Η Γαλλική Επανάσταση και η Νοτιοανατολική Ευρώπη

by Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης

Για να κατανοηθούν και να εκτιμηθούν στις πραγματικές τους διαστάσεις τα προβλήματα της πολιτικής πράξης και της πολιτικής ηθικής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη η ανάλυση οφείλει να αναχθεί στις απαρχές της νεωτερικότητας και στις στρεβλώσεις της διαδρομής των νεωτερικών ιδεών κατά τον δέκατο ένατο και τον πρώιμο εικοστό αιώνα. Η μελέτη αυτή αποβλέπει ακριβώς να εικονογραφήσει τους τρόπους της εισαγωγής της νεωτερικότητας στην πολιτική σκέψη των λαών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο συγγραφέας διακατέχεται από ένα παράδοξο συναίσθημα γράφοντας ακριβώς δύο αιώνες αργότερα για μια εποχή, η οποία για τους συνειδητούς φορείς της ιστορικής πράξης που πρωταγωνιστούν σ' αυτήν, εμφανίζεται ως εποχή ελπίδων και προσδοκιών για να εγκαινιάσει συλλογικές διαδρομές που απολήγουν με πολλές παλινδρομήσεις και εκτροχιασμούς στην απόγνωση του τέλους του εικοστού αιώνα. Η ιστορική ανάλυση δεν διαθέτει συνταγές για τη θεραπεία των δεινών της πολιτικής. Η καθαρότερη, ωστόσο, επίγνωση του χαρακτήρα και των συντελεστών του ιστορικού γίγνεσθαι, πέρα από τις μυθοπλασίες και τις αυταπάτες που αποβλέπουν να κολακεύσουν την αυταρέσκεια των κοινωνιών και συχνά, δυστυχώς, και να εξάψουν τα πολιτικά πάθη, ίσως να προσφέρει ένα ασφαλέστερο κρηπίδωμα στην πολιτική φρόνηση και στη συναίσθηση της πολιτικής ευθύνης, απαραίτητες προϋποθέσεις της μετά λόγου γνώσεως πολιτικής κρίσης.

195 pages, Paperback

First published December 1, 2000

About the author

Ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης δίδαξε ως Lecturer on Government στο Harvard University και εν συνεχεία στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου εξελέγη Αναπληρωτής Καθηγητής (1983) και Καθηγητής της Πολιτικής Επιστήμης (1987).

Από το 1980 διευθύνει ως διευθυντής και γενικός γραμματεύς του Δ.Σ. το ιστορικό επιστημονικό ίδρυμα της Μέλπως Μερλιέ, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών. Υπηρέτησε ως διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (2000-2011).

Είναι μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Βουλής των Ελλήνων από το 2004.

Reviews

[Midnight Owl · Rating 5 out of 5]

Αυτό το βιβλίο μου το πρότεινε ένας πολύ καλός καθηγητής στη σχολή μου, με αφορμή ένα course μαθημάτων που κάναμε σχετικά με τη Μεγάλη Ιδέα, καθώς είδε τι μαύρα μεσάνυχτα έχω επί του θέματος Γαλλική Επανάσταση.

Αυτό το βιβλίο βέβαια πραγματεύεται τον αντίκτυπό της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, δηλαδή πώς οι ιδέες της διέρρευσαν μέσω του Τύπου, των γαλλικών πρεσβειών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και κυρίως μέσω των κατακτήσεων του Ναπολέοντα.

Ακόμα, αναλύει μετά τις διάφορες διεργασίες που οδήγησαν στη ριζοσπαστική δράση των λογίων στα Βαλκάνια και πώς αυτοί οι τελευταίοι ήρθαν σε επαφή με τις ιδέες της Επανάστασης. Κάποιοι κιόλας τα έζησαν κι από πρώτο χέρι *κάμερα στον Κοραή*.


Το βιβλίο είναι μικρούλι (μετά βίας 170 σελίδες), ευανάγνωστο και έχει μια σωρεία από πηγές. Και παρόλο που είναι μικρούλι, είναι αρκετά δυνατό για brain gymnastics. Γενικά το αξίζει το 5άρι γιατί έχει πολύ ενδιαφέρον η όλη πορεία που διανύει η διήγηση, και νομίζω πως δε θα σταθώ μόνο σε μία (1) ανάγνωσή του.