Gestalt Terapi - Ne Kadar Farkindayim?

by Nilüfer Voltan Acar

Gestalt terapinin kavramlarinin sekillerle aciklandigi, Gestalt terapinin Turk kulturune uyarlamasini iceren, Gestalt terapi orneklerinin verildigi hem ders kitabi niteliginde hem de kisisel gelisim kitabi niteliginde olan bir calisma. Gestalt Terapi Ne Kadar Farkindayim? adi ustunde farkindalik, kutuplar, bitmemis isler, kaygi, ani yasamayi vurgulayan siirlerle bezeli bir calisma.(Tanitim Bulteninden)Sayfa 180Baski 2015 Nobel Akademik Yayincilik

192 pages, Paperback

Published January 1, 2017

Reviews

[Yeliz Ö. · Rating 3 out of 5]

Gestalt Terapi hakkında bu konuda uzmanlık eğitimi almış bir Psikolojik Danışman olan Prof. Dr. Nilüfer Voltan Acar’ın kitabı. En başta yazarın kitap yazmaya bakışını anlamlı buldum; “Boş laf edilip takoz gibi bir kitap çıkarmaktansa, öz, yalın, anlaşılır bir kitabı tercih ederim,” diyor ön sözde. Elimdeki sekizinci baskı ve 166 sayfa. Kitaba başlarken kitap hakkında yazılan yazıları vermesi, kendi aldığı eğitimlerin sertifikalarını vermesi kitaba faydalı ekler olmuş. Kitabın kendisine gelirsek artıları ve eksileri var. En başta Gestalt ne demek, kelime anlamı nedir açıklamamış yazar. Almanca’da “Bütünlük” demekmiş diye eklediği bir gazete küpüründen öğreniyoruz. Bu eksikten sonra terapiyi ilk kuranın bilgisinden başlayarak (Fritz Perls (1893-1970)) etkilendiği alanları, kavramlarını, nasıl çalıştığını, tekniklerini, Türk kültürüne uyarlanmasını ve son olarak örnek terapi seanslarını veriyor. Türkiye’de daha kolektivist bir yapı olduğundan Gestalt terapinin uygun olduğunu, uyarlanabilir olduğunu söylüyor. Anlattığı konuya ilişkin örnekler veriyor, kendi çizdiği resimler var.

Terapinin temel olarak kişiyi hayatının sorumluluğunu almaya yönlendirdiğini, şimdi ve burada olmaya teşvik ettiğini, farkındalığını geliştirmeye odaklandığını anlıyoruz. Danışanın anlattıklarına karşı temel sorular ne ve nasıl; şimdi neler oluyor?, duygunu nasıl yaşıyorsun? gibi. Kurucusu psikanaliz eğitimi almasına rağmen bu terapide yorum yapmak yok. Kitabın dili anlaşılır. Özellikle seans örnekleri konunun oturmasına yardımcı oluyor. Konuyla alakalı kaynaklardan bolca alıntı var. Kavramların İngilizce karşılıklarını da vermesi bir katkı oluyor. Psikoloji alanında özellikle Türkçe kaynak okumak isteyenlere tavsiye edilir. Okuyana genel olarak katkı sağlayacak bir kitap.

Kitabın eksilerine gelince öncelikle tekrar bir editör okumasından, sonra bir son okumadan geçmesi yararlı olacaktır. Yazarın bazı cümlelerinden ne demek istediği tam anlaşılmıyor, cümlelerde bazen kelime eksiği var gibi geliyor bazen de kelime yanlış ek almış oluyor, bir konuyu anlatırken alaka kurulmayan başka bir konuya geçiyor, bazı örnekler ve resimler havada kalıyor. Göz ardı edilemeyecek kadar yazım ve noktalama hatası var. En barizi “anda olmak” şeklinde olmasını bekleyeceğiniz ifade “anında olmak” diye, “sağlıklı sınırların yokluğu” olmasını bekleyeceğiniz ifade “sağlıksız sınırların yokluğu” diye tekrar tekrar kullanılıyor. Çok daha iyi basılabilecek bir kitap.

“Acar, Gestalt terapinin bu özelliğini şöyle açıklıyor: “Psikoanaliz karşısındaki kişiyi hasta olarak görür, oysa Gestalt terapide kişiler hasta değildir. Onlar uyum sorunları ve günlük stresleri olan kişilerdir. Biz bu kişilere ‘danışan’ diyoruz. Yorumu da danışan yapar.” (xi)

“…bireyin içinde bulunduğu, sosyal, biyolojik, psikolojik çevrenin, bireyin oluşmasında etkili olduğu gibi, bireyin de çevreyi etkilediğini savunan Gestalt Terapi…” (xv)

Temas (Contact)

Temas Engellemeleri - Farkındalıktan Kaçış
Sınırların Yokluğu (Confluence)
Çekilme (Withdrawal)
Soyutlanma (Isolation)
İçecekte (Introjection)
Dışa Yansıtma (Projection)
Yardım Eden Sendromu (Proflection)
Kendine Çevirme (Retroflection)
Yön Değiştirme (Deflection)
Duyarsızlaşma (Desensitization)

Gestalt Teknikleri
Diyalog Oyunları (Dialog Game)
Boş Sandalye (Empty Chair)
Bitirilmemiş İşler (Unfinished Business)
Bir Sırrım Var (I Have a Secret)
Duygunla Kal (Stay with Your Feeling)
Sorumluluğu Alıyorum (I Take Responsibility for)
Tur Atma (Making Rounds)
Tersine Çevirme Tekniği (Reversal Technique)
Rol Değiştirme (Role Reversal)
Midas’ın Kulakları
Küçük Çocuğun Konuşmasına İzin Verme (Let the Little Child Talk)
Daha Hızlı Söyle (Say It Lauder)
Tekrar Söyle (Say It Again)
Süflörlük (Promting)
Yönetme (Directing)
Koro (Chorus)
Yansıtmayı Oynama (Playing the Projection)
Rüya Çalışması (Dream Work)
Grubu Kullanma (Utulizing the Group)
Dokunma (Touching)
Metaforları Kullanma (Using Metaphors)
Yeniden İfade (Parapharasing - Reflection of Content)
Meditasyon (Meditation)
Ev Ödevi (Homework)
Model Olma (Modeling)

“Reich, insanların duygusal anılarını ve bunlara karşı savunmalarını, kaslarına ve iç organlarına depo ettiklerini keşfetmiştir. Bu tip fizyolojik sınırlamalar, travmatik deneyimlerin olgunlaşmamış fizyolojik kapanması olarak nitelendirilmiştir.” (15-16)

“Gücün, şimdi ve burada olduğu tezi savunulmaktadır. Öğretilmesi en zor gerçek, anın şimdi var olduğudur.” (22)

“An ile ilişki kurmaları için danışana yardım etmek amacıyla, Gestalt Terapistleri ne ve nasıl sorusunu çok ender de niçin sorusunu sorarlar. …şimdi neler oluyor? Orada otururken neler yaşıyorsun? Şu anda neler fark ediyorsun?, Korkunu nasıl yaşıyorsun? vb. gibi sorular sorulur (Corey, 1991).” (23)

“Özdestek,…ihtiyaç duyulduğunda, çevredeki kaynakları uygun bir şekilde seferber etmek, onlardan destek almaktır.” (27)

“Perls’e göre, direnç en önemli bitirilmemiş iştir. Dirençlerini ifade edene dek, insanlar bloke olurlar. İfade edilmemiş direnç genellikle suçluluğa dönüşür (Akt:Corey, 1991).” (29)

“Özetlenecek olursa, farkındalık, bireyin, tüm duyu organlarıyla, başka birey veya çevresiyle temasa geçerken, neyi, nasıl yaşadığının ayırdında olmasıdır.” (32)

“Danışanı psikolojik danışmaya getiren de, yine organizmanın gelişmeye duyduğu ihtiyaçtır.” (33)

“Perls kaygıyı, şimdi ile sonra arasında bir boşluk olarak betimlemiştir. Ona göre birey andan uzaklaştığında, gelecekle meşgul olduğunda kaygıyı yaşar.” (34)

Birey
Aile
Arkadaşlar, Meslek
Doğal Çevre
Temas Halinde Olunan Kültür
Ülkenin Kültürü
Dünya Ülkeleri
Kosmos (Evren) (37)

“Varoluşçu felsefeye göre, birey davranışlarından sorumludur; seçimlerinden sorumludur (Beck, 1961).” (37)

“Latner’e (1986) göre farkında olmak sorumlu olmaktır. Birey kendine ne olduğunun farkındaysa, bundan sorumlu olabilir. Ayrıca, birey sorumluluk alırsa, davranışlarını, duygularını, impulslarını sahiplenir. Sahiplenilen duygular, davranışlar, impulslar daha kolay değiştirilebilir; çünkü, inkâr edilmemişlerdir.” (38)

“Ben böyleyim.”
“Ben böyleyim, çünkü ben böyle olmayı seçerim.”
“Eğer ben seçersem, değişebilirim.” (39)

“Gestalt’ta, insanın doğal olarak kendini düzenleme eğilimi olduğu düşüncesi vardır (Clarkson, 1991). Gelişme ve büyüme için, insan gerilimin bırakılması ve ihtiyaçların doyurulması arasında bir denge oluşturma çabası içindedir.” (40)

“…Gestalt Terapi sürecinde, danışanı, ailesinden, işinden, doğal çevreden soyutlayıp, ona yardım edilemez.” (44)

“Çevreden uzaklaşmak, kafa dinlemek, daha önce olanları sindirmek için çekilme gereklidir. Bazen de sınır koymak için çekilmeye (withdrawal) gereksinim duyulabilir.” (58)

“Gestalt Terapist, danışanı olduğu gibi kabul ederse, danışan da kendini kabul edebilir.” (78)

“…yarı kolektivist bir toplum olan Türk toplumunda konuşulan dil örüntüsüne dikkat etmek…gerekmektedir.” (81)

“…meli-malı” cümleler, “istiyorum”a çevrilebilir.” (83)

“Evet-ama kalıbını kullanmak: Fakat sözcüğü kendinden önce gelen cümleyi yalanlar.” (84)

“”Eğer sadece” ya da “keşke” kalıbını kullanmak: Bu kalıbı kullananlar genellikle pişmanlıklarını ifade etmektedirler. “eğer sadece” ya da “keşke” sözcükleri anı, şimdiyi yaşamama anlamına gelir.” (84)

“Rüyadaki her bir nesne ve varlık rüyayı göreni yansıtmaktadır. Perls’e göre (1969:67) rüya, “Bütünleşmeye giden görkemli bir yoldur.” Rüyalar, bitirilmemiş işleri simgelemektedirler. Eğer rüya hatırlanmazsa, yaşamla ilgili ne hata varsa ret ediliyor, demektir.” (109)

“Gestalt Terapi kavramlarıyla düşünülürse, Türk toplumunda insanların çoğu, ihtiyaçlarının farkında değildir. Ne istediklerini bilmezler. Çoğu rüzgarda savrulan yapraklar gibidir. Kendi için değil de başkaları için yaşamak, toplumda yüklenen bir değerdir. Yüklenen meli, malılar sindirilmediği için içe verme (introjection) temas engellemelerine sıkça rastlanmaktadır. Türk toplumunda, migren, sedef vb. gibi, psikosomatik hastalıklar, yeme bozuklukları görülmektedir. Bilindiği gibi, bu tür rahatsızlıklar, kendine çevirme (retroflection), temas engellemeleri olarak anılmaktadır.” (123)

Dil örüntüleri düşünüldüğünde, Türk kültüründe, insanların çoğu davranışlarının sorumluluğunu almadıklarından olsa gerek “keşke” sözüyle pişmanlıklarını ifade etmektedirler. Türk kültüründe alçak gönüllülük bir değer olarak endoktrine edildiği için, gücü yadsıyan sözcükler sıklıkla kullanılmaktadır. Türkler, ilk önceleri hayır, demeyi alışkanlık haline getirmişlerdir. Yine, rol oynamaya yönelik, teknikleri uygulamakta güçlük çekebilirler; çünkü, mükemmeliyetçi olduklarından, spontanlıktan uzaklaşıp, rollerini iyi oynamak gibi bir kaygı yaşadıkları kadar, etraftan seyredilmeğe ilişkin de kaygı yaşayabilirler.” (126-127)

[Hiranur Işık · Rating 3 out of 5]

“Geleceği kendine takıntı eden ruh, sefil olur çünkü mutsuzluk gelmeden mutsuzdur.” Geçmiş acı gelecek ise bilinmezliklerle dolu. Yaşama dair ne varsa bu günde saklı. Farkındalıkla yaşamak ve bütünleşmek gerek.