Μην μιλάς, δεν είναι απαρέμφατο

by Στέργιος Χατζηκυριακίδης, Stergios Chatzikyriakidis

Βρισκόμαστε κάπου στο κοντινό μέλλον. Η κυβέρνηση της ΑΔ (Ανακαινισμένη Δημοκρατία) έχει ήδη αρκετά χρόνια διακυβέρνησης και καυχιέται ότι είναι η πρώτη πραγματικά νεοφιλελεύθερη, εθνικιστική κυβέρνηση της χώρας. Στα πλαίσια του προγράμματος παλινόρθωσης της χώρας, η ΝΑΕ (Νέα Ανακαινισμένη Ελληνική) θεσπίζεται ως επίσημη γλώσσα του κράτους ενώ παράλληλα μετατρέπεται σε μπραντ-νέιμ εταιρείας, ελεγχόμενης από φιλικά διακείμενες στην κυβέρνηση επιχειρηματικές μεγαλοοικογένειες. Το αποτέλεσμα: όχι μόνο πρέπει να πληρώνει κανείς για να μιλά τη ΝΑΕ, αλλά δεν έχει και άλλη επιλογή, μια και ειδική υπηρεσία παρακολουθεί τους πάντες για οποιαδήποτε γλωσσική παρέκκλιση επιβάλλοντας ποινές.

Παρόλα αυτά, από τα σπλάχνα αυτής της ειδικής υπηρεσίας βγαίνουν και οι τέσσερις βασικοί αντιφρονούντες: ένας υπάλληλος με χαμηλές ικανότητες κοινωνικοποίησης (Αναξίμανδρος), ένας Τσοτυλιώτης πρωταθλητής στο Σκραμπλ (Ερμόλαος), μια καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αριστούχα διπλωματούχος Θεωρητικής Γλωσσολογίας με τραγικά ηλίθιο γκόμενο (Γαία), και ένας Θεσσαλονικιός ιδιοκτήτης μικρού αναρχοαυτόνομου βιβλιοπωλείου (Εμπεδοκλής).

Αυτοί οι τέσσερις με τη συνδρομή πλήθους γλωσσολόγων, μικρών και μεγάλων, τη Σάντρα με τον παγκολίνο της, τον ατάλαντο συγγραφέα Χατζηκυριακίδη και τη Βίνα τη μπαργουμάνα, το απειλούμενο νησί του Τουβαλού με τους ωραίους σέρβερ, τον μακαρίτη τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, και μερικές και μερικούς ακόμα, ενώνουν τις δυνάμεις τους, βγαίνουν στην αντεπίθεση, και όπου τους βγάλει.

300 pages, Paperback

Published December 17, 2021

Reviews

[Mrbillythekid555 · Rating 5 out of 5]

Πολλοί συγγραφείς έχουν προσπαθήσει να βασίσουν τα μυθιστορήματά τους σε μία απίθανη ιδέα, που από μόνη της προσελκύει τον αναγνώστη, "αναγκάζοντάς" τον να ξεφυλλίσει το βιβλίο. Εν προκειμένω, ο Χατζηκυριακίδης πέτυχε διάνα αφού η σύλληψη της ιδιωτικοποίησης της γλώσσας και της επιβολής της χρήσης της με έναν συγκεκριμένο τρόπο από μία νεοφιλελεύθερη και εθνικιστική κυβέρνηση (με την απειλή επιβολής διοικητικών και ποινικών κυρώσεων) αποτελεί ένα απίθανο εύρημα, επιπέδου Σαραμάγκου. Φυσικά, όποιος έχει διαβάσει το "Γκρόβερ" ή το "Σκαλωμένοι σε ένα μπαρ" καταλαβαίνει ότι ο συγγραφέας δεν έχει κανένα πρόβλημα να κακομεταχειριστεί και να διακωμωδήσει την ιδέα του ποικιλοτρόπως, τόσο σε επίπεδο πλοκής όσο και σε επίπεδο αφηγηματικών μέσων. Έτσι, σε διάφορα σημεία αποδεικνύει ότι ξέρει καλά την τέχνη της γραφής αλλά, ταυτόχρονα, βαριέται να επενδύσει σε αυτήν. Το αποτέλεσμα είναι, παραδόξως, απροσδόκητα σπαρταριστό.

Όποιος αγαπάει το πολιτικό μυθιστόρημα, έχει κάθε λόγο να διαβάσει αυτό το έργο. Αν σε κάτι δεν κάνει εκπτώσεις ο συγγραφέας είναι οι επιστημονικές του θέσεις για τη γλωσσολογία -οι οποίες παρουσιάζονται, ως επί το πλείστον, με απολύτως κατανοητό τρόπο- και η πολιτική του αγωνία, η οποία διατρέχει όλο το κείμενο από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα. Μάλιστα δεν παίρνει συγκεκριμένη πολιτική θέση εντός της πολιτικής του ταυτότητας. Αντίθετα, η διαρκής αποστασιοποίησή του από την εξέλιξη της πολιτικής πραγματικότητας του έργου αφήνει μεγάλο περιθώριο για διάλογο και αμφισβήτηση.

ΥΓ. Ο συγγραφέας δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του ότι το "Μην μιλάς, δεν είναι απαρέμφατο" αποτελεί το τρίτο μέρος της τριλογίας που ξεκίνησε με το "Γκρόβερ" και συνεχίστηκε με το "Σκαλωμένοι σε ένα μπαρ". Στήριξε, δε, αυτήν του την τοποθέτηση στο γεγονός ότι η γλωσσική υφολογική ιδιαιτερότητα των δύο πρώτων βιβλίων είναι το θέμα του τρίτου. Ο προσεκτικός αναγνώστης, ωστόσο, θα παρατηρήσει μείζονες διαφορές -σε όλα τα επίπεδα- μεταξύ του τρίτου και των δύο πρώτων έργων. Προσωπικά προτείνω να διαβάσετε πρώτα το "Γκρόβερ" (για να έρθετε σε επαφή με το ιδιαίτερο στυλ του) και μετά το "Απαρέμφατο".

[Eleni Galiou]

Είναι η πρωτη φορα που διαβάζω βιβλίο του κυρίου Χατζηκυριακιδη και δηλώνω κατενθουσιασμενη. Ένα βιβλίο πρωτοτυπο που σε ξαφνιαζει ευχάριστα και κράτα αμείωτο το ενδιαφέρον. Η ελληνική γλώσσα σε πρωτο ρολοκαι παραλληλα με χιουμορ ζητήματα κοινωνικά και πολιτικα και εκπαοδευτικα.Από τα βιβλία που σε προβληματιζουν αλλά παραραλληλα σε κάνουν να γελάς και να χαμογελάς άλλοτε γλυκά, άλλοτε πικρα και άλλοτε γλυκοπικρα.Επισης σου γεννά και την επιθυμία να επισκεφτείς μια μέρα την Τουβαλού! Σπεύσατε στο βιβλιοπωλείο και είμαι σίγουρη πως δεν θα χάσετε!

[Tania · Rating 5 out of 5]

Ένα βιβλίο ενάντια στην fake "Αριστεία" και την επιβολή παράλογων εθνικιστικών κανόνων, που τα λέει χύμα και τα χώνει ακόμα και στον ίδιο το συγγραφέα του ή σε μία παραλλαγή αυτού, με τον ιδιαίτερο τρόπο γραφής του Χατζηκυριακίδη που συναντήσαμε και στης Βατσ\'νιές, με τις πολλές επεξηγηματικες παρενθέσεις που σε στέλνουν να γκουγκλάρεις τους συγγραφείς που παραθέτει. Πλάθει χαρακτήρες που αγαπάς, δένεσαι μαζί τους και θέλεις να ξανασυναντήσεις σε ένα sequel οπωσδήποτε. Μια και οι ήρωες μιλάνε σε πρώτο πρόσωπο, διαδοχικά, προσφέρεται για βραδιές ομαδικής ανάγνωσης, όπου το κάθε μέλος της παρέας θα αναλάβει ένα από τα πρόσωπα του μυθιστορήματος με τον ιδιαίτερο τρόπο ομιλίας του καθενός. Είναι λογοτεχνία του σήμερα που σκέφτομαι να διαβάσω στην τάξη του σχολείου κινδυνεύοντας να με στείλουν στα Γρεβενά.