Λίγος εμφύλιος ακόμα: Η καραμανλική τρομοκρατία, η δημοκρατική αντίσταση και η Αριστερά, 1958-1963

by Άγγελος Τσέκερης

Στις εκλογές του 1958 η ΕΔΑ έκανε τη μεγάλη έκπληξη, καταλαμβάνοντας τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η μεγάλη αυτή πολιτική νίκη της ΕΔΑ, εννέα μόλις χρόνια μετά τη λήξη του Εμφυλίου, προκάλεσε πανικό στις τάξεις του καθεστώτος, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός νέου γύρου πολιτικών διώξεων. Τα Στρατοδικεία ξαναπήραν μπροστά, αδρανοποιημένοι αντισυνταγματικοί νόμοι βγήκαν από τα συρτάρια, η Ασφάλεια, η Χωροφυλακή και τα ΤΕΑ εξαπολύθηκαν στο κυνήγι προοδευτικών πολιτών, με κορύφωση τις εκλογές βίας και νοθείας του 1961. Αυτή ήταν και η αρχή της πολιτικής χρεωκοπίας του Καραμανλή, που κορυφώθηκε ενάμιση χρόνο αργότερα με την κατάρρευσή του, στον τρομακτικό απόηχο της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη.

Από το 1958 έως το 1963 η Αριστερά έδωσε έναν πεισματικό αγώνα απέναντι στη θηριώδη καραμανλική τρομοκρατία σε πολλά μέτωπα: στη Βουλή, στους δρόμους, στις γειτονιές και στα χωριά, στους χώρους εργασίας αλλά και στα δικαστήρια, στις φυλακές και την εξορία. Και ακόμα, στο επίπεδο της καθημερινότητας, όπου εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στάθηκαν αντιμέτωποι με τις διώξεις, τη βία, τον εκφοβισμό, τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ήταν ένας αγώνας στον οποίο ο κόσμος της Αριστεράς, κληρονόμος της τεράστιας παράδοσης της Εθνικής Αντίστασης, ανέδειξε για μία ακόμα φορά τα μοναδικά του χαρακτηριστικά: τον ηρωισμό, την αντοχή, την υπερηφάνεια, την εξυπνάδα, την ενότητα, την αλληλεγγύη, την ανιδιοτέλεια. Για αυτόν τον αγώνα μιλά το βιβλίο, εξιστορώντας αναρίθμητες μικρές προσωπικές ιστορίες μιας διαρκούς, ασυμβίβαστης και περήφανης μάχης για δημοκρατία, ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια.

Genres: History

544 pages, Paperback

First published November 24, 2021

About the author

Ο Άγγελος Τσέκερης, γιος του ιστορικού στελέχους της Αριστεράς Φοίβου Τσέκερη, είναι δημοσιογράφος.

Έχει διατελέσει αρθρογράφος και διευθυντής της Αυγής, καθώς και διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρώην πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα (2015-2018). Είχε καθημερινή εκπομπή στον ραδιοφωνικό σταθμό «Κόκκινο». Μαζί με το δημοσιογράφο Γιώργο Κυρίτση έχει την καθημερινή πολιτική εκπομπή «Νέα Κατάσταση – Νέα Καθήκοντα» στον ραδιοφωνικό σταθμό «105.5 στο Κόκκινο». Αρθρογραφεί επίσης στο περιοδικό «Σχεδία», ενώ κείμενά του έχουν δημοσιευτεί παλιότερα στα περιοδικά «Αντί», και «Γαλέρα», και στην εφημερίδα «Athens Voice».

Reviews

[Nikos Tsentemeidis · Rating 4 out of 5]

Πολλά κοινά της κυβέρνησης Καραμανλή με την χούντα και με τον Πούτιν.

Λείπουν οι πηγές, οι λιγοστές που υπάρχουν είναι μαρτυρίες στην εφημερίδα Αυγή.

[Maria · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικά διαφωτιστικό και τεκμηριωμένο !

[Stefanos · Rating 5 out of 5]

Το βιβλίο είναι εξαιρετικό, compelling and page-turner, καταπώς λένε στο χωριό μου, παρά την έλλειψη βιβλιογραφικών παραπομπών, που καθιστά την επαλήθευση αδύνατη πέραν λίγων αποσπασμάτων από την Αυγή. Ο συγγραφέας συγκεντρώνει σωρεία περιπτώσεων, επεισοδίων, καταδιώξεων, παραβιάσεων και όσων όμορφων συνέβαιναν τις εποχές που "δεν κλειδώναμε τις πόρτες μας". Το αίσχος του καραμανλικού κράτους και η συνεργασία του και η οργάνωση των παρακρατικών και των στρατιωτικών σε πλήρη έκθεση. Το βιβλίο παρακολουθεί τη σύντομη, ταχεία κατηφορική διολίσθηση της δημοκρατίας προς την κατάσταση που προετοίμασε τη δικτατορία, η οποία στα μυαλά των στρατιωτικων και της αστυνομίας ταύτισε μονοσήμαντα τη δημοκρατία με την ΕΡΕ και όλες τις άλλες επιλογές με την ανατροπή, τον κομμουνισμό κλπ. Ιδιαιτέρως χρήσιμο ανάγνωσμα για όσους, όπως κι εγω, έχουν την αίσθηση ότι η διασπορά ψευδών ειδήσεων εκτροχιάστηκε κατά τα χρόνια του διαδικτύου - εδώ ήταν όντως πρωτοπόρος ο εθνάρχης.

[Thanasis Styl · Rating 5 out of 5]

Αν και οι εκλογές βίας και νοθείας του 1961 είναι ένα ιστορικό γεγονός λίγο πολύ γνωστό, σήμερα το ευρύ κοινό μάλλον δεν γνωρίζει πολλά πράγματα για όσα είχε κάνει νωρίτερα και αργότερα από το 1961 το καθεστώς της Δεξιάς αλλά και για την αντίσταση από την ΕΔΑ και τους δημοκράτες πολίτες.

Το βιβλίο του Άγγελου Τσέκερη αποτελεί ντοκουμέντο και καταγράφει σωρεία περιστατικών και γεγονότων που καταδεικνύουν την κατάσταση εκείνης της περιόδου. Ο συγγραφέας έχει κάνει εξαιρετική δουλειά, αν και θα μπορούσε να έχει παραθέσει περισσότερες βιβλιογραφικές παραπομπές.