Raoul Cerusier, an entirely ordinary man, seems to have changed his identity somewhere between home and the government office he is visiting to obtain a document. Between blackmailing the secretary of his former self and seducing his own wife, Raoul is confronted with the dark realization of his true nature.
Pushkin Collection editions feature a spare, elegant series style and superior, durable components. The Collection is typeset in Monotype Baskerville, litho-printed on Munken Premium White Paper and notch-bound by the independently owned printer TJ International in Padstow. The covers, with French flaps, are printed on Colorplan Pristine White Paper. Both paper and cover board are acid-free and Forest Stewardship Council (FSC) certified.
Marcel Aymé was a French novelist, children's writer, humour writer, screenwriter and theatre playwright. His writings include The Man Who Walked Through Walls (Le Passe-Muraille), one of his most famous short stories for which there is a monument in the Montmartre Quarter of Paris.
öncelikle kitabın konusunu inanılmaz özgün buldum. ele alınan yalnızca kimliğini kaybetmek değil, insanın kendini nasıl tanıdığına, toplumun bizi neye göre algıladığına dair bir hikâye. yüzümüz değişince her şey değişiyor; ilişkiler, saygı, sevgi, hatta insanın kendi benliğiyle kurduğu bağ bile.
kitaptaki en güzel şey, karısının onu 'o' olduğunu bilmeden yeniden sevmesiydi bence. bu detay, aşkın ve bağın yalnızca görünüşe ya da tanıdık bir yüze bağlı olmadığını, insanın birbirine gerçekten içten bağlanabileceğini gösteriyor. bu da bizi, sevgi üzerine tekrar düşünmeye zorluyor. ayrıca, toplumun bize yüklediği rollerin, görünüşün, 'imajın' ne kadar belirleyici olduğunu her sayfada hissediyoruz. ve bizi biz yapan şeyin ne olduğunu sorgularken, yüzümüzden, ismimizden, hatta geçmişimizden bağımsız olarak sevilebilmenin ya da tanınabilmenin mümkün olup olmadığını merak ediyoruz.
Romanın kahramanı Raoul Cérusier ve çevresindeki insanların, yeni görünüşüne karşı davranış değişikliklerini ve eski görünüşüne karşı gerçek düşüncelerini çarpıcı ve ilginç bir şekilde kurgulamış Marcel Aymé. Duvargeçen'de bulunan öykülerdeki gibi yine tuhaf kişilikler mevcut kitapta.
Açıkçası bu kitap hakkındaki düşüncelerim biraz karmaşık. Öncelikle kitabın ana fikrini oldukça beğendiğimi söylemek istiyorum. Hatta bana kalırsa üzerinde çok daha fazla durulabilecek, derinleştirilebilecek bir konuyu ele alıyor.
Şu an olduğumuz insan, fiziksel özelliklerimizin bir sonucu olabilir mi? Karakterimiz, hayata bakışımız, verdiğimiz kararlar ve mücadele etme biçimimiz biraz da dış görünüşümüz tarafından mı şekilleniyor? Çok güzel bir insan olsaydık bugün olduğumuz kadar mücadeleci olur muyduk? Ya da çok çirkin bir insan olsaydık hayatımız nasıl şekillenirdi? Kimlerle muhatap olur, hangi çevrelerde bulunur, nasıl kararlar alırdık? Bugünkü hayatımızı aynı şekilde yaşayabilir miydik?
Bence kitabın en güzel tarafı bu soruları düşündürmesi. İnsanların bize davranışları, sahip olduğumuz fiziksel özelliklere göre değişiyorsa karakterimiz dediğimiz şeyin ne kadarı gerçekten bize ait? İnsanlar bizi olduğumuz kişi için mi seviyor, yoksa onlara sunduğumuz görüntü için mi?
Okurken bana Franz Kafka'nın Dönüşüm kitabını da anımsattı. Orada da bir sabah uyandığında kendisini bambaşka bir bedende bulan bir karakter vardı. Burada da benzer şekilde bir adam, bir gün aynaya baktığında karşısında kendi yüzünü değil, çok daha genç ve yakışıklı bir adamın yüzünü görüyor. Ancak iki kitabın dönüşüm üzerinden ele aldığı meseleler birbirinden farklı. Kafka'da Gregor Samsa'nın dönüşümü, ailesinin ve toplumun ona bakışını değiştirirken burada fiziksel güzelliğin insanın toplumsal konumunu ve ilişkilerini nasıl etkilediği sorgulanıyor.
Aslında kitabın üzerinde durduğu meselelerden biri de tam olarak bu olabilir: İnsan fiziksel olarak değiştiğinde gerçekten değişmiş olur mu? Yoksa yıllardır taşıdığı karakteri, alışkanlıkları ve ahlaki değerleri yeni bedeninde de yaşamaya devam mı eder?
Bizim karakterimiz dış görünüşümüzden ne kadar bağımsız?
Kitabın bu sorulara kapı aralamasını sevdim. Ancak beni rahatsız eden, hatta bir noktadan sonra kitaptan kopmama neden olan tarafları da vardı.
Öncelikle ana karakter gerçekten korkunç bir adam. Evli ve çocuk sahibi olmasına rağmen sürekli başka kadınların peşinde koşuyor. Önceki hayatında da bu şekilde yaşıyor, yeni ve yakışıklı görünüşüne kavuştuğunda da hiçbir şey değişmiyor. Hatta eskiden parası ve konumu sayesinde asistanıyla bile birlikte olabilen bu adam, yeni hayatında da aynı alışkanlıklarını sürdürmeye çalışıyor.
Burada aslında ilginç bir çelişki var. Adamın yüzü değişiyor ama zihniyeti değişmiyor. Hatta belki de yeni yüzü, eski karakterini daha rahat yaşamasına imkân sağlıyor. Çünkü artık toplumdan gördüğü karşılık farklı. İnsanlar ona farklı davranıyor, kadınların ilgisini daha kolay çekiyor ve fiziksel güzelliğin sağladığı ayrıcalıklardan yararlanabiliyor.
Ancak bütün bunların sürekli kadınlarla ilişkileri ve aldatma meselesi etrafında dönmesinden bir noktadan sonra sıkıldım. Adam neredeyse gördüğü her kadına yanaşıyor. Sinemada yanına oturan kadına bile ilgisini yöneltiyor. Kitabın tartışabileceği onca mesele varken sürekli aynı ahlaki sorunların etrafında dönmesini gereksiz buldum. Bir karakterin ahlaken sorunlu olması elbette başlı başına bir problem değil. Fakat bu kadar ilginç bir çıkış fikrinin sürekli bir adamın kadınlara yönelik arzularına indirgenmesi bence büyük bir fırsat kaybı.
Bir de adamın karısıyla ilgili düşünceleri var ki orada gerçekten şaşırdım. Karısının kendisini aldatıp aldatmayacağını düşünüyor ve karısının sadık kalacağına inanıyor. Çünkü onunla sadakat üzerine bir evlilik yapmış. Sonra bam! Karısı onu aldatıyor.
İşin komik tarafı, adamın bu duruma gösterdiği tepki. Kendi hayatı boyunca karısını defalarca aldatmış, karşısına çıkan neredeyse her kadına ilgi göstermiş bir adamın, karısının kendisini aldatmasına şaşırması ve bundan rahatsız olması gerçekten ironik. Hatta karısının onu kendi yeni hâliyle aldatmış olmasına bile içerliyor. İnsan ister istemez şunu düşünüyor: Sen yıllardır ne yapıyordun peki?
Bu noktada karakterin ikiyüzlülüğü oldukça belirginleşiyor. Kendisine tanıdığı özgürlüğü karısına tanımıyor. Kendi sadakatsizliğini sıradanlaştırırken karısının aynı şeyi yapmasını kabullenemiyor. Bence yazarın bu çelişkiyi kullanması oldukça yerinde. Çünkü insanın ahlaki değerlerinin çoğu zaman kendisi söz konusu olduğunda nasıl değişebildiğini gösteriyor.
Fakat kitabın asıl üzerinde durmasını istediğim meseleler bunlar değildi. Fiziksel güzelliğin insanlara sağladığı ayrıcalıklar, güzelliğin toplumsal ilişkiler üzerindeki etkisi, insanların birbirlerine yalnızca dış görünüşleri üzerinden değer biçmesi ve bütün bunların insanın karakterini nasıl şekillendirdiği çok daha kapsamlı işlenebilirdi.
Adamın yeni görünüşüyle dünyada nasıl karşılandığını, insanların ona nasıl davrandığını, eski hayatındaki ilişkilerinin nasıl değiştiğini ve en önemlisi kendisinin bu değişim karşısında nasıl bir iç hesaplaşma yaşadığını daha fazla okumak isterdim.
Çünkü bence kitabın en önemli sorusu şu: Bir insanın yüzü değiştiğinde hayatı da değişiyorsa, aslında değişen insan mıdır, yoksa dünyanın ona davranış biçimi mi?
Bir diğer eksikliği de anlatımın oldukça hızlı ilerlemesi. Konu itibarıyla çok daha kapsamlı, karakterin psikolojisine ve toplumsal ilişkilerine daha fazla yer veren, belki çok daha kalın bir roman ortaya çıkabilirdi. Ancak yazar konuyu oldukça hızlı geçiştirmiş. Bir noktadan sonra ben de sıkıldım. Klasik okurken yaşadığım o zaman zaman kopma ve ilerlemekte zorlanma hâli yine kendisini gösterdi. Neyse ki kitap çok uzun değildi. Hatta konunun daha fazla uzatılmaması belki de iyi olmuş.
Sonrasında karakterin eski hâline dönmesi, karısıyla arasındaki sorunları çözmesi ve hikâyenin bu şekilde tamamlanması da bende çok güçlü bir etki bırakmadı. Açıkçası sonunu da yeterince tatmin edici bulmadım.
Genel olarak ana fikrini sevdiğim ama işleniş biçimiyle beklentimi karşılamayan bir kitaptı. Bence çok daha iyi bir roman olabilirdi. Çünkü çıkış noktası gerçekten ilgi çekici. İnsanların fiziksel özelliklerinin hayatlarını ne kadar belirlediğini, güzelliğin ve çirkinliğin toplumsal karşılığını, dış görünüş değiştiğinde insanın kendisinin de değişip değişmediğini sorgulatabilecek bir potansiyeli var.
Ancak bu potansiyelin yeterince değerlendirildiğini düşünmüyorum.
Yine de kitap beni bazı konular üzerine düşündürdü. Belki de bir kitabın en önemli işlevlerinden biri budur. Her zaman sevmek, her zaman beğenmek zorunda değiliz. Bazen rahatsız olduğumuz, eksik bulduğumuz kitaplar da üzerine düşünmemizi sağlayabilir.
Okuduk, düşündük, biraz sıkıldık ve geçtik. Benim için şimdilik böyle bir kitaptı.
“Bir sürü kılıbık erkek tanıdım ben, karıları sımsıkı tutarlardı onları ellerinde. Hiçbir kusurları yoktur, ama bir fırtına esmeye görsün, doğru yoldan bir çıktılar mı, zinciri bir kopardılar mı, bir daha dönmezler yuvalarına. Öylesine alçaklaşırlar ki!”
“Her şeyi bilmek, her şeyi elde etmek istiyorsunuz, en üstüne düştüğünüz şey de aşkı en soğutacak olan şey.”
“Bir mucizenin inanılmayacak bir şey gibi gözükmesi, bizim zihnimizi altüst etmesi, önümüzde olması, bize yakın olmasındandır.”
“Senin yüzünün değişmiş olması da benim için öyle artık: Olmuş bitmiş, geçmişte kalmış bir iş, aklımı kurcalayıp endişelendirmiyor.”
“Akıl, çoban köpeği gibidir, serseriler çite yaklaştılar mı, havlar, zincirini koparmaya kalkar, kıyameti koparır; ama serseriler uzaktan geçiyorlarsa aldırmaz, ya da sadece biraz homurdanır, gürültü etmez.”
C'est l'histoire d'un père de famille idéal qui est végétarien et est surpris par sa fille ainée à manger un "biftèque" en cachette. Cet acte va provoquer des changements d'ordre moral dans toute la famille (mère, père, fils ainé, petit dernier et fille ainée) qui vont entrainer de fil en aiguille des conséquences sociales plus larges.
Comme toujours c'est à la fois naïf et bien ficelé, écrit de façon simple avec style et bourré d'humour.
Arada okurken sıkılsam da hikaye oldukça ilginç. Ana karakterin başına gelen olaylar komik olduğu kadar aynı zamanda üzücü. Ana karakterlerin başına gelenlerden çok esas merak ettiğim eşinin yaşadıkları. Hikayenin bir de eşinin gözünden olan kısmını okumak isterdim.
Fantastik diyebileceğimiz roman aslında var oluşumuzun ne kadar farkında olduğumuzu çok da güzel bir dille sorguluyor. Bir gün bambaşka bir yüzle ortaya çıksak duygularımız, davranışlarımız da değişir mi, eski kimliğimize yabancılaşırmıyız? Cevaplar biraz da okuyucuda.
“My story is silly. But suppose my face had really changed. Suppose that, that evening, a stranger with bright, attractive eyes and the same voice as me, same clothes, same writing, and somehow knowing our most private secrets, had come and told you: ‘I am your husband.’ What would you have done?”
This is supposed to be an absurdist piece (you can tell it is because the word “absurd” appears quite a few times in the text). Contemporary readers might see this as being like an episode from “The Twilight Zone.” It’s a bit more thoughtful than either concept.
Raoul Cérusier somehow loses his face from one moment to the next, having his older, unprepossessing mug replaced by that of a handsome man in his thirties. While he does spend a little time trying to wrestle with the philosophical and religious aspect of this happenstance (how much of our personalities stem from our features, is this a miracle or not, etc.), most of the time his mind shies away from the horror of having his life stripped away from him.
Without being able to verify who he truly is, Raoul should be shut out from work, his home, his family and friends. But he’s ingenious enough to get his secretary Lucienne to take a large sum of money from the bank, pretend to be a new employee her suddenly-absent boss hires and a different man out to seduce his own wife, Renée.
The novel’s French interior doesn’t change much. Raoul spends most of his bourgeois existence traversing the same narrow plot of land he lives, works and dines out in and trying to court and sleep with a dark-complexioned woman he’s playfully nicknamed the Sarrazine. The dialogue occasionally doesn’t sound like anything a person would say. What we get here is a story of an ordinary, little man suddenly gifted with a chance for adventure and then has it just as quickly snatched away from him.
Raoul reveals and conceals the truth, embroideries and alters it from one person to the next. He confides in his uncle and his best friend but not his wife, secretary or would-be mistress. He slips easily into deceit but then deceit and hypocrisy aren’t new to him, since he was an adulterer before his face changed. Did his new face change his personality or simply allow him more freedom with it?
The novel ends as it began, with Raoul trying to renew unspecified papers at a government agency, thus emphasizing the conservative nature of his life. But it succeeds at engrossing the reader for this isn’t a story about a man becoming a superhero or metahuman but a mundane person, someone like you or me, suddenly thrust into extraordinary circumstances. So it rouses questions, controversy, provoking conversation and probing query. If you got a new, prettier face magically gifted to you, what would you do?
Marcel Aymé réussit à nous faire entrer dans une histoire qui n'est pas la nôtre et, pourtant, du début jusqu'à la fin, il nous semble partager les mêmes tracas, les mêmes questionnements... Certes, le protagoniste est un homme marié avec une famille, mais le texte est bien plus qu'une histoire, c'est une véritable réflexion sur le regard que nous nous portons versus celui qui nous est porté.
Another masterpiece by the French master writer that evokes the same captivating style and enchanting aura as his short stories in 'Le Passe-Muraille'. His wickedly funny yet profound human storytelling, in brilliant prose, seamlessly transports readers into a world of magic and intrigue. I'm utterly and completely in love with Marcel Aymé!
The conceit in Aymé’s book is that somewhere between leaving his office in the afternoon and attempting to obtain a B O B licence his physiognomy mysteriously morphs. As with the Kafka no one sees this happen nor does the man—one Raoul Cérusier— experience the transformation. He simply hands over his application form to be told: “This is not your photograph.” So, what would you do if your face changed like that? But his face has not simply changed—he now turns heads. This opens up a whole new world of opportunity.
Marcel Aymé is virtually unknown in the English-speaking world these days. Even in France people are only really aware of his short stories and children’s writing, a number of which are viewed as classics; the rest of his not insignificant output is now basically ignored. This is a real shame because even if this particular novel holds back it is still a fine novel. Granted there’s nothing here that’s not been covered in loads of other formats since and so, yes, its power has been diminished over time but it was nevertheless a book that took me in directions I wasn’t really prepared for. Yes, he ties everything up a little neatly but he does so in a believable manner—if, that is, you’re first of all willing to suspend disbelief and accept that a man’s face can change like this.
Колись, дуже давно насправді, я купив цю книгу знічев'я за сміховинні гроші в букіністів на Петрівці. І буду завжди вдячний долі за таке випадкове знайомство з творчістю Марселя Еме.
Лише за другим прочитанням зрозумів, наскільки це багатошарова за смислами книга. Якщо не мати поняття про абсурдизм Камю, суть екзистенціалізму загалом, а також і характерних ознак стилю самого автора, що детерміновані його життєвою позицією в питаннях політики, релігії та ін., то левова частка закладених смислів прошмигне повз, прикрившись ширмою веселенької оповідки. Можливо, саме через іронічність (а то й узагалі несерйозність) авторського стилю, його ім'я так мало знане, а тексти не отримують належної уваги та оцінки. Це однозначно один із кращих романів із усієї французької літератури, принаймні для мене особисто. Без пафосу, без трагізму, без гвалтовної авторитетності думки автора у тексті розкриваються такі сторони життя тогочасного міщанського суспільства, такі універсальні сторони людської натури аж до кісток, що тільки дивуєшся, як це можна вмістити на 170 сторінках! Жодного персонажа в результаті полюбити неможливо, як і засудити; натомість зрозуміти можна всіх. І в багатьох пікантних ситуаціях, будучи відвертим, хоч не хоч, а можеш впізнати себе.
Але це не моралізаторська книга, не тлєн і бєзисходность екзистенціалізму, - а знущально життєствердна. Книга, яка, зокрема, вчить не втрачати свій шанс, у чому б він не полягав.
"Chipul nu este numai o oglinda reflectand gandurile si sentimentele noastre, ci reactioneaza asupra acestora si se plamadeste odata cu ele. Fiecare stie, de exemplu, cat poate datora caracterul unei femei ideii ce si-o face despre frumusetea ei. Traim aproape in permanenta cu o viziune despre noi insine. Pentru mine, daca o problema de constiinta ma face sa ezit, chipul meu imi apare ca un judecator sever, si nu iau o hotarare decat dupa ce i-am supus-o aprobarii sau, mai curand, dupa ce m-am asigurat ca-i "vine bine", cam ca o palarie noua. Cel putin asa era odinioara."