Είναι το τρίτο διήγημα του Γ. Βιζυηνού. Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Εστία σε τρεις συνέχειες από τις 23 Οκτωβρίου 1883. Σ’ αυτό ο συγγραφέας περιγράφει το θάνατο του αδελφού του, Χρήστου και τις αγωνιώδεις προσπάθειες της μητέρας του να βρει το δολοφόνο του παιδιού της.
Ο Βιζυηνός (English: Georgios Vizyinos) γεννήθηκε στη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης, γιος πολύ φτωχικής οικογένειας. Σε ηλικία δέκα ετών, οι γονείς του τον στέλνουν στην Κωνσταντινούπολη κοντά σε ένα θείο του, όπου παραμένει μέχρι την ηλικία των 19 ετών. Προστατευόμενος του αρχιεπισκόπου Κύπρου Σωφρονίου ζεί για ένα διάστημα στην Κύπρο, όπου τον προόριζαν για τον ιερατικό κλάδο. Το 1872 γίνεται ιεροσπουδαστής στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου το 1873 δημοσιεύει και την πρώτη του ποιητική συλλογή (Ποιητικά Πρωτόλεια). Το 1874, το επικό ποίημά του Κόδρος βραβεύεται στον Βουτσιναίο Ποιητικό Διαγωνισμό.
Την ίδια χρονιά γράφεται στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, αλλά με δαπάνες του Ζαρίφη μεταβαίνει στη Γερμανία , στη Γοτίγγη, όπου σπουδάζει φιλολογία και φιλοσοφία στο διάστημα 1875-1878. Το 1876, η επόμενη ποιητική συλλογή του Άραις μάραις κουκουνάραις (μετονομάστηκε σε Βοσπορίδες αύραι) βραβεύεται στον Βουτσιναίο Διαγωνισμό, στον οποίο το 1877 η συλλογή του Εσπερίδες επαινείται. Το 1881 τυπωνεται στη Λειψία η διδακτορική του διατριβή.
Μέχρι το 1884, ο Βιζυηνός επισκέπτεται το Παρίσι (1882) όπου γνωρίζει τον Δημήτριο Βικέλα και το Λονδίνο, 1883, όπου σχετίζεται με τον πρεσβευτή Πέτρο Βράιλα Αρμένη. Παράλληλα, δημοσιεύει την ποιητική συλλογή Ατθίδες Αύραι. Την ίδια χρονιά (1883), δημοσιεύεται στην Εστία το πρώτο μεγάλο διήγημά του, Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως και το Ποίος ήτο ο φονεύς του αδερφού μου. Το 1884, λόγω του θανάτου του προστάτη του Ζαρίφη, υποχρεώνεται να επιστρέψει στην Αθήνα και διορίζεται καθηγητής σε γυμνάσιο.
Ένα χρόνο αργότερα, εκλέγεται υφηγητής φιλοσοφίας με την διατριβή του Η φιλοσοφία του καλού παρά Πλωτίνω. Παράλληλα δημοσιεύοντια τα διηγήματά του Αι συνέπεια της παλαιάς ιστορίας και Το μόνον της ζωής του ταξείδιον. Το 1886 γράφει το Μοσκώβ-Σελήμ που διαδραματίζεται στη Θράκη. Τελικά εγκαταλείπει την Αθήνα κι εγκαθίσταται μόνιμα στη γενέτειρά του.
Το 1890 αρχίζουν να τον ταλαιπωρούν πόνοι από νόσημα του μυελού των οστών που του φέρνουν αυπνίες, τον καθιστούν ανίκανο να εργαστεί και τον εξαντλούν σωματικά κι οικονομικά. Το 1892 το νόσημα εξελίσσεται σε φρενική νόσο και καταλήγει έγκλειστος στο Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρείο. Εκεί ζει βυθισμένος σε ουτοπικές εμμονές του. Ύστερα από τέσσερα χρόνια εγκλεισμού, πεθαίνει στις 15 Απριλίου 1896, σε ηλικία 47 ετών.
Ένα εμβληματικό διήγημα του Βιζυηνού, από αυτά που πραγματικά λένε μια ιστορία, γεμάτη από λαογραφικά στοιχεία αλλά χωρίς να παραμελούν την πλοκή.
Οι αναφορές στην Πόλη, στην κοινωνία, στην πολιτική, όλα αυτά δοσμένα με εικόνες και μυρωδιές, χιούμορ και γλαφυρότητα, σε πλουσιότατη και ζωηρή καθαρεύουσα, συνθέτουν μια ιστορία ξεχωριστή για την εποχή της αλλά ενδιαφέρουσα ακόμα και στο σήμερα.
Με αφορμή την τηλεοπτική του μεταφορά από την ΕΡΤ διαβάζω αυτό το διήγημα. Μου άρεσε πολύ και μπορώ να πω ότι εκτιμώ πολύ το γεγονός ότι δεν δίνει τόσο μεγάλο βάρος στο μυστήριο του εγκλήματος όσο στις λαογραφικές λεπτομέρειες, κάτι μου το κάνει ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον.
Υπέροχο διήγημα! Ίσως το αγαπημένο μου του Βιζυηνού. Θεωρώ ότι είναι ένα από τα κορυφαία διηγήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
Είμαι δημοτικιστής φύσει (έχω γεννηθεί κι έχω μεγαλώσει σε μια εποχή που η καθαρεύουσα είχε ήδη καταργηθεί και δεν διδασκόταν στα σχολεία) και θέσει (πιστεύω ότι η γλώσσα που μιλάει ο λαός, [μπορεί να] είναι ομορφότερη από οποιαδήποτε κατασκευή με αναφορά σε περασμένα μεγαλεία και δόξες του παρελθόντος). Για αυτό το λόγο, μου αρέσει που ο Βιζυηνός χρησιμοποιεί την καθαρεύουσα για την αφήγηση αλλά την ντοπιολαλιά του τόπου του (άλλωστε το διήγημα αυτο είναι αυτοβιογραφικό) όταν μιλάνε οι χαρακτήρες του.
Η συγκεκριμένη ιστορία με συγκλόνισε τόσο με την τραγικότητά της που μου ήταν σχεδόν αδύνατο να πιστέψω ότι είναι βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα από τη ζωή του συγγραφέα. Είναι σαν οι ήρωες του Βιζυηνού να πρωταγωνιστούν σε αρχαία τραγωδία, στην οποία οι ήρωες είναι έρμαια της Μοίρας και της βούλησης των θεών και βρίσκονται αντιμέτωποι με καταστάσεις που μπορούν να οδηγήσουν κάποιον στην τρέλα (και ενίοτε το κάνουν).
μαζί με το αμάρτημα της μητρός μου και το μόνον της ζωής μου ταξίδιον, ίσως το καλύτερο του βιζυηνού μου αρέσει που οι τίτλοι των διηγημάτων του είναι ερωτήματα γιατί έμμεσα σε αναγκάζει να τα διαβάσεις για να βρεις την λύση και με αυτό το κείμενο, βλέπουμε ότι ψυχολογικά ο γιωργάρας δεν ήτανε και τόσο καλά, μα δε μας μέλλει γιατί παρήγαγε αριστουργήματα θα πρότεινα να διαβάσει κάποιος βιζυηνό μαζί με μωπασαν (τρομερές πένες και οι δύο, μα ο ''δικός μας'' θεωρώ ότι ήτανε δυνατότερος ψυχογράφος, πιο άμεσος και κάθε λέξη του είναι μαχαιριά -αχ λατρεύω καθαρεύουσα που να πάρει)
Για άλλη μια φορά, ο Βιζυηνός μας καθηλώνει με τξν γραφή και τις ανατροπές του. Ένα υπέροχο διήγημα με φόντο την Κωνσταντινούπολη και τις σχέσεις μεταξύ Ελλήνων χριστιανών και Τούρκων μουσουλμάνων, που μας κρατά σε αγωνία μέχρι και την τελευταία λέξη
In my bookish world, 2023 started by finishing two novellas by the great Greek modern classic author Georgios Viziinos (I have no idea how to spell his last name in English). The first one you see in this image is titled Who Was the Murderer of My Brother? This is a brilliant work! It was published first in 1883. The narrator is a Greek man who tells the story of his family, mainly the story of his mother who is set to find the murderer of his brother. His mother seem to be unable to find peace until she finds the murderer to bring him to justice and avenge her son's death, so they continue searching. The question (as is also posed in the title) that Viziinos raises in this novella is not so much a practical one (who killed) but a moral one (who is guilty). The answer to that question is left for us to decide...
Great adaptation of a classic (modern) Greek work of literature for learners of Greek. It's a graded reader at B2 level, more or less. Unlike every other graded reader I've found for modern Greek, there are no vocabulary lists included for difficult vocabulary. There's the occasional footnote for an idiomatic expression, but otherwise, you're on your own. I chose to read it without looking up words I don't know, and I think I was able to follow the plot well enough.
The 4-star rating is for the story itself, which is good but not great.
Έχοντας διαβάσει πρώτα "Το αμάρτημα της μητρός μου" είναι λογικό να σκεφτεί κανείς ότι είναι δύσκολο για τον συγγραφέα να φτάσει εκ νέου σε εφάμιλλα λογοτεχνικά ύψη. Παρ' όλα αυτά, γρήγορα έρχεται μια ευχάριστη έκπληξη. Πρόκειται για ένα ακόμη κορυφαίο έργο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, που διακρίνεται για τα ίδια στοιχεία με το προαναφερθέν διήγημα, δηλαδή την ψυχογράφηση των χαρακτήρων, την αποτελεσματική χρήση της καθαρεύουσας, την φειδωλή αλλά αποτελεσματική προσθήκη κωμικών στοιχείων, την μαεστρική ξεδίπλωση της πλοκής που οδηγεί στο συγκλονιστικό τέλος. Το θεωρώ ελάχιστα κατώτερο σε σχέση με το "Αμάρτημα", ίσως επειδή είναι το έργο στο οποίο έχω εντρυφήσει όσο ελάχιστα και έχω πλέον ταυτιστεί με αυτό σε βαθμό που να μου είναι δύσκο��ο να το κρίνω ψύχραιμα. Συνολικά, 4.5/5.
Λίγα μπορούν να γραφτούν ως κριτική ενός αριστουργήματος όπως το "ποίος ήτο ο φονεύς του αδελφού μου".
Ωστόσο, η ηλεκτρονική αυτή έκδοση του Schooltime.gr συνοδεύεται και από ένα δεύτερο, πολύ ολιγότερο γνωστό διήγημα, το "Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως" ένα πικρά ειρωνικό διήγημα που γίνεται τραγικό όταν κάποιος το αντιπαραβάλει με το δραματικό τέλος του συγγραφέα. Η γλώσσα, ένα πραγματικό κομψοτέχνημα, κεντά υποβλητικά, εύστοχα και μεθοδικά την κορύφωση του τραγελαφικού τέλους.
Όπως και τα περισσότερα διηγήματα του Βιζυηνού, αξίζει να διαβαστεί. Αντιπροσωπευτικό δείγμα της απλότητας της γραφής του Βιζυηνού που αν προσπεράσεις την καθαρεύουσα που μπορεί να δυσκολεύει στην αρχή αλλά μετά την δεύτερη σελίδα συνηθίζεται, που μεσα στην απλότητα της ειναι τοσο σημαντική και σημαίνουσα. Υπέροχη αφήγηση και πλοκή.
«Δύο κακοί άνθρωποι δε χωράνε ούτε κάτω από το μεγαλύτερο χάνι ενώ χίλιοι καλοί χωράνε μέσα στο κέλυφος ενός καρυδιού».
Μου κράτησε πάντα ψηλά το ενδιαφέρον παρότι με ζόρισε η γλώσσα στην αρχή! Στη συνέχεια όμως τη συνήθισα και ένιωσα μεγάλη έκπληξη που μπορούσα να την κατανοήσω τόσο καλά!