«Падарожжы Беньямiна III» - сатырычны раман пра чалавека, якi нечакана для сябе вырываецца з язджалай каляіны звыклага ладу жыцця ды імкнецца ўслед за сваёй мрояй. Месца дзеяння — беларускае мястэчка. Героі — тутэйшыя людзі. Гэта кніга цудаў і хаджэнняў пра недаацэненага сучаснікамі падарожніка Беньяміна і яго адданага збраяносца Сэндэрла, якія выправіліся з роднага мястэчка ў фантастычныя краіны Усходу. Па дарозе іх напаткалі дзівосныя прыгоды і лёсавызначальныя сустрэчы.Аўтар напісаў гэты раман на ідышы ў ХІХ стагоддзі, у ХХ — перастварыў на іўрыце, а цяпер, у ХХІ стагоддзі, пасля перакладаў на шматлікія мовы свету, выходзіць беларуская версія, падрыхтаваная Цэнтрам беларуска-яўрэйскай культурнай спадчыны ў супрацы з выдавецтвам «Логвінаў». Абеларусіў раман перакладчык іўрыцкай літаратуры Павал Касцюкевіч. Ілюстрацыі зрабіў мастак Міця Післяк.Мэндэлэ Мойхер-Сфорым (1836-1917). Імя гэтага пісьменніка, народжанага ў Капылі, вядомае далёка за межамі яго роднай Беларусі. Ён — усмешлівы пачынальнік сур'ёзнай яўрэйскай літаратуры. Той, хто вярнуў біблійную мову іўрыт, а таксама ўключыў мову мястэчак — ідыш, у шэрагі чынных і плённых гульцоў сусветнага пісьменства.
Mendele Mocher Sforim (Yiddish: מענדעלע מוכר ספֿרים, Hebrew: מנדלי מוכר ספרים, also known as Moykher, Sfarim; lit. "Mendele the book peddler"), born Sholem Yankev Abramovich (Yiddish: שלום יעקב אַבראַמאָװיטש, Russian: Соломон Моисеевич Абрамович – Solomon Moiseyevich Abramovich) or S. J. Abramowitch, was a Jewish author and one of the founders of modern Yiddish and Hebrew literature.
Неяк даспадобы мне габрэйская літаратура, яшчэ й пераклад на беларускую на яе заўсёды добра кладзецца (ці папросту перакладнікі адмыслоўцы сваёй справы). Кожным разам, да ўсяго, пачуцьцё, як быццам дзядуля табе пра сваю дурную маладосьць распавядае. Цяжка не ўсьмяхацца падчас чытаньня.
Па-за выдатным перакладам, выданьне мае яшчэ парады на іншую літаратуру, якімі я напэўна скарыстаюся, ды пацешныя ілюстрацыі Міці Післяка, бяз якіх кніга, як для мяне, трохі б згубіла ў сваёй чароўнасьці.
Beniamin, który całe życie spędził w Tuniejadówce, zapadłej mieścinie odciętej od świata, któregoś dnia dojrzał do decyzji, żeby podjąć wyprawę i pokonać morza i pustynie rojące się od bestii i dzikich ludzi. Miała to być wielka podróż na miarę XII-wiecznego Beniamina z Tudeli, zwanego Beniaminem Pierwszym oraz XIX-wiecznego Beniamina Drugiego. Byli oni postaciami historycznymi i opisali swoje podróże m.in. po Afryce i Azji. Wkrótce nasz Beniamin namówił prostodusznego Senderla i obydwaj zostawili za sobą swoje żony i całą Tuniejadówkę. Mendele Mojcher Sforim, będący jednym z prekursorów nowoczesnej literatury jidysz, stworzył sympatyczną opowiastkę, w której w satyryczny sposób przedstawił XIX-wieczną społeczność żydowską. Beniamin i Senderl to tacy trochę myszygene, którzy niczym Don Kichot i Sancho Pansa chcą dokonać niezwykłych czynów - zresztą z podobnym skutkiem.
Досыць прыемная кніжка. Напоўнена легкім габрэйскім гумарам і такой квяцістай мовай. Яшчэ адзін выдатны варыянт для адкрыцця мясцовай габрэйскай Атлантыды, ад якой цяпер тут не засталося амаль нічога. Трапныя нефармальныя каментары ад перакладчыка для разумення кантэксту і спасылкі на іншыя тэксты. Ну і само выданне такое цудоўнае, якаснае і з малюнкамі (!) Суцэльная Адысея ад мястэчка Дармаедаўка да краіны ізрайльцаў, тварам чырвоных, а не абы-што нейкае.
Цікавая кніга, чыталася лёгка, на адным дыханні. На мой погляд стыль напісання авантурна-сатырыстычны і псіхадэлічны. Кніга нават нечым аддалена нагадвала Гашэка і нават Салтыкова-Шчадрына. Спачатку твор здаваўся нейкім неадназначным, але калі ўсведамляеш, што ён быў напісаны ў 1877 годзе ў Расійскай імперыі яўрэем, прыходзіць разуменне, што ён не адпавядае свайму часу, і аўтар нібыта жыве ўжо ў ХХ стагоддзі. Канцоўка здалася даволі прымітыўнай.