zo vaak met gescheurde gordijnen zit. Maar dat het door woke komt moge duidelijk zijn.
Ik heb weinig mogelijkheden om te ventileren. Hier en daar een uitzondering niet ten na gesproken trekken mijn vrienden er zich niets van aan en mijn buren beginnen vreemd naar mij te kijken als ik weer eens druk gesticulerend in mijn eentje voorbijwandel. Dus ik hou mij wat in. Of ik zeg iets lelijk op sociale media over of tegen een persoon die tegen de kar van mijn diepste overtuigingen rijdt.
Maar het therapeutisch effect daarvan op mijn gemoedsrust is beperkt. Wat wel helpt is de lectuur van mensen die op een rustige en heldere manier het denken van identitair links (dat is het soort links dat mensen opdeelt in groepen die in mindere of meerdere mate last hebben van de onderdrukking door “de witte man”) analyseren, van historisch-filosofische context voorzien en fileren, als het nodig is.
Dank dus, Walter Weyns, om op een heldere manier samen te vatten wat zoal de krachtlijnen zijn in het diffuus containerbegrip “woke”. Laat u meenemen op wandeling langs de Black Panther beweging en Malcolm X, postmoderne Franse taalfilosofie, kennisleer van de Frankfurter Schule of de Freudiaanse psychanalyse. De geschiedenis van de kolonisering en de geschiedenis van de geschiedschrijving over de kolonisatie.
Weyns legt al deze en nog andere bouwstenen netjes naast mekaar en toont hoe de nieuwe “kritische studies” soms tot gerechtvaardigde bezorgdheden en vragen tot veranderingen leiden en soms tot extremistische waanzin (mijn kwalificatie). Als voorbeeld van het laatste citeer ik de verschrikkelijke Willem Schinkel die stelt dat “wie nuance zoekt, witheid verdedigt”. En dat kunnen we niet hebben. U weet wel: het blanke patriarchaat verantwoordelijk voor alle slechtheid in de wereld en dat met wortel en al moet uitgeroeid worden. Geen zachtaardige bedenkingen, dat staat de noodzakelijke omwenteling in de weg. Mensen zoals Schinkel maken Robespierre begrijpelijk voor mij, dat dan weer wel.
In het algemeen heb ik met dit boek een beter zicht gekregen waarom bepaalde aspecten mij zo ergeren. Het gaat dan vooral om het negeren van feiten, het maken van een ideologisch narratief dat zich geen moer aantrekt van rationaliteit en grossiert in morele superioriteitsgevoelens. Maar bovenal kan men ook zien dat er een intellectueel draagvlak gecreëerd wordt voor identitair geweld. Dat geweld is er al zeggen de woke booswichten natuurlijk en het wordt bedreven door u daar met uw witheid.
Ik heb weinig mogelijkheden om te ventileren. Hier en daar een uitzondering niet ten na gesproken trekken mijn vrienden er zich niets van aan en mijn buren beginnen vreemd naar mij te kijken als ik weer eens druk gesticulerend in mijn eentje voorbijwandel. Dus ik hou mij wat in. Of ik zeg iets lelijk op sociale media over of tegen een persoon die tegen de kar van mijn diepste overtuigingen rijdt.
Maar het therapeutisch effect daarvan op mijn gemoedsrust is beperkt. Wat wel helpt is de lectuur van mensen die op een rustige en heldere manier het denken van identitair links (dat is het soort links dat mensen opdeelt in groepen die in mindere of meerdere mate last hebben van de onderdrukking door “de witte man”) analyseren, van historisch-filosofische context voorzien en fileren, als het nodig is.
Dank dus, Walter Weyns, om op een heldere manier samen te vatten wat zoal de krachtlijnen zijn in het diffuus containerbegrip “woke”. Laat u meenemen op wandeling langs de Black Panther beweging en Malcolm X, postmoderne Franse taalfilosofie, kennisleer van de Frankfurter Schule of de Freudiaanse psychanalyse. De geschiedenis van de kolonisering en de geschiedenis van de geschiedschrijving over de kolonisatie.
Weyns legt al deze en nog andere bouwstenen netjes naast mekaar en toont hoe de nieuwe “kritische studies” soms tot gerechtvaardigde bezorgdheden en vragen tot veranderingen leiden en soms tot extremistische waanzin (mijn kwalificatie). Als voorbeeld van het laatste citeer ik de verschrikkelijke Willem Schinkel die stelt dat “wie nuance zoekt, witheid verdedigt”. En dat kunnen we niet hebben. U weet wel: het blanke patriarchaat verantwoordelijk voor alle slechtheid in de wereld en dat met wortel en al moet uitgeroeid worden. Geen zachtaardige bedenkingen, dat staat de noodzakelijke omwenteling in de weg. Mensen zoals Schinkel maken Robespierre begrijpelijk voor mij, dat dan weer wel.
In het algemeen heb ik met dit boek een beter zicht gekregen waarom bepaalde aspecten mij zo ergeren. Het gaat dan vooral om het negeren van feiten, het maken van een ideologisch narratief dat zich geen moer aantrekt van rationaliteit en grossiert in morele superioriteitsgevoelens. Maar bovenal kan men ook zien dat er een intellectueel draagvlak gecreëerd wordt voor identitair geweld. Dat geweld is er al zeggen de woke booswichten natuurlijk en het wordt bedreven door u daar met uw witheid.
April 28, 2022
Een must read voor iedereen die een dieper inzicht wil verkrijgen in de drijfveren, overtuigingen (en mogelijke valkuilen) van de woke beweging. Weyns geeft een heldere, onpartijdige uiteenzetting van de activistische beweging die op zoek gaat naar een steeds rechtvaardigere samenleving. Als voorstander van de woke beweging blijft het voor mij wel belangrijk na te denken over waarom bepaalde conclusies getrokken worden en bepaalde acties gevoerd worden. Dit boek kan daarbij dienen als hulpmiddel bij het navigeren doorheen de huidige complexe tijdsgeest gekenmerkt door verandering en tegengestelde meningen.
December 10, 2021
Wie wil weten wat woke precies betekent en wat de woke beweging allemaal inhoudt, kan nu terecht bij het boek ‘Wie wat woke?’ van Walter Weyns. Deze auteur doceert sociologie en cultuurkritiek aan de Universiteit Antwerpen en is zeer vertrouwd met de kritische en postmoderne stromingen binnen dit vakgebied. Deze achtergrond is precies wat je nodig hebt om het verschijnsel woke te begrijpen en te duiden.
Volgens Walter Weyns betekent woke in het kort “een verscherpt gevoel voor onrechtvaardigheid”. Tot die stroming behoren bewegingen als Black Lives Matter, Metoo, de klimaatzaak, de acties tegen zwarte piet in Nederland, de dekolonisatiestroming (die met de witte westerse mentaliteit wil afrekenen), de kritiek op heteronormativiteit vanuit de LGBTQI+-gemeenschap et cetera. Het gaat vooral om een strijd van minderheden die onderdrukt werden of nog worden, op basis van etnische afkomst, ras, gender, seksuele voorkeur en dergelijke. Over één ding zijn woke personen, in al hun diversiteit qua groepen, het eens: de schuldige van alle onrecht is de witte man. In het Nederlands wordt het beschuldigende aspect extra benadrukt door het vervangen van blank door wit om de huidskleur aan te duiden. De witte mens, de man nog meer dan de vrouw, moet zich ervan bewust zijn dat hij tot een ras behoort, dat hij niet zomaar neutraal is. En hij is verantwoordelijk voor veel onrecht (slavernij, kolonialisme, racisme, seksisme…), zodat hem alleen nog een schuldgevoel rest als hij in staat is dit allemaal te beseffen.
De vraag is of woke een beweging is in de traditionele zin, het is wel een denkrichting die zijn plaats heeft gevonden in talrijke activistische groepen. Het is vooral een coalitie van minderheden die een gemeenschappelijke vijand (menen te) hebben. Walter Weyns laat overwegend de woke stemmen spreken. Toch laat hij ook enkele stemmen aan het woord die kritisch staan tegenover woke. Hij tracht te duiden waar woke voor staat zonder er expliciet kritisch of negatief tegenover te staan, maar tussen de regels door lezen we toch dat woke ook problematisch is. Zo is de woke analyse niet gekenmerkt door veel zin voor nuance, wat sowieso al eigen is aan activistische stromingen. Woke heeft het bijvoorbeeld moeilijk met de klassieke klassentegenstellingen en de onderdrukking van lagere sociale klassen. Ook witte mensen behoren immers tot die lagere klassen. Je kan dit fenomeen niet herleiden tot onderdrukking van minderheden omwille van ras et cetera. Daarom houdt woke zich niet bezig met die sociale ongelijkheid. Liever focust ze op discriminatie waarvan minderheden het slachtoffer zijn en waarvoor ze slechts één onderdrukker kan aanduiden, te weten de witte man. Voor woke zijn historische onderdrukkingen enkel relevant in zoverre ze de witte man als onderdrukker kunnen aanduiden. Andere historische feiten, die dit tegenspreken of op zijn minst nuanceren, worden gewoonweg buiten beeld gehouden. De strijd tegen racisme behoort tot de core business van het woke gedachtegoed. Voor woke is racisme overal aanwezig en de schuldige is per definitie bekend. Veel zin voor zelfkritiek of voor humor kenmerkt de woke mentaliteit niet.
Verder gaat het woke gedachtegoed (dat gekenmerkt wordt door het postmodernisme als stroming)dikwijls samen met de cancelcultuur: sprekers, academici, wetenschappers, beleidsmakers en dergelijke worden vaak aangesproken op hun taalgebruik en standpunten. Als dat niet conform het woke gedachtegoed is, wordt een activistische tsunami van verwijten en aanklachten in gang gezet. Vaak moeten betrokkenen dan een stap terug zetten, een lezing afzeggen, zelfs ontslag nemen uit hun functie. Dat gaat gepaard met een sorrycultuur: soms volstaat het diep te buigen en zijn schuld te betuigen om uiteindelijk toch niet gecanceld te worden. Deze hele cultuur, die in de Angelsaksische wereld zeer effectief is, gaat ook gepaard met vormen van zelfcensuur, om zichzelf a priori veilig te stellen voor woke aanvallen.
Strijden tegen onrecht zoals racisme, daar is toch niets op tegen? In principe niets. Maar goede bedoelingen volstaan niet om boven kritiek verheven te zijn. Uit Weyns’ boek blijkt duidelijk dat de woke beweging doorgeschoten is, alsook eenzijdig en ongenuanceerd. Woke academici maken een shift van het bestuderen van wat is, naar ‘wat zou moeten zijn’. Dus een shift van (wetenschappelijke) studie naar activisme. Feiten doen er dan minder toe, als de resultaten maar kunnen worden gebruikt in activistische zin. De bron van alle onrecht staat immers per definitie vast: de witte man. De onverdraagzaamheid (die blijkt uit de cancelcultuur), het gebrek aan zin voor zelfkritiek of voor humor, dragen bij aan een toxische cultuur. In zekere zin kan je de woke cultuur vergelijken met een fundamentalistische religie.
Dit boek is een 'must read' voor wie een belangrijke stroming van onze tijd wil begrijpen.
Volgens Walter Weyns betekent woke in het kort “een verscherpt gevoel voor onrechtvaardigheid”. Tot die stroming behoren bewegingen als Black Lives Matter, Metoo, de klimaatzaak, de acties tegen zwarte piet in Nederland, de dekolonisatiestroming (die met de witte westerse mentaliteit wil afrekenen), de kritiek op heteronormativiteit vanuit de LGBTQI+-gemeenschap et cetera. Het gaat vooral om een strijd van minderheden die onderdrukt werden of nog worden, op basis van etnische afkomst, ras, gender, seksuele voorkeur en dergelijke. Over één ding zijn woke personen, in al hun diversiteit qua groepen, het eens: de schuldige van alle onrecht is de witte man. In het Nederlands wordt het beschuldigende aspect extra benadrukt door het vervangen van blank door wit om de huidskleur aan te duiden. De witte mens, de man nog meer dan de vrouw, moet zich ervan bewust zijn dat hij tot een ras behoort, dat hij niet zomaar neutraal is. En hij is verantwoordelijk voor veel onrecht (slavernij, kolonialisme, racisme, seksisme…), zodat hem alleen nog een schuldgevoel rest als hij in staat is dit allemaal te beseffen.
De vraag is of woke een beweging is in de traditionele zin, het is wel een denkrichting die zijn plaats heeft gevonden in talrijke activistische groepen. Het is vooral een coalitie van minderheden die een gemeenschappelijke vijand (menen te) hebben. Walter Weyns laat overwegend de woke stemmen spreken. Toch laat hij ook enkele stemmen aan het woord die kritisch staan tegenover woke. Hij tracht te duiden waar woke voor staat zonder er expliciet kritisch of negatief tegenover te staan, maar tussen de regels door lezen we toch dat woke ook problematisch is. Zo is de woke analyse niet gekenmerkt door veel zin voor nuance, wat sowieso al eigen is aan activistische stromingen. Woke heeft het bijvoorbeeld moeilijk met de klassieke klassentegenstellingen en de onderdrukking van lagere sociale klassen. Ook witte mensen behoren immers tot die lagere klassen. Je kan dit fenomeen niet herleiden tot onderdrukking van minderheden omwille van ras et cetera. Daarom houdt woke zich niet bezig met die sociale ongelijkheid. Liever focust ze op discriminatie waarvan minderheden het slachtoffer zijn en waarvoor ze slechts één onderdrukker kan aanduiden, te weten de witte man. Voor woke zijn historische onderdrukkingen enkel relevant in zoverre ze de witte man als onderdrukker kunnen aanduiden. Andere historische feiten, die dit tegenspreken of op zijn minst nuanceren, worden gewoonweg buiten beeld gehouden. De strijd tegen racisme behoort tot de core business van het woke gedachtegoed. Voor woke is racisme overal aanwezig en de schuldige is per definitie bekend. Veel zin voor zelfkritiek of voor humor kenmerkt de woke mentaliteit niet.
Verder gaat het woke gedachtegoed (dat gekenmerkt wordt door het postmodernisme als stroming)dikwijls samen met de cancelcultuur: sprekers, academici, wetenschappers, beleidsmakers en dergelijke worden vaak aangesproken op hun taalgebruik en standpunten. Als dat niet conform het woke gedachtegoed is, wordt een activistische tsunami van verwijten en aanklachten in gang gezet. Vaak moeten betrokkenen dan een stap terug zetten, een lezing afzeggen, zelfs ontslag nemen uit hun functie. Dat gaat gepaard met een sorrycultuur: soms volstaat het diep te buigen en zijn schuld te betuigen om uiteindelijk toch niet gecanceld te worden. Deze hele cultuur, die in de Angelsaksische wereld zeer effectief is, gaat ook gepaard met vormen van zelfcensuur, om zichzelf a priori veilig te stellen voor woke aanvallen.
Strijden tegen onrecht zoals racisme, daar is toch niets op tegen? In principe niets. Maar goede bedoelingen volstaan niet om boven kritiek verheven te zijn. Uit Weyns’ boek blijkt duidelijk dat de woke beweging doorgeschoten is, alsook eenzijdig en ongenuanceerd. Woke academici maken een shift van het bestuderen van wat is, naar ‘wat zou moeten zijn’. Dus een shift van (wetenschappelijke) studie naar activisme. Feiten doen er dan minder toe, als de resultaten maar kunnen worden gebruikt in activistische zin. De bron van alle onrecht staat immers per definitie vast: de witte man. De onverdraagzaamheid (die blijkt uit de cancelcultuur), het gebrek aan zin voor zelfkritiek of voor humor, dragen bij aan een toxische cultuur. In zekere zin kan je de woke cultuur vergelijken met een fundamentalistische religie.
Dit boek is een 'must read' voor wie een belangrijke stroming van onze tijd wil begrijpen.
February 24, 2022
Zeer goed onderbouwd, vlot geschreven gezaghebbend boek. Geeft een heldere inkijk in een wereld die voor velen onder ons (zeker de witten) weinig toegankelijk is. De auteur gaat heel mild, zeer begripvol, om met de talrijke inconsistenties in het woke-denken. Helaas bestaat er niet zoiets als een 'woke joke', dat is jammer.
December 22, 2021
Het is not done om dit te zeggen, want ik heb als witte man geen recht van spreken, maar dit boek is een must-read. Sorry.
November 5, 2024
Naar mijn mening is het boek Wie Wat Woke? Duidelijk geschreven door een witte man die zichzelf erg in een slachtofferrol plaatst. Kan hij dan helemaal niets meer goed doen? Het lijkt alsof het boek vooral is bedoeld om medelijden op te wekken voor de witte man en de woke-beweging hun fouten te benadrukken.
Ik zou mezelf niet snel “woke” noemen, maar het is overduidelijk dat dit boek geschreven is door iemand met een denkpatroon dat wat mij betreft niet meer van deze tijd is. Het lijkt erop dat het doel van het boek vooral is om het woord woke een negatieve connotatie te geven en de ‘witte man’ in een positiever daglicht te stellen. Dit heeft bij mij eerder averechts gewerkt.
Hoewel de auteur ook goede punten aanstipt waar ik het mee eens ben en er bruikbaare zaken in staan. Heb ik eerlijk gezegd niets nieuws geleerd. Dit komt waarschijnlijk omdat ik deel uitmaak van een generatie voor wie deze onderwerpen dagelijkse kost zijn. Daarnaast ben ik lichtelijk (oké, behoorlijk) verslaafd aan maatschappelijke podcasts, waardoor ik deze informatie al vaak en vanuit verschillende invalshoeken geconsumeerd.
Ben ik het eens met alles wat de “woke-beweging” doet? Absoluut niet. Maar vind ik dat dit boek een goede representatie geeft van waar de beweging voor staat? Ook niet echt.
Wat me zorgen baart, is dat mensen die niet zo bekend zijn met de beweging dit boek voor waar kunnen aannemen. Ik zag in veel online recensies dat mensen het boek objectief vonden, maar dat is het simpelweg niet. Een paar keer de witte man als “slachtoffer” (zijn letterlijke woorden) neerzetten, kan misschien nog, maar als je geen blad kunt omslaan zonder dat dit weer terugkomt, is er toch iets mis.
Ik zou mezelf niet snel “woke” noemen, maar het is overduidelijk dat dit boek geschreven is door iemand met een denkpatroon dat wat mij betreft niet meer van deze tijd is. Het lijkt erop dat het doel van het boek vooral is om het woord woke een negatieve connotatie te geven en de ‘witte man’ in een positiever daglicht te stellen. Dit heeft bij mij eerder averechts gewerkt.
Hoewel de auteur ook goede punten aanstipt waar ik het mee eens ben en er bruikbaare zaken in staan. Heb ik eerlijk gezegd niets nieuws geleerd. Dit komt waarschijnlijk omdat ik deel uitmaak van een generatie voor wie deze onderwerpen dagelijkse kost zijn. Daarnaast ben ik lichtelijk (oké, behoorlijk) verslaafd aan maatschappelijke podcasts, waardoor ik deze informatie al vaak en vanuit verschillende invalshoeken geconsumeerd.
Ben ik het eens met alles wat de “woke-beweging” doet? Absoluut niet. Maar vind ik dat dit boek een goede representatie geeft van waar de beweging voor staat? Ook niet echt.
Wat me zorgen baart, is dat mensen die niet zo bekend zijn met de beweging dit boek voor waar kunnen aannemen. Ik zag in veel online recensies dat mensen het boek objectief vonden, maar dat is het simpelweg niet. Een paar keer de witte man als “slachtoffer” (zijn letterlijke woorden) neerzetten, kan misschien nog, maar als je geen blad kunt omslaan zonder dat dit weer terugkomt, is er toch iets mis.
December 23, 2022
Interessant boek, al merkte ik wel dat het me veel moeite kostte om te lezen. Want hoewel ik dit onderwerp erg interessant én belangrijk vind, raakte ik gedurende het verhaal het spoor een beetje bijster. Hoe meer je over 'woke' leert, hoe lastiger het wordt.
Dit boek biedt een handige leidraad, maar is vooral een opstapje naar het bestuderen van nog meer bronnen en literatuur.
Dit boek biedt een handige leidraad, maar is vooral een opstapje naar het bestuderen van nog meer bronnen en literatuur.
October 24, 2025
Jammer dat de mensen die woke aanvallen altijd vooral komen met de gekende argumenten van de tegenpartij, terwijl er onder ‘woke’ mensen ook kritische stemmen zijn die woke van binnenuit proberen te verbeteren, en die stemmen worden nooit aangehaald. Alsof alle ‘woke’ mensen hetzelfde denken en zichzelf en elkaar niet bevragen
May 24, 2022
The book achieved one primary goal i.e. it got me to fully understand what Woke is all about.
For the remaining, this book did not give me any reading pleasure. It is quite a boring book. The topic of woke itself did not conquer my heart.
For the remaining, this book did not give me any reading pleasure. It is quite a boring book. The topic of woke itself did not conquer my heart.
November 13, 2024
Discussies over 'woke' verzanden al snel in een wellesnietes over de ontologie van het fenomeen. Links verwijt rechts achter een onbestaand 'wokespook' aan te hollen, rechts verwijt links ideologische blindheid. Socioloog en essayist Weyns denkt dat 'woke' wel bestaat, maar we moeten het niet zien als een beweging. 'Woke', zo schrijft Weyns, heeft geen partijkaarten, geen beginselverklaring en geen clubblad. Woke is een mentaliteit.
Aan de hand van boeken en manifesten die veel geciteerd worden door 'woke personen', schetst Weyns een ideaaltype van die mentaliteit. Woke draait volgens hem om (1) het idee dat mensen niet in eerste plaats individuen zijn, maar altijd onderdelen zijn van een sociale groep, (2) dat er machtsverschillen zijn tussen die groepen en dat de witte heteroseksuele man zich helemaal bovenin de pyramide heeft genesteld ten koste van de anderen en (3) dat de witte heteroseksuele man onttroont moet worden door een 'intersectionele' en complexe coalitie van slachtoffers. Maar naast een strijd om invloed, erkenning en middelen - dat laatste komt eigenlijk nauwelijks aan bod - is het ook (4) een strijd die in onze ziel gevoerd moet worden. Als mensen de mentale ketenen afwerpen van patriarchaat en institutioneel racisme, kunnen de eens onderdrukte groepen - dus niet de individuen - zich in al hun pracht tonen.
'Sociale rechtvaardigheid' is net als 'wereldvrede', betoogt Weyns. Iedereen wil het, totdat je de voorwaarden moet definiëren. Woke, zo betoogt de socioloog, heeft een heel specifieke visie op sociale rechtvaardigheid. Hij is duidelijk kritisch op deze visie, vooral op het groepsdenken en de focus op - in zijn ogen - futiliteiten als microagressies. Tegelijkertijd erkent hij dat er ook wat voor elementen van woke te zeggen valt. In bepaalde kwesties neemt de socioloog dan ook niet duidelijk stelling, of je kan deze enkel tussen de regels doorlezen.
Het boek is opgedeeld in twee delen met daarin korte stukken die ergens tussen hoofdstuk en paragraaf inhangen. Het eerste deel gaat over de waarden van de woke mentaliteit. Het tweede deel kijkt naar concrete casussen. Dit tweede, toegepaste deel leest gek genoeg moeizamer dan het eerste. Weyns meandert van 'theybies' - genderneutraal opgevoede baby's - en humor naar Islamogauchisme en ethnomathematica. Hij komt met interessante observaties die aansluiten op het eerste deel, maar de betooglijn is hij kwijt. Helemaal aan het einde van het boek komt hij nog even met de etymologie van 'woke' op de proppen. Dit is een gek, ietwat onbevredigend slot.
Een vraag die bij mij bleef knagen was wat de rol is van het klimaat- en ecologievraagstuk in de woke mentaliteit. Weyns stelt meerdere keren dat woke personen ook obsessies hebben met het milieu, maar hij gaat er niet verder op in. Ik weet dat er ideeën bestaan over 'climate justice' en 'ecofeminism', maar omdat Het Milieu niet een sociale groep is, lijkt het buiten het kader te vallen. Is pleiten voor een vegetarische kantine ook woke? Is flygskam woke? Beide kunnen geïnspireerd zijn door een woke mentaliteit, maar ik denk niet dat het per se woke zijn.
Aan de hand van boeken en manifesten die veel geciteerd worden door 'woke personen', schetst Weyns een ideaaltype van die mentaliteit. Woke draait volgens hem om (1) het idee dat mensen niet in eerste plaats individuen zijn, maar altijd onderdelen zijn van een sociale groep, (2) dat er machtsverschillen zijn tussen die groepen en dat de witte heteroseksuele man zich helemaal bovenin de pyramide heeft genesteld ten koste van de anderen en (3) dat de witte heteroseksuele man onttroont moet worden door een 'intersectionele' en complexe coalitie van slachtoffers. Maar naast een strijd om invloed, erkenning en middelen - dat laatste komt eigenlijk nauwelijks aan bod - is het ook (4) een strijd die in onze ziel gevoerd moet worden. Als mensen de mentale ketenen afwerpen van patriarchaat en institutioneel racisme, kunnen de eens onderdrukte groepen - dus niet de individuen - zich in al hun pracht tonen.
'Sociale rechtvaardigheid' is net als 'wereldvrede', betoogt Weyns. Iedereen wil het, totdat je de voorwaarden moet definiëren. Woke, zo betoogt de socioloog, heeft een heel specifieke visie op sociale rechtvaardigheid. Hij is duidelijk kritisch op deze visie, vooral op het groepsdenken en de focus op - in zijn ogen - futiliteiten als microagressies. Tegelijkertijd erkent hij dat er ook wat voor elementen van woke te zeggen valt. In bepaalde kwesties neemt de socioloog dan ook niet duidelijk stelling, of je kan deze enkel tussen de regels doorlezen.
Het boek is opgedeeld in twee delen met daarin korte stukken die ergens tussen hoofdstuk en paragraaf inhangen. Het eerste deel gaat over de waarden van de woke mentaliteit. Het tweede deel kijkt naar concrete casussen. Dit tweede, toegepaste deel leest gek genoeg moeizamer dan het eerste. Weyns meandert van 'theybies' - genderneutraal opgevoede baby's - en humor naar Islamogauchisme en ethnomathematica. Hij komt met interessante observaties die aansluiten op het eerste deel, maar de betooglijn is hij kwijt. Helemaal aan het einde van het boek komt hij nog even met de etymologie van 'woke' op de proppen. Dit is een gek, ietwat onbevredigend slot.
Een vraag die bij mij bleef knagen was wat de rol is van het klimaat- en ecologievraagstuk in de woke mentaliteit. Weyns stelt meerdere keren dat woke personen ook obsessies hebben met het milieu, maar hij gaat er niet verder op in. Ik weet dat er ideeën bestaan over 'climate justice' en 'ecofeminism', maar omdat Het Milieu niet een sociale groep is, lijkt het buiten het kader te vallen. Is pleiten voor een vegetarische kantine ook woke? Is flygskam woke? Beide kunnen geïnspireerd zijn door een woke mentaliteit, maar ik denk niet dat het per se woke zijn.
February 6, 2023
Een goede wetenschappelijke uiteenzetting van dit fenomeen. Af en toe krijg ik het idee dat de excessen van de beweging te veel belicht worden, maar Weyns geeft wel steeds aan waar deze excessen op gebaseerd zijn en dat ze niet voortkomen uit een corruptie van het gedachtegoed. Ze komen eerder uit idee dat leeft in het gedachtegoed wat vervolgens tot een logisch, danwel niet logisch, eindpunt wordt doorgetrokken in een enkele rechte lijn.
Deze uiteenzetting geeft me wel een wrange nasmaak - de redenen zijn nobel, maar het (parafraserend) "compromis sluiten is gelijk aan verraad"-idee en beleid is natuurlijk niet een manier waarop ook maar enig doel bereikt kan worden buiten de meest basale zaken.
Deze uiteenzetting geeft me wel een wrange nasmaak - de redenen zijn nobel, maar het (parafraserend) "compromis sluiten is gelijk aan verraad"-idee en beleid is natuurlijk niet een manier waarop ook maar enig doel bereikt kan worden buiten de meest basale zaken.
December 5, 2021
Boeken die de tijdsgeest duiden zijn zeldzaam. Meestal ontbreekt het aan afstand om er iets zinnigs te zeggen. Weyns, een professor sociologie aan de Universiteit Antwerpen, slaagt er in om de woke beweging en denken te omschrijven en kritisch te benaderen. Met tegelijk veel welwillendheid voor de strijd voor sociale rechtvaardigheid en vlijmscherpe kritiek op de absurde uitwassen van “een vaak tot in het ongerijmde doorgeschoten logica.”Nuchterder dan een Barrico, maar van hetzelfde niveau. Standaardwerk voor iedereen die actualiteit volgt en dieper wil gaan dan de oppervlakkige verdeling pro en contra kampen. En voor iedereen die zoekende is.
February 20, 2022
Scherp verwoord, vooral de eerste helft van het boek. De tweede helft is iets minder gefocust, hoewel dat ook kan liggen aan het laag tempo waarmee ik de tweede helft las vis-à-vis de eerste.
Opluchtend aan het boek van W.W. is dat het de lezer de mogelijkheid geeft om (mogelijk al aanwezige) kritiek op de excessen van de woke beweging beter vorm te laten geven, zonder in de val te eindigen van het zelfverwijt “dat men, als men kritisch is op de woke beweging, men geen acceptabel moreel kompas heeft” (zoals door de extreme leden van de woke beweging beweerd zou kunnen worden).
Dank, W.W.
Opluchtend aan het boek van W.W. is dat het de lezer de mogelijkheid geeft om (mogelijk al aanwezige) kritiek op de excessen van de woke beweging beter vorm te laten geven, zonder in de val te eindigen van het zelfverwijt “dat men, als men kritisch is op de woke beweging, men geen acceptabel moreel kompas heeft” (zoals door de extreme leden van de woke beweging beweerd zou kunnen worden).
Dank, W.W.
June 22, 2022
Woke in de breedte en diepte geanalyseerd. Zoals met veel dingen: de extremen en uitersten zijn vaak helder. Echter de grensgevallen vraagt om dialoog. Wat in ieder geval blijft hangen is woke wiskunde en het beeld van mijn toenmalige wiskundeleraar..
December 9, 2022
Er zijn zo van die onderwerpen waarvan je na een tijdje beseft: hoe meer ik erover leer, hoe minder ik weet.
Gelukkig waren de lessen sociologie van Walter Weyns helderder dan dit boek. Anders was er van die Master sociologie niet veel in huis gekomen.
Gelukkig waren de lessen sociologie van Walter Weyns helderder dan dit boek. Anders was er van die Master sociologie niet veel in huis gekomen.
January 4, 2023
Wie over woke schrijft moet op eieren lopen. Weyns kan dat, bijvoorbeeld door het afwisselend over blanken en witte mensen te hebben, en slaagt erin een zo objectief mogelijk relaas te brengen van dit sociologische fenomeen.
May 30, 2022
Auteur geeft vooral een overzicht en inzicht zonder zijn eigen mening er door heen te drammen. Leerzaam.
This entire review has been hidden because of spoilers.
August 20, 2022
Walter Weyns ‘Woke is naast een maatschappelijke beweging ook een genezingsproces’ - Filosofie Magazine.pdf
March 23, 2022
Weyns werpt een kritische blik op de populariteit van 'woke-ness' en 'cancelcultuur'. Al snel zijn teksten die de negatieve kant laten zien van Woke-ness haatvol van toon, maar Weyns pakt het juist heel rationeel en goed-uitleggend aan. Hoewel je het heus niet eens zal zijn met alles wat hij te zeggen heeft ("de witte man heeft de duivel vervangen als symbool van de haat" ja ja...) maakt hij goede punten. Als je een essay of scriptie wilt schrijven over dit onderwerp is dit zeker een aanrader!
Displaying 1 - 19 of 19 reviews