What do you think?
Rate this book
Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus
In Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus neemt Verbeek de lezer mee op een reis langs opvallende neuzen in de westerse kunst en cultuur, van Michelangelo, Rembrandt en Gogol tot Barbie, Barbra Streisand en #sideprofileselfie. Caro Verbeek laat zien hoezeer ons esthetische oordeel afhangt van culturele omstandigheden waarvan we ons vaak nauwelijks bewust zijn. Maar bovenal is het een lofzang op de neus, in al zijn vormen en afmetingen. Als student kunstgeschiedenis kwam Caro Verbeek in aanraking met een enorme variëteit aan prachtige neuzen: groot en klein, recht en gebogen, plat en puntig. In veel portretten bleken markante exemplaren nog eens extra te zijn aangezet door de kunstenaar. Hoewel het hedendaagse schoonheidsideaal anders doet vermoeden, werd een grote neus in het verleden gezien als een indicator van intellect, moed, karakter en status. Zo werd het dodenmasker van Dante gemanipuleerd om hem een echte ‘dichtersneus’ te geven, was de beeltenis van Cleopatra’s adelaarsneus een politieke strategie en schreef de renaissancedichter Annibale Caro zelfs het lofdicht Nasea over de aanzienlijke neus.
- GenresNonfictionHistoryArt
232 pages, Hardcover
First published November 1, 2021
3 people are currently reading
72 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
April 28, 2024
Aan de hand van voorbeelden wordt treffend omschreven hoe mensen door de tijd heen naar zichzelf en de ander kijken, en dan met name naar hun neuzen. Nooit geweten dat zoveel neuzen in de kunstgeschiedenis anders zijn weergegeven dan ze er in werkelijkheid uitzagen. Het boek is fraai vormgegeven met veel beeldmateriaal. Ik vond niet ieder hoofdstuk even overtuigend. Het geheel leek soms wat gehaast opgeschreven. Maar desalniettemin heb ik er van genoten.
May 5, 2025
Grote neuzen zijn geweldige neuzen, dat wist ik al, maar nu kan ik gewoon zeggen dat daar studies naar gedaan zijn en dat ik gelijk heb
August 23, 2022
Ik heb best lang over het boek gedaan, het is natuurlijk ook geen roman. Desondanks geef ik het boek een 3,5/4 sterren. Want hoe gek ook, ik ben mijn eigen neus meer gaan waarderen en kijk vol verwondering en bewondering naar andere neuzen. Wat is die diversiteit juist mooi!
February 23, 2022
What’s in a nose?
Review can be smelled real soon
Dutch: Een boek over neuzen, wie had dat ooit verwacht te zien liggen in de boekhandel? En toch ben ook ik gefascineerd door het uitsteeksel… al voor het boek verscheen, merkte ik dat ik bij een eerste ontmoeting van iemand eerst naar de neus keek…
De neus, the nose, il naso, le nez, die Nase… hoeveel kan er worden gezegd over dat ruikorgaan?
Wel Caro Verbeek schreef er een kleine verhandeling over, over hoe de neus de geschiedenis is in gegaan en geëvolueerd is van een statussymbool naar een metafoor voor het mannelijk geslachtsdeel tot waar het écht voor dient, ruiken!
Riek jij aan de pagina’s van een boek? Geef dan dit boek ook eens de kans je neus erin te steken want het is leuk, grappig en goed geïllustreerd!
Review can be smelled real soon
Dutch: Een boek over neuzen, wie had dat ooit verwacht te zien liggen in de boekhandel? En toch ben ook ik gefascineerd door het uitsteeksel… al voor het boek verscheen, merkte ik dat ik bij een eerste ontmoeting van iemand eerst naar de neus keek…
De neus, the nose, il naso, le nez, die Nase… hoeveel kan er worden gezegd over dat ruikorgaan?
Wel Caro Verbeek schreef er een kleine verhandeling over, over hoe de neus de geschiedenis is in gegaan en geëvolueerd is van een statussymbool naar een metafoor voor het mannelijk geslachtsdeel tot waar het écht voor dient, ruiken!
Riek jij aan de pagina’s van een boek? Geef dan dit boek ook eens de kans je neus erin te steken want het is leuk, grappig en goed geïllustreerd!
May 17, 2022
Dit was een enorm amusant boek om te lezen!
Een aanrader voor iedereen die eens een luchtige en geurrijke kunstgeschiedenis wil ontdekken.
Het enige element waar ik meerdere keren over struikelende was dat het soms wat kort door de bocht durft gaan met redeneringen. Het hoofdstuk over Cleopatra is daarbij een goed voorbeeld, er is vaak gesproken in nogal definitieve woorden, alsof we met onweerlegbare zekerheid weten hoe haar neus eruit zag. Terwijl ik niet het gevoel heb dat zo'n uitspraken eigenlijk niet mogelijk zijn, aangezien haar lichaam nooit gevonden is. Het boek geeft zelf wel aan dat heel wat visuele bronnen onbetrouwbaar zijn vanwege de tijdsgeest en wisselende schoonheidsidealen, maar toch voelde het soms wat té vastgelegd.
Een aanrader voor iedereen die eens een luchtige en geurrijke kunstgeschiedenis wil ontdekken.
Het enige element waar ik meerdere keren over struikelende was dat het soms wat kort door de bocht durft gaan met redeneringen. Het hoofdstuk over Cleopatra is daarbij een goed voorbeeld, er is vaak gesproken in nogal definitieve woorden, alsof we met onweerlegbare zekerheid weten hoe haar neus eruit zag. Terwijl ik niet het gevoel heb dat zo'n uitspraken eigenlijk niet mogelijk zijn, aangezien haar lichaam nooit gevonden is. Het boek geeft zelf wel aan dat heel wat visuele bronnen onbetrouwbaar zijn vanwege de tijdsgeest en wisselende schoonheidsidealen, maar toch voelde het soms wat té vastgelegd.
March 5, 2023
Buitengewoon interessant boek! Ik was sceptisch, maar het gebruik van kunst om het verhaal duidelijk te maken, heeft me positief verrast.
July 25, 2023
Erg leuk om op mijn verjaardag een amusant en leerzaam boek van een naamgenoot uit te lezen (+0,5 ster voor de timing)
January 4, 2022
De titel en de coverillustratie van dit boek trokken me sterk aan. Het was ook fijn lezen, maar de verwachtingen zijn wat mij betreft niet helemaal ingelost. Soms wijkt de auteur nogal af van het thema en er waren best nog wat mogelijke voorbeelden. Mijn (strenge) beoordeling is dus 'maar' twee sterren.
December 13, 2021
Een luchtige geschiedenis
Caro Verbeek (1980) is kunsthistoricus en geurwetenschapper. In 2021 promoveerde ze aan de VU Amsterdam op kunsthistorische geuren. Ze werkt als conservator bij het Kunstmuseum Den Haag en is betrokken bij het EU-onderzoeksprogramma ODEUROPA. Tijdens haar studie kunstgeschiedenis kwam Verbeek in aanraking met een enorme variëteit aan prachtige neuzen, zowel op doek als in steen.
Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus neemt de lezer mee op een reis langs opvallende neuzen in de westerse kunst en cultuur. Van Michelangelo tot Rembrandt en van Barbie tot Lady Gaga. Verbeek laat zien dat ons schoonheidsideaal niet altijd hetzelfde is geweest en dat in veel portretten markante neuzen juist extra aangezet werden door de kunstenaar, omdat de neus werd gezien als een indicator van intellect, moed, karakter en status.
Verbeek geeft een interessant inkijkje in de geschiedenis van (de wetenschap rondom) de neus, met als uitgangspunt de westerse kunst- en cultuurgeschiedenis. De auteur pretendeert nergens een compleet overzicht te geven of dé antwoorden te hebben. Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus is dan ook geen wetenschappelijk werk maar een zeer vermakelijk informatief boek voor iedereen die geïnteresseerd is in neuzen, maar zeker ook voor iedereen die geïnteresseerd is in kunstgeschiedenis en schoonheidsidealen.
De verschillende korte hoofdstukken die deels chronologisch en deels thematisch zijn gerangschikt lezen zeer snel en de vele afbeeldingen maken de uitleg van Verbeek zeer toegankelijk. De auteur wijst de lezer op bestaande vooroordelen en legt op een simpele manier uit hoe deze ooit in het leven zijn geroepen en zich verder ontwikkeld hebben. Van de gelaatkunde in de klassieke oudheid, tot de nasotheek en van denastatio tot frenologie, Verbeek maakt het met haar humoristische analyses en interessante vergelijkingen met het heden behapbaar.
Er is hoop voor de grote haakneus, die vroeger vooral een teken van intelligentie was maar tegenwoordig, zeker bij vrouwen, als lelijk wordt beschouwd. Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus is naast een interessant naslagwerk – met veel verwijzingen naar onderzoeken en andere literatuur – ook vooral een ode aan de (grote) neus in al zijn vormen en facetten.
Een prachtig vormgegeven en uitgevoerd boek over een niet voor de hand liggend, maar daarmee zeker niet minder interessant onderwerp. Het bestuderen van (afgebeelde) neuzen én het toevoegen van het geurelement aan de kunstgeschiedenis opent nieuwe werelden.
Caro Verbeek (1980) is kunsthistoricus en geurwetenschapper. In 2021 promoveerde ze aan de VU Amsterdam op kunsthistorische geuren. Ze werkt als conservator bij het Kunstmuseum Den Haag en is betrokken bij het EU-onderzoeksprogramma ODEUROPA. Tijdens haar studie kunstgeschiedenis kwam Verbeek in aanraking met een enorme variëteit aan prachtige neuzen, zowel op doek als in steen.
Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus neemt de lezer mee op een reis langs opvallende neuzen in de westerse kunst en cultuur. Van Michelangelo tot Rembrandt en van Barbie tot Lady Gaga. Verbeek laat zien dat ons schoonheidsideaal niet altijd hetzelfde is geweest en dat in veel portretten markante neuzen juist extra aangezet werden door de kunstenaar, omdat de neus werd gezien als een indicator van intellect, moed, karakter en status.
“De fikse neus werd dus aardig onder de duim gehouden. Maar vooral die van de vrouw werd het zwijgen opgelegd. Dit is behalve ingegeven door reclames, een erfenis van de negentiende-eeuwse idee dat vrouwen nauwelijks karakter zouden hebben.”
Verbeek geeft een interessant inkijkje in de geschiedenis van (de wetenschap rondom) de neus, met als uitgangspunt de westerse kunst- en cultuurgeschiedenis. De auteur pretendeert nergens een compleet overzicht te geven of dé antwoorden te hebben. Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus is dan ook geen wetenschappelijk werk maar een zeer vermakelijk informatief boek voor iedereen die geïnteresseerd is in neuzen, maar zeker ook voor iedereen die geïnteresseerd is in kunstgeschiedenis en schoonheidsidealen.
De verschillende korte hoofdstukken die deels chronologisch en deels thematisch zijn gerangschikt lezen zeer snel en de vele afbeeldingen maken de uitleg van Verbeek zeer toegankelijk. De auteur wijst de lezer op bestaande vooroordelen en legt op een simpele manier uit hoe deze ooit in het leven zijn geroepen en zich verder ontwikkeld hebben. Van de gelaatkunde in de klassieke oudheid, tot de nasotheek en van denastatio tot frenologie, Verbeek maakt het met haar humoristische analyses en interessante vergelijkingen met het heden behapbaar.
“Gelukkig wordt verscheidenheid tegenwoordig steeds meer geaccepteerd en uitgedragen. En dat betekent dat ook non-normatieve neusvormen niet meer worden geschuwd door mainstream media.”
Er is hoop voor de grote haakneus, die vroeger vooral een teken van intelligentie was maar tegenwoordig, zeker bij vrouwen, als lelijk wordt beschouwd. Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus is naast een interessant naslagwerk – met veel verwijzingen naar onderzoeken en andere literatuur – ook vooral een ode aan de (grote) neus in al zijn vormen en facetten.
Een prachtig vormgegeven en uitgevoerd boek over een niet voor de hand liggend, maar daarmee zeker niet minder interessant onderwerp. Het bestuderen van (afgebeelde) neuzen én het toevoegen van het geurelement aan de kunstgeschiedenis opent nieuwe werelden.
January 7, 2022
Caro Verbeek – Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus
Caro Verbeek, de auteur van dit boek, is niet alleen kunsthistorica en geurwetenschapper, maar ook de bezitter van een ‘Bührmannenneus’, een úitstekende neus die al generaties lang de hoofden van haar familieleden bekroond. Al vanaf haar puberteit is ze zich bewust (gemaakt) van haar neus en hoe deze overkomt op anderen. Deze neus was de aanleiding voor het schrijven van dit boek, Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus.
In chronologische volgorde, vanaf de oudheid tot aan heden, beschrijft Verbeek hoe men letterlijk en figuurlijk aankeek tegen de neus. De verhalen gaan onder andere over de neuzen van bekende personen zoals Michelangelo, Napoleon en Lady Gaga. Over de aan-, maar ook de afwezigheid van neuzen. Verder wordt ook beschreven hoe mensen door de eeuwen heen ieder type neus specifieke karaktereigenschappen meegeeft.
Het is schokkend te lezen welke invloed deze karakterisering soms had en nog steeds heeft. Verbeek geeft voldoende voorbeelden over etnische profilering aan de hand van het uiterlijk van de neus. Bijzonder is het verhaal over de neus van Darwin. Deze zou volgens de kapitein van HMS Beagle niet zeewaardig zijn geweest. Ondanks dat de kapitein het betwijfelde of iemand met zo’n neus ‘over voldoende energie en vastberadenheid voor de reis kon beschikken’, koos hij er toch voor om Darwin toe te laten op het schip. Kun je voorstellen wat een weigering voor een gevolgen had kunnen hebben.
Het boek verhaalt niet alleen over het uiterlijk van de neus, maar ook over de neus als reukinstrument. Zo is er aandacht voor een wat onbekendere kant van Leonardo da Vinci, namelijk die als parfumeur. Hij gebruikte zijn kennis niet alleen om heerlijk ruikende parfums te maken, maar ook voor het maken van stinkende geurbommen.
Het boek staat vol van dit soort boeiende wetenswaardigheden over de neus en het reukvermogen ervan. Verbeek putte voor dit boek niet alleen uit haar eigen ervaring en kennis, maar ze consulteerde ook andere wetenschappers. Hierbij laat ze het niet na om kritisch te zijn op hun bevindingen.
Verbeek schrijft aan het eind dat haar boek niet alleen gaat over de neus, maar meer over hoe we naar de ander kijken en denken. En hoe we aan de hand van het uiterlijk denken te kunnen bepalen wie die persoon is. Ook wijst ze erop dat we zelf kritisch zijn op ons uiterlijk en hoe graag we aan het perfecte beeld willen voldoen. Iets dat overigens niet alleen voor de neus geldt, maar voor ons hele lichaam.
Het is een leerzaam boek vol met fascinerende verhalen. De vormgeving is zeer verzorgd. De besproken schilderijen etc. zijn weergegeven in duidelijke (kleuren)afbeeldingen. Dat is een groot pluspunt, evenals de schrijfstijl van Verbeek, die zeer vlot is.
Caro Verbeek, de auteur van dit boek, is niet alleen kunsthistorica en geurwetenschapper, maar ook de bezitter van een ‘Bührmannenneus’, een úitstekende neus die al generaties lang de hoofden van haar familieleden bekroond. Al vanaf haar puberteit is ze zich bewust (gemaakt) van haar neus en hoe deze overkomt op anderen. Deze neus was de aanleiding voor het schrijven van dit boek, Een kleine cultuurgeschiedenis van de (grote) neus.
In chronologische volgorde, vanaf de oudheid tot aan heden, beschrijft Verbeek hoe men letterlijk en figuurlijk aankeek tegen de neus. De verhalen gaan onder andere over de neuzen van bekende personen zoals Michelangelo, Napoleon en Lady Gaga. Over de aan-, maar ook de afwezigheid van neuzen. Verder wordt ook beschreven hoe mensen door de eeuwen heen ieder type neus specifieke karaktereigenschappen meegeeft.
Het is schokkend te lezen welke invloed deze karakterisering soms had en nog steeds heeft. Verbeek geeft voldoende voorbeelden over etnische profilering aan de hand van het uiterlijk van de neus. Bijzonder is het verhaal over de neus van Darwin. Deze zou volgens de kapitein van HMS Beagle niet zeewaardig zijn geweest. Ondanks dat de kapitein het betwijfelde of iemand met zo’n neus ‘over voldoende energie en vastberadenheid voor de reis kon beschikken’, koos hij er toch voor om Darwin toe te laten op het schip. Kun je voorstellen wat een weigering voor een gevolgen had kunnen hebben.
Het boek verhaalt niet alleen over het uiterlijk van de neus, maar ook over de neus als reukinstrument. Zo is er aandacht voor een wat onbekendere kant van Leonardo da Vinci, namelijk die als parfumeur. Hij gebruikte zijn kennis niet alleen om heerlijk ruikende parfums te maken, maar ook voor het maken van stinkende geurbommen.
Het boek staat vol van dit soort boeiende wetenswaardigheden over de neus en het reukvermogen ervan. Verbeek putte voor dit boek niet alleen uit haar eigen ervaring en kennis, maar ze consulteerde ook andere wetenschappers. Hierbij laat ze het niet na om kritisch te zijn op hun bevindingen.
Verbeek schrijft aan het eind dat haar boek niet alleen gaat over de neus, maar meer over hoe we naar de ander kijken en denken. En hoe we aan de hand van het uiterlijk denken te kunnen bepalen wie die persoon is. Ook wijst ze erop dat we zelf kritisch zijn op ons uiterlijk en hoe graag we aan het perfecte beeld willen voldoen. Iets dat overigens niet alleen voor de neus geldt, maar voor ons hele lichaam.
Het is een leerzaam boek vol met fascinerende verhalen. De vormgeving is zeer verzorgd. De besproken schilderijen etc. zijn weergegeven in duidelijke (kleuren)afbeeldingen. Dat is een groot pluspunt, evenals de schrijfstijl van Verbeek, die zeer vlot is.
August 6, 2022
Leuk boek, alleen soms las het een beetje krom? Kromme zinnen. Alsof het een wetenschappelijk artikel betrof dat in eigen woorden snel even is “vertaald”.
November 20, 2022
Heerlijk met die gezegdes door de tekst heen.
December 11, 2021
Die titel, die cover, zelfs als je helemaal niets hebt met boeken zal dit boek je aandacht trekken. Want lees je dat nu goed? Een boek over neuzen? Gewoon over neuzen? Jazeker, en het is een van de leukste boeken die ik al las dit jaar.
Ik vond dit boek zo interessant om te lezen. Wat een ontdekkingen deed ik allemaal. Hoe iemands karakter bepaald werd door de vorm van de neus, hoe een schoonheidsideaal bepaald is door de neus. De auteur neemt je mee, helemaal terug in de tijd naar anno 2021, hoe mensen dachten en denken over de neus.
Van Michelangelo, Rembrandt en Gogol tot Barbie, Barbra Streisand en #sideprofileselfie zoals de flap je zegt, de auteur overloopt het hele lijstje en dat doet ze op zo een leuke manier. Ik ben - zoals je wel merkt - zo enthousiast over dit boek en da manier waarop de auteur dit geschreven heeft.
Vroeger was een groot exemplaar een ‘garantie’ voor slim zijn, begaafd, getalenteerd, groots. Deze tijdens is een grote neus dat eerder niet. De conclusie is dat dit boek echt super boeiend is, ontspannend, leerrijk en zo leuk om te lezen. Echt wel een tip hoor.
Ik vond dit boek zo interessant om te lezen. Wat een ontdekkingen deed ik allemaal. Hoe iemands karakter bepaald werd door de vorm van de neus, hoe een schoonheidsideaal bepaald is door de neus. De auteur neemt je mee, helemaal terug in de tijd naar anno 2021, hoe mensen dachten en denken over de neus.
Van Michelangelo, Rembrandt en Gogol tot Barbie, Barbra Streisand en #sideprofileselfie zoals de flap je zegt, de auteur overloopt het hele lijstje en dat doet ze op zo een leuke manier. Ik ben - zoals je wel merkt - zo enthousiast over dit boek en da manier waarop de auteur dit geschreven heeft.
Vroeger was een groot exemplaar een ‘garantie’ voor slim zijn, begaafd, getalenteerd, groots. Deze tijdens is een grote neus dat eerder niet. De conclusie is dat dit boek echt super boeiend is, ontspannend, leerrijk en zo leuk om te lezen. Echt wel een tip hoor.
Displaying 1 - 13 of 13 reviews