Quan parlem d’autors mal compresos pels seus contemporanis, el nom d’Italo Svevo és una parada recurrent. «Estúpid, egoista, oportunista, gauche, calculador, sense tacte»: sembla que Ettore Schmitz, l’home de carn i sang que hi havia darrere el pseudònim d’Italo Svevo, feia de bon odiar entre la gent de cultura. També va tenir valedors de la talla de Joyce i Montale, és clar, però el geni de Trieste va morir poc després de la seva eclosió tardana. Aquí publiquem la primera selecció de contes en català, perquè la sornegueria d’aquest «delinqüent neuròtic» s’escampi generosament.
Aron Hector Schmitz, better known by the pseudonym Italo Svevo, was an Italian writer, businessman, novelist, playwright, and short story writer.
A close friend of Irish novelist and poet James Joyce, Svevo was considered a pioneer of the psychological novel in Italy and is best known for his classic modernist novel La coscienza di Zeno (1923), a work that had a profound effect on the movement.
Çevirmen Ersan Üldes’in çok toparlayıcı önsözü ile güzelleşen Cömert Şarap basit konusu ama modernist anlatımıyla Svevo’yu iyi tanımlayan bir kitap. Uzun hikaye-novella, kolay okunuyor.
Svevo'nun son eserlerinden olsa da, hem kısa olması hem de basit bir anlatımı olması sebebiyle bence yazarı tnaımak için güzel bir seçim olabilir. Ersan Üldes çevirisi de gayet başarılı. Ayrıca yine çevirmene ait bir önsöz de mevcut kitapta. Kısa, bu yüzden son derece hızlı bir okuma oldu. Bir saatimi almadı. Özellikle yaz günleri için şöyle atıştırmalık kitap arayanlara tavsiye ederim.
Konusu pek güçlü olmasa da Svevo'nun söyleyecek sözü olduğunu böyle sıradan bir kurguda bile hissediyorsunuz.
modernist roman geleneğinin önemli temsilcilerinden Italo Svevo, isimsiz anlatıcısı üzerinden ziyafete çağırıyor okuru. şaraba yüklediği anlam, psikanaliz, sosyalizm, din, özgürlük, sadakat ve aile kavramları gibi pek çok konuya hicivle yaklaşan kısa ve etkili bir metin. dilimize ilk kez çevrilmiş olması şaşırtıcı. bunca yıl nasıl gözden kaçmış. ersan üldes'in şahane sunuş yazısı da metnin tamamlayıcısı. keyifle tavsiye eder kadehimi kaldırırım...
Ben belli ki çok anlamadım. Söylendiği gibi hicivli, mizahi veya metaforlarla dolu bir taraf da bulamadım. Belki diğer kitaplarıyla biraz daha anlam kazanır benim için. (Tezer ile okuma zevklerimizin benzer olmadığı kanaatine de iyiden iyiye varıyor gibiyim. Bu hayatın farkındalıkları bazen çok yorucu oluyor..)
Ama Ersan Üldes’in notlarını beğendim. Onun anlatımı ve içimde anlatıcının bana hissettirdiği “aşağılık sıradanlık” sebebiyle Svevo’yu okumaya devam edeceğim. Uyanan bir duygu var neticede, üzerine gitmeli (?)
-“Ama endişe özgürleşince, daha gerçek bir endişeye dönüştü.” -“Onu kırmıştım, o da beni kırmıştı. Ama ben tüm bunları durmadan düşünüyorken, onun artık bu kırgınlığı hiç mesele etmiyor olması, benim adıma yeni bir kırgınlık demekti.”
-** “ ‘Kötü müsün?’. ‘Başka kelimeler kullanmış olsaydı, kurtarıcı bir soru sorarak onu cevaplardım. Ama aramızdaki tartışmaya saldırganca gönderme yapan bu kelimelere bir karşılık vermek istemedim.’” — benim için çok önemli bir cümle oldu. Yorumlama değil, doğrudan bir olay anlatımı değil. Karakterin deneyimlediği bir hissin kendisinde yarattığı düşünceye dair bir aktarım. Açıklaması zor, verdiği duygu ise kesin ve anlaşılır. Böyle anlar bulmalı, böyle anlatmalı.