Terloops: Voettochten 1957-1973

by J.J. Voskuil

In vijftig jaar maakte J.J. Voskuil ruim vijftig voettochten, samen met zijn vrouw. Van het merendeel bestaan dagboekkanttekeningen, die Voskuil heeft uitgewerkt tot drie delen 'Voettochten'. Dit eerste deel bevat de verslagen van tien tochten door Frankrijk in de jaren 1957-1973. Het zijn vluchtige notities, geschreven tijdens een pauze of 's avonds aan een caftafel. Ze hebben geen andere pretentie dan de belangrijkste indrukken vast te leggen - ze tekenen het landschap, het weer, de tegenslagen en de strubbelingen als het te warm is of de tocht te zwaar, de ontvangst in de hotels en de schaarse mensen die daar verblijven.

Genres: Nonfiction

280 pages, Hardcover

First published January 1, 2004

About the author

J.J. (Johan Jacob / Han) Voskuil (1926–2008) publiceerde in 1963 de 1207 pagina's tellende roman Bij nader inzien. Het boek, dat zowel een roman van een generatie als een psychologische roman is, gaat over een groep vrienden, studenten Nederlands in de periode 1946–1953, die een aantal jaren samen optrekken en in de traditie van Du Perron en Ter Braak discussiëren over leven, literatuur en politiek. Aan het eind van de roman moet de hoofdpersoon Maarten Koning, Voskuils alter ego, erkennen dat de vriendschap die er leek te zijn, niet meer dan een illusie was. Bij nader inzien werd in 1991 door Frans Weisz verfilmd voor de VPRO. De serie werd met drie gouden kalveren bekroond.

In 1996 keerden Voskuil en Maarten Koning terug in de kolossale roman Het Bureau die in totaal zeven delen telt: Meneer Beerta, Vuile handen, Plankton, Het A.P. Beerta-Instituut, En ook weemoedigheid, Afgang, De dood van Maarten Koning. De roman beschrijft het leven van Maarten Koning als medewerker van het Bureau: het Amsterdamse Instituut voor Dialectologie, Volkskunde en Naamkunde. Kern van de roman is de vraag hoe mensen die dag in dag uit met elkaar moeten samenwerken zich tot elkaar verhouden.

In 2002 verscheen Requiem voor een vriend, waarin Voskuil voor het eerst zijn alter ego Maarten Koning loslaat. De hoofdpersoon van het boek is niet de schrijver zelf, maar Jan Breugelman. Het boek is een geschiedenis van een vriendschap, die haar oorsprong vindt op de middelbare school, vorm krijgt op de universiteit en in de jaren daarna steeds hechter wordt. In februari 2004 verscheen het eerste deel van de Voettochten: Terloops. Het bevat tien verslagen in dagboekvorm van wandelingen door Frankrijk. Het tweede deel, Buiten schot verscheen in 2005, en het derde en laatste deel, Gaandeweg, is in de zomer van 2006 verschenen. In maart 2007 verscheen Onder andere, een verzameling portretten en herinneringen. Voskuil overleed op 1 mei 2008 na een kort ziekbed. Postuum verschenen zijn romans Binnen de huid en De buurman en de essaybundel Ik ben ik niet, ingeleid door Detlev van Heest.

Reviews

[Marco · Rating 3 out of 5]

Het lezen van dit boek is bijna net zo therapeutisch als het lopen zelf. Je komt in een lekkere flow, waarin je de dagelijkse beslommeringen even achter je laat. Voskuil beschrijft vrij feitelijk tien vakantietochten in voorjaar en najaar door Frankrijk, waarbij de ergernissen, ook die over het weer, niet onvermeld blijven. Je kunt de vermoeidheid bijna vastpakken: vanuit een werkend leven op vakantie gaan en dan met de rugzak op wandelvakantie. Ga er maar aan staan, ook al hou je van wandelen. Weliswaar gaat het van hotel naar hotel, maar ook daarover valt wel het één en ander te zeggen. Soms is het vrij staccato, soms hak op de takkerig, maar de langere teksten zijn plezieriger om te lezen, hoewel het dagboekteksten blijven: korte aantekeningen om de dagen en belevenissen niet verloren te laten gaan. Mieters!

[Bert · Rating 2 out of 5]

Vijftien jaar lang reizen Voskuil en z'n vrouw naar dezelfde ruime regio in Frankrijk om er te gaan wandelen. De notities die de schrijver tijdens die reizen bijhoudt zitten boordevol ontevredenheid, de ongemakken van het reizen in Frankrijk. Je vraagt je voortdurend af of Voskuil op deze reizen wel geniet. Weinig meer positiefs dan een 'mieters' om de paar bladzijden valt er niet te lezen.

"Wat in deze vakantie opvalt, is het geringe aantal indrukken vergeleken met de vorige. Of verbeeld ik me dat? Ligt het aan het land? Of ben ik meer toerist geworden? Meer bezig met mezelf en minder geïnteresseerd in de omgeving? " (p.79)

Na dit eerste deel ben ik de ergernissen omtrent Franse hoteluitbaters wel moegelezen, en verlang ik weer naar wat boeiender natuurbeschrijvingen. En toch zal ik wellicht het tweede (en derde?) deel van deze 'voettochten' ook eens lezen - misschien zit er wel een mooie evolutie in Voskuils schrijven en ontluikt er langzaamaan een gedreven wandelaar-(natuur)(be)schrijver in de dagboekaantekeningen, zoals het laatste verslag in dit boekje doet geloven/beloven.

[Netty · Rating 3 out of 5]

Luisterboek, ingesproken door Voskuil zelf.

Ik heb de serie Het Bureau (over zijn werk bij het Meertens Instituut) met heel veel plezier gelezen en wist daarom natuurlijk al van de lange wandelvakanties die Voskuil elk jaar maakte samen met zijn vrouw.

In dit boek vertelt Voskuil vrij gedetailleerd over die wandeltochten, die zich meestal afspeelden in de Auvergne in Frankrijk met af en toe een uitstapje naar Groot-Brittannië en de Pyreneeën.

Zijn verteltrant is monotoon en het valt vaak niet mee om geconcentreerd te blijven, maar de verhalen schetsen een mooi tijdsbeeld van het Franse platteland in de jaren '60.

'Vakantie is voor een deel ook het plezier van het naar huis verlangen, naar de kachel, mijn eigen lamp, mijn eiven krant, mijn eigen stoelen en naar het terugverlangen naar de vakantie'.

[Marcel Uljee · Rating 3 out of 5]

“De laatste vier jaar ken ik het gevoel vrij en onafhankelijk te zijn niet meer. Ik ben voortdurend angstig, gejaagd, alsof ik ergens aan ontsnappen moet. Omdat ik niet weet waarom, weet ik ook niet hoe. Het is allemaal heel logisch. Het gevolg is een toenemende behoefte thuis te zijn, in de kleinst mogelijke en meest overzichtelijke omgeving. Niemand zien, niets beleven wat de situatie compliceert, en dan de zaken rustig onder ogen zien.” (p. 79-80)

[Nelleke · Rating 3 out of 5]

Een niet onaardig boek met reisverslagen van allerlei wandeltochten in Frankrijk. Naast dat het een beschrijving geeft over de reis, geeft het ook een inkijkje in het fransje leven in die tijd.