De psychologie van denken en doen - Van hersencel tot hogere cognitie

by Durk Talsma

Hoe functioneert een mens? Die vraag is even oud als de mensheid zelf. Toch is het pas sinds het einde van de 19de eeuw dat er systematisch onderzoek wordt gedaan naar de processen die ons functioneren bepalen. Hoe nemen we onze omgeving waar? Hoe selecteren we uit de veelheid van omgevingsprikkels welke relevant zijn? Waarom reageren we op een bepaalde manier, terwijl er talloze andere reacties mogelijk zijn? Welke rol speelt taal in onze communicatie en hoe kunnen we een en ander nog representeren? Op welke wijze komen we tot een beslissing en hoe kan vertekende informatie die beslissingen verstoren?

Het psychologisch onderzoek naar deze mechanismen is sinds het begin van de 21ste eeuw gerelateerd aan de cognitieve neurowetenschappen en de neuropsychologie. Daardoor raakt de kennis van cognitieve functies steeds inniger vervlochten met het begrip van hersenfuncties. Recente theoretische modellen veronderstellen dat de hersenen continu predicties genereren over onze omgeving, predicties die we vervolgens corrigeren en zodoende onze perceptie en acties bepalen. Dit handboek bespreekt het menselijk functioneren vanuit een dergelijk theoretisch kader. Tegelijk plaatst het de huidige inzichten in de historische context, zodat je een diepgaande kennis verwerft van het menselijke denken en doen.

883 pages, Hardcover

Published January 1, 2020

Reviews

[Stef Bracke · Rating 2 out of 5]

Een inleiding tot de cognitieve psychologie. Het toont met welke vragen de cognitief psychologen zich zoal bezighouden, en met welke methodes ze antwoorden proberen formuleren.
De vragen blijven steeds oppervlakkig. Men gaat er bijvoorbeeld van uit dat er representaties zijn, maar niemand vraagt werkelijk (hoewel er een heel hoofdstuk aan gewijd is) wat die representaties zijn, en hoe ze hun representerend vermogen verkrijgen. Talsma lijkt die vragen wel te stellen, maar stelt die vraag steeds empirisch, nooit conceptueel.
Dat is slechts een voorbeeld van de puinhoop aan concepten die in dit boek te vinden zijn. Onder titels als 'de aard van concepten' of 'wat is rationaliteit?' toont Talsma zich ongeletterd in de complexe geschiedenis die de materie kent. Pagina na pagina bespreekt Talsma theorieën, maar niemand (noch Talsma, noch de psychologen die hij bespreekt) lijkt te beseffen wat ze doen wanneer ze zo'n theorie poneren. Van een conceptueel schema hebben ze klaarblijkelijk nooit gehoord, want zodra ze enkele concepten in verband brengen, zoeken ze die verbinding meteen in hersenactiviteit. Vervolgens zijn ze allen tezamen verbaasd dat de empirie hun vraag niet eenduidig beantwoordt, en plakken ze er een nieuwe theorie aan, etc. Conceptuele verwarring los je echter niet op door meer concepten en theorieën te bedenken. Er ligt dus een diepgegrond naïef naturalisme aan dit boek (deze discipline?) ten grondslag.
Tot daar enkele losse gedachten. Het examen was overigens niet bijster interessant, maar dat kan ik het boek niet kwalijk nemen.

[ayisha ☆ · Rating 4 out of 5]

YEAR 1 finished

[Emma Roose · Rating 3 out of 5]

Een en en verhaal. Soms heb ik wat moeite met gebrekkige theoretische fundamenten. Bv focus, bewustzijn etc zijn eig constructen waar we zelf een naam aan plakken maar niet echt onderbouwd zijn. Wat is het eig waarom is er niet eenduidigheid over de wetenschap Hierrond en die is echt vaak zo in hoofdstukken dat er van modellen naar modellen w gegaan en ze zijn allemaal wel een beetje waar. Cognitieve psycho is ook wel vrij nieuw toch zeker neurowetenschappen dus de verwarring en contradicties zullen wellicht wel nog meer duidelijkheid krijgen ma alleszins wel lastig om onderzoek te doen als er een gebrek is aan theoretische fundamenten en begrip

[Sabine Depauw · Rating 3 out of 5]

Geeft een idee van de recente geschiedenis / het studiegebied van de cognitieve psychologie, waarbij steeds gewezen wordt op de gebreken die oudere theorieën en methoden hebben, waarna die door recenter onderzoek en weer (heel) andere opvattingen vervangen worden. Door deze presentatie leest het soms wat als een emotionele rollercoaster wanneer je eerst meegaat in de redenering van een theorie om die vervolgens weerlegd te zien worden.
Misschien door noodzakelijke beknoptheid? blijft het soms wat abstract. Wel fascinerend om te zien welk soort experimenten bedacht worden om zoiets ongrijpbaar als ons denken te onderzoeken en te proberen verklaren.

[Arne Deprez · Rating 3 out of 5]

3,5 stars