Gedeelte Angsten: Kleine sociologie van maatschappelijke onzekerheid.

by Rudi Laermans

Angstgevoelens zijn individueel, maar er bestaan ook veel sociale onzekerheden. De angst dat voedsel niet op verantwoorde wijze geproduceerd is, dat een relatie spaak kan lopen, dat we dalen op de sociale ladder en dat de toekomst enkel onheil zal brengen: wat we samen vrezen zegt iets over onze samenleving.

Socioloog Rudi Laermans betrekt onze voornaamste collectieve angsten op bredere tendensen, van individualisering en globalisering tot flexwerken en de invloed van nieuwe media. Hij bespreekt de manieren waarop we omgaan met gedeelde onzekerheden en hoe angstentrepreneurs munt proberen te slaan uit onze collectieve angsten.

Ooit was de overheid een baken van sociale zekerheid, nu is ze voor velen een bron van bestaansonzekerheid. Moeten we in tijden van oude en nieuwe collectieve angsten niet ook opnieuw nadenken over de invulling van onze verzorgingsstaat?

Rudi Laermans is hoogleraar sociale theorie en kunstsociologie aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij publiceerde eerder bij Boom onder meer De maatschappij van de sociologie (2012) en, samen met Dick Houtman, Weber (2017). In 2020 verscheen zijn lovend ontvangen essaybundel Ik, wij, zij. Sociologische wegwijzers voor onze tijd.

Genres: Nonfiction, Sociology

136 pages, Paperback

First published January 1, 2021

Reviews

[Emma Mrmn · Rating 4 out of 5]

"angst verzwakt vrijheid, solidariteit verzwakt angst. ont-angsten doe je niet alleen".
neo-liberale kapitalisten gaan dit boek haten, ofwel misbruiken.

[Cathérine · Rating 4 out of 5]

3 1/2 *

[Frederic De meyer · Rating 3 out of 5]

Een interessante studie van hoe maatschappelijke verschuivingen nieuwe angsten creëert (zijn ze werkelijk nieuw, vraag ik me wel af), met af en toe rake analyses (naast een aantal minder uitgewerkte):

“Angst in strikte zin gaat breder dan vrees en is onbestemder: hij ontbeert een afgelijnde ervaringsinhoud.” (P82) “de transformatie van angst in vrees is individueel en maatschappelijk belangrijk. Ze koelt de angstervaring immers af, en vooral geeft ze handelingsvermogen.” (p83)
Met andere woorden: angst werkt verlammend maar biedt ook mogelijkheid om betekenis te verlenen.

De (filterdunne) oplossingen die Rudi aanreikt zijn voornamelijk politiek, waarin hij in mijn ogen een beetje kort door de bocht gaat, of alleszins een aantal aspecten achterwege laat. Zo stelt hij zich nergens de vraag: à qui profite le crime? Er zijn kennelijk veel partijen die te winnen hebben bij het verspreiden en bestendigen van deze nieuwe angsten, kunnen deze niet beter worden aangepakt (via politieke of andere wegen)? Voor een aantal angsten die gedreven worden door sociale media kunnen de 'big tech' bedrijven worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid, zoals James Williams (ex-Google werknemer die nu filosofie studeert) aangeeft in zijn boek "Stand out of our light".

Onvolledig dus, maar zeker het lezen waard.

[Anke · Rating 4 out of 5]

Waarom zijn we zo angstig? Boeiend beschreven hoe deze samenleving ons angstig maakt. De meer filosofische hoofdstukken waren niet altijd even makkelijk om te lezen, maar een echte aanrader@

[Khanyisile · Rating 2 out of 5]

Pessimisme door het hoofd.
Optimisme door het hart.