"დიდი ღამე" მოგვითხრობს ქართველი ერის ისტორიის მეტად რთულ და საინტერესო ხანაზე. მეცამეტე საუკუნის დამდეგს მანამდე უცნობი ხალხის – მონგოლების გამოჩენას უდიდესი ცვლილებები მოჰყვა. მონგოლმა მეომრებმა, ჩინგის–ყაენის მეთაურობით, ბევრი ძლიერი სახელმწიფო გაანადგურეს, მრავალი ხალხი დაიპყრეს და იმ დროისათვის უზარმაზარი იმპერია შექმნეს. დაუჭედელ ცხენებზე ამხედრებულ მონგოლებს წინ ვერავინ აღუდგა და იაპონიის ზღვის ნაპირებიდან ეგვიპტემდე გაბატონდნენ. ქართველ ხალხს ჯერ მონგოლთაგან დევნილ ხვარაზმის სულტან ჯალალედინთან მოუხდა დიდი და ხანგრძლივი ომი, ხოლო შემდეგ მონგოლთა ურდოების წინააღმდეგ. ნაწარმოების მთავარი გმირების ტრაგიკულ თავგადასავალთან ერთად ავტორი გვიხატავს მაშინდელი საქართველოს ცხოვრებას და იმ რთულ ურთიერთობასაც, რომელიც იმდროინდელი აღმოსავლეთის ქვეყნებს შორის დამყარდა.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1936). აბაშიძის ოჯახი რეპრესირებული იყო სტალინის მმართველობის დროს. ლექსებს აქვეყნებდა 1934 წლიდან. პირველი კრებული გამოსცა 1938 წელს. მისი შემოქმედება ჟანრობრივად მრავალფეროვანია. ავტორია ისტორიული და თანამედროვე თემაზე დაწერილი მრავალი ლექსისა, ლექსთა ციკლებისა - "სამხრეთის საზღვარზე" (1949), "ლენინი სამგორში" (1950, ორივე ციკლისთვის - სახელმწიფო პრემია, 1951), "თუნდ დავიარო მთელი სამყარო" (1959), რომლებშიც საბჭოთა პოეზიის პათოსი და კონფორმიზმი დაკავშირებულია სამყაროს ლირიკულ და რომანტიკულ აღქმასთან. აბაშიძის ლირიკული ლექსების თემაა ბრძოლა მეორე მსოფლიო ომის წლებში ("მტრები", 1941; "გაზაფხული", 1945; "მას დიდება", 1944; "ძლევამოსილი", 1945). აბაშიძის შემოქმედებაში ახალი სახით აღდგა ტრადიცია კლასიკური პოემისა მკაფიოდ ჩამოყალიბებული სიუჟეტით და გამოკვეთილი ხასიათებით ("გიორგი VI", 1942; "ძლევის ქედი", 1943; "ზარზმის ზმანება", 1946; "ციხის ლეგენდა"). საქართველოს წარსულს ეხება აბაშიძის ისტორიული რომანები "ლაშარელა" (1957), "დიდი ღამე" (1963). ამ თხზულებებში ასახულია XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე ქართველი ხალხის მიერ გადატანილი ტრაგედია, რომელშიც მწერალმა შეძლო ჩაექსოვა შორეული მომავლის ოპტიმისტური პერსპექტივებიც. ხოლო მოთხრობები "ქვევრი" (1961 - სათაურით "შემოღამება ქვევრში"), "ცხოვრება წინ არი" (1964) და რომანი "ყორნალი" (1967) მწერლის დროების აქტუალურ პრობლემებს ეხება. მასვე ეკუთვნის პიესა "მოგზაურობა სამ დროში" (1961), რომელიც ხელოვნების დანიშნულების თემას აშუქებს, აგრეთვე მრავალი საბავშვო ლექსი და პოემა. თარგმნა ა. მიცკევიჩის, ი. ნერუდას, პეტეფის, მ. ემინესკუს, ხ. ბოტევის, ი. ვაზოვისა და სხვების ლექსები და პოემები. აბაშიძის ნაწარმოებები თარგმნილია უცხოურ ენებზე.
ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა რომ ეს წიგნი ჯალალედინის “დიდ ღამეზე” უფრო იყო ვიდრე საქართველოსაზე, თანაბრად მაინც. რა საჭირო იყო 400-დან 200 გვერდის მისი ფიქრებისა და ჭირ-ვარამისთვის დათმობა გაუგებარია, მაშინ როცა რუსუდანი და ჩვენი სამეფო კარი დასაწყისის შემდეგ თითქმის საერთოდ აღარ სჩანს. მოკლედ ლაშარელა ბევრად “შეკრული” ისტორიული რომანია და როგორც ზოგადად “სიქველთა” უმეტესობა ესეც “ვერ ქაჩავს”.
This entire review has been hidden because of spoilers.
ეს ისტორიული რომანი უბრალოდ სასწაულია,იმდენი გრძნობაა ჩადებული თითოეულ წინადადებაში, ისეთი ლამაზი და სულის შემძვრელი სიტყვებია.. როცა მეფიქრება, რომ ეს ყველაფერი მართლა ნამდვილად მოხდა, მართლა ამდენი ჭირ ვარამი გადახდა ქვეყანას ამ 6 წლის განვმალობაში უფრო მეტად მეტირება.. ჩემთვის ერთ ერთი საუკეთესო წიგნია რომელიც ცხოვრებაში ოდესმე წამიკითხავს და ვფიქრობ, ყველამ უნდა წაიკითხოს.