Συνάντηση Γρηγορίου Παλαμά και Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη
Ο π. Εφραίμ αναζητά τις ρίζες του Πεντζίκη και τις βρίσκει στην Ορθόδοξη ζωή και παράδοση και ιδιαίτερα στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, Αρχιεπίσκοπο Θεσσαλονίκης. Ο Πεντζίκης δεν έχει απλά αναγνώσει τον Άγιο Γρηγόριο, έχει διαμορφωθεί από αυτόν. Αυτός ο "άλλος τρόπος" του κυρ-Νίκου έχει πηγάσει από αυτή την πηγή.
...Βρήκε, λοιπόν, στο Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη, τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά. Ανακάλυψε -θα έλεγα- μια αλληλοπεριχώρηση βαθειά. Ο Πεντζίκης δεν ανήκει στους "θρησκευόμενους" ανθρώπους, γι' αυτό και είναι εύκολα παρεξηγήσιμος και είναι αλήθεια, ότι όχι μόνο δεν κατανοήθηκε, αλλά αντιθέτως παρεξηγήθηκε από πολλούς από αυτούς. Είναι άλλων μέτρων άνθρωπος. Ο Πεντζίκης είναι καθαρά εκκλησιαστικός. Ζει μέσα στην ελευθερία των τέκνων του Θεού, χωρίς εξωτερικές τυποποιήσεις. Καμιά φορά, σα να διακρίνεις μια κρυμμένη σαλότητα στην όλη του συμπεριφορά. Δεν κατανοείται εύκολα, γιατί εκείνος είναι "αλλού" και γι' αυτό κινείται, εκφράζεται, ζωγραφίζει με έναν άλλο τρόπο.
(Ο Σισανίου και Σιατίστης Παύλος, από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Προλογικό σημείωμα ~ Πρόλογος ~ Εισαγωγή
Η ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΩΣ ΣΑΡΚΩΜΕΝΗ ΑΓΑΠΗ Η σύγχρονη προβληματική Ο Άγιος και ο Παις ποιητής, πεζογράφος και ζωγράφος Συνοίκηση στην Θεσσαλονικέων πόλη Η σοφή πρόσληψη του παρόντος Ο κίνδυνος της τυπολατρείας
ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΞΗ ΣΤΟ ΠΡΑΓΜΑ Από τη φιλοσοφία των ρημάτων στη θεολογία των πραγμάτων Από κηπευτής ιδεών κηπουρός του λόγου Το σύζυγον σώμα δεκτικό του φωτός Το μυστήριο του σταυρού: από την εν σώματι και στόματι προσκύνηση στην δια της χάριτος και της ευχής ένδυση και άρση Η σχέση με το μακάριο νοερό κόσμο Από το ιδιωτικό θρησκεύειν στο εκκλησιαστικώς υπάρχειν Από τη μοναξιά στο μοναστικό πνεύμα Η μετά των νεκρών αναστροφή
Η ΕΡΩΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ Η παθολογία του παλαιού εαυτού Η οντολογική ανακαίνιση Μετάνοια και ταπείνωση Καύσις καρδίας υπέρ της κτίσεως απάσης