Waar ben je thuis?

by Aaltje van Zweden

Mijn persoonlijke zoektocht naar een plek voor kwetsbare mensen, toen en nu.

Terwijl Aaltje van Zweden op een morgen in Amsterdam naar buiten kijkt, komt er ineens een gedachte bij haar op: wat als je in gevaar bent en niemand wat doet? Ze heeft zich dat nog nooit eerder afgevraagd. Aaltje begrijpt niet helemaal waarom dit zo scherp binnenkomt en besluit op onderzoek te gaan. Het blijkt dat er vanuit de tijdelijke woning waar ze uit het raam kijkt tijdens de Tweede Wereldoorlog een joodse familie is gedeporteerd en vermoord. Als moeder van een kind met autisme en een verstandelijke beperking, dringt zich al snel een volgende vraag op: wat gebeurde er eigenlijk precies met dat soort kinderen tijdens de oorlog? Terwijl Aaltje steeds meer schokkende ontdekkingen doet, komt de wereld stil te staan door de pandemie en ziet ze van heel dichtbij dat
wanneer een samenleving onder druk komt te staan, kwetsbare mensen de eersten zijn die daaronder te lijden hebben. Nog steeds.

Aaltje van Zweden legt een pijnlijke link tussen heden en verleden. Mensen met een beperking werden én worden vaak buiten de maatschappij geplaatst, terwijl ze ons ook veel te bieden hebben – als je er maar voor openstaat. Ze neemt ons
mee op haar persoonlijke zoektocht en schrijft een hartstochtelijk pamflet over de zorg voor vergeten groepen.

‘Een even persoonlijke als historische ontdekkingstocht, spannend en
gepassioneerd. Aaltje van Zweden schrijft als geen ander over levens die haar
uit het hart gegrepen zijn.’ – Arthur Japin

292 pages, Paperback

Published April 1, 2022

Reviews

[Shirley · Rating 5 out of 5]

De realiteit overstijgt de fictie; door Aaltje van Zweden haar schrijfstijl, had ik hier en daar het gevoel dat ik een fictieboek aan het lezen was. Van Zweden onderzoekt én vergt de onzichtbaarheid van lichamelijke en psychische kwetsbaarheid. De rode draad begint in de Tweede Wereldoorlog, waar de positie van iedereen behalve ‘de gemiddelde man’ in gevaar is, maar strekt zich uit naar het heden. Tegelijkertijd legt ze de pijnpunten van de gehandicaptenzorg en de perceptie tegenover kwetsbare mensen bloot. De dualiteit van haar zoektocht naar mensen met een beperking ten tijde van WO II, en de invloed ervan op haar dagelijkse leven, raakt mij diep in het hart. Dit boek zal mij nog lang bijblijven, denk ik.

[Alberthe · Rating 4 out of 5]

Mooi boek, waarin een beschrijving van het leven met een zoon met een handicap, gecombineerd wordt met een historische beschrijving van de vernietiging van een groot aantal mensen met een handicap door het naziregime. Belangrijke quote is dat je de kwaliteit van een samenleving kunt aflezen in de manier waarop ze omgaat met de zwakkeren. Een les die wij ook nu nog zeker ter harte kunnen nemen. Mooi ook om de zoektocht van de moeder mee te maken om haar zoon een volwaardige plek in de samenleving te geven.

[Maryan · Rating 4 out of 5]

Ze was niet van plan nog een tweede boek te schrijven maar ze kwam tijdelijk in een huis in Amsterdam te wonen waar in de oorlog een Joods gezin is weggevoerd. Ze vroeg zich ineens af wat er in de oorlog gebeurde met kinderen als haar zoon Benjamin. En ging op onderzoek uit. 

Aaltje van Zweden is de vrouw van Jaap van Zweden, samen hebben ze 4 kinderen. Benjamin heeft autisme en een verstandelijke beperking. De van Zwedens hebben het Papagenohuis opgezet, een bijzonder woonproject voor jongeren met autisme. 

Dit boek gaat over de zorg voor kwetsbare mensen, toen.. in oorlogstijd.. En nu. 
De hoofdstukken over Benjamin en de zoektocht over de oorlog wisselen elkaar af. Dat is wel fijn.. Ging het enkel over die zoektocht dan zou het een zwaar boek worden. Want ze komt echt verschrikkingen tegen. 

Ze vertelt over haar zoon en de zorg zoals die er tegenwoordig uitziet. De zorg verschraalt en er is een teveel aan bureaucratie, teveel protocollen.. 
Ik herken als 'moeder van' veel van wat ze schrijft. 
Het is niet voor niks dat ik bezig ben zelf een woonvoorziening op te zetten waarbij ik het geluk heb dat er een prof. op mijn weg is gekomen. Grote instituten hebben denk ik hun langste tijd gehad. 

Jarenlang doet Aaltje onderzoek naar de kwetsbare kinderen in de oorlog.. Ik kon het soms bijna niet lezen.. Te schokkend. 

"Stapje voor stapje werd de Duitse bevolking middels haatcampagnes tegen mensen met een beperking en psychiatrische patiënten richting acceptatie van hun 'Vernichtung' gemasseerd" 

En denk niet dat zulke praktijken nu niet meer voorkomen! Nog steeds worden wij geïndoctrineerd! Hoe tolerant zijn wij naar andersdenkenden? 

Aaltje komt ook in contact met familie van een bijzonder kindje en kan hen informatie en zelfs foto's sturen. 
Ze is een doorzetter en heeft waarschijnlijk ook geluk dat ze door de beroemdheid van Jaap de juiste mensen te pakken krijgt. 
Ze groeit zelf ook door deze zoektocht en vooral door moeder zijn van een speciaal kind. 
Dat geeft ondanks verdriet en zorgen ook veel moed en doorzettingsvermogen. Je ontgroeit je eigen lastige jeugd. 

Een bijzonder en leerzaam boek.

[Petra · Rating 3 out of 5]

Good about how lesser gifted people deserve to be integrated in society. Very interesting about the euthanasia and sterilisation of handicapped people in the 30’s in Germany but also worldwide. Shocking how a jewish handicapped institute was raided and all inhabitants shipped to Auschwitz. Historically interesting book. Wish it had elaborated more on the diagnosis and treatment of her son’s autism.

[Kyrie · Rating 4 out of 5]

Heel aangrijpend boek dat je ogen opent over hoe we met kwetsbare mensen omgaan, toen en nu. Een boek dat me aan het denken heeft gezet en me altijd bij zal blijven.

[Yvonne · Rating 4 out of 5]

Interessant en veel van geleerd. We hadden elkaar kunnen tegenkomen op het HWC, in Kudelstaart of in de Corvershof.