Over dit schitterende debuut van popjournalist Stefan Raatgever wil ik een speciale recensie maken. Ik probeer het boek weer te geven in kernwoorden in alfabetische volgorde en probeer daarbij niet te veel van het plot te onthullen.
Alec en Björn zijn de twee hoofdpersonages. Ze zijn allebei 19 en leren elkaar in het laatste jaar van hun middelbare studies kennen.
Coming of age en Coming out: het boek overstijgt een coming of age, omdat het ook een zoektocht is naar de gevoelens die Björn bij Alec losmaakt. Mooi is dat er een deel van het boek aan "de landing" is gewijd: hoe vertel je je omgeving het resultaat van je verwarrende zoektocht?
Drugs: één van de weinige dingen die tegenvielen in het boek. De meeste andere deelnemers van de leesclub dachten er net zo over: cocaïne komt als het ware zomaar uit de lucht vallen, geen enkele vermelding van negatieve gevolgen...
Examens: de aanloop naar de examens, de stress van de examens zelf, het opbellen met de resultaten, de feestjes daarna... Dit wordt allemaal zo goed beschreven, dat je als oudere lezer gekatapulteerd wordt naar een stressvolle periode in je jeugdige leven.
Filosofie: het stokpaardje van Björn. Zijn visie over school:
"Leraren doen alsof ze precies weten wat ze ons moeten leren, maar wie zegt dat wij nodig hebben wat zij ons onderwijzen? (...) Waarom horen wij nooit iets over de grote denkers uit de geschiedenis? Ja, alleen die oude Grieken komen langs. Maar de boeken van Spinoza? Kant? Descartes? Nietzsche? (...) Waarom eisen wij geen onderwijs over filosofische stromingen?"
Maar vergis je niet, want het wordt nooit zwaarwichtig:
"Alleen het nihilisme zie je terug bij ons. Onbedoeld. Omdat dat hele examenprogramma van ons helemaal niets voorstelt."
Geschiedenis: komt uitvoerig aan bod. Alhoewel dit mijn haatvak was op school, heb ik er toch van genoten. Dit is vooral te danken aan de rake beschrijving van "huiver en sidder, hier komt" De Ridder. Het eerste hoofdstuk vond ik wat dit betreft de max. Daarna was mijn sympathie voor deze docent in vrije val.
Humor: één van de aspecten waarom dit boek mij zo aansprak. Er komen best wel zware thema's aan bod, maar die worden overgoten met een ironisch of zelfs sarcastisch sausje en zijn zo makkelijker verteerbaar.
"Uw resultaten op een rij bieden de aanblik van Pompeï na de uitbarsting (...) zegt de geschiedenisleraar De Ridder. Zonder ronde tafel. Maar met een bureau vol onvoldoendes."
Identiteit en Instinct. Het boek beschrijft de zoektocht van Alec naar zijn identiteit. In de proloog hoor je hem al als kleine jongen aan zijn moeder een vraag stellen over instinct. Het beeld van de beer die uit zijn winterslaap ontwaakt met een klokje in zijn hoofd is heel mooi, maar nog mooier wordt het naar het einde toe:
"Alsof ik ineens begreep waarom zalmen zonder signaal naar hun paringsgronden beginnen te zwemmen. En daarbij ook nog een vrijwel zekere aanval van een hongerige beer voor lief nemen."
Jive = misschien wel de vieste discotheek van Nederland.
"Een zwetend studentenheiligdom waar de gecondenseerde lichaamswarmte van de bezoekers in druppelvorm aan het plafond hing, direct naast de Donna Summer discobal."
Het hoofdstuk begint ook met "Jive Talkin" van de Bee Gees.
Kangoeroe : dit mooie beeld kwam in de leesclub naar voren toen Wendy ons vroeg om Laura te beschrijven. Ze is iets ouder dan Alec, kent hem al zijn hele leven, woont en studeert in Amsterdam en is de buidel, waarin Alec zich kan verstoppen als het allemaal te veel of te verwarrend wordt.
LGTB+ : alhoewel de G of de H in dit boek centraal staat, zal het toch een steun voor de hele gemeenschap zijn. Hoe oud of jong je ook bent en je worstelt met gevoelens over je geaardheid: dit verhaal is echt een aanrader!
Muziek: ik heb ervan genoten, dat elk hoofdstuk met een ander muziekfragment begon. Deze bedoeling van de auteur was mij niet opgevallen, maar vond ik wel creatief:
" Ik heb mijn best gedaan de gekozen liedjes chronologisch te programmeren. De oudste eerst, dan steeds jonger t/m de titelsong van Christon. Dit om het groeiproces van Alec wat meer te accentueren."
Nederland: het grootste deel van het verhaal speelt zich in Nederland af en is daarom erg herkenbaar.
Oom Cor... iedereen heeft wel zo'n familielid...Op een lompe manier peilen of je al een lief hebt:
"Nou, niet te lang wachten, hé? Anders zijn er straks alleen maar jongens over om uit te kiezen En daar doe je je vader denk ik geen plezier mee. Dan wordt hij nooit opa."
Perspectief: het verhaal is uit het perspectief van Alec geschreven. Door dit ik-perspectief leef je enorm mee met zijn ups en downs.
Reacties: dit is het laatste deel van het boek, de landing. Hier voel je echt de warme, liefdevolle omgeving van Alec. Het hoofdstuk waarin hij het eindelijk aan zijn moeder kan vertellen, begint met "Home again" van Michael Kiwanuka. Alsof Alec een tweede keer wordt geboren.
Sprong: het deel tussen de proloog en de landing is het omvangrijkst. Het duurt een hele tijd voor er bij Alec een besef groeit en dan gaat plots alles heel snel. Hij neemt zijn sprong in het duister en ziet licht aan het eind van de tunnel.
Twijfel: dit is echt typisch voor piekeraar Alec. In de proloog valt het zelfs de leraar van de lagere school op:
"Ik heb nog nooit een elfjarige zo zien piekeren voor hij uiteindelijk iets doet."
Uitzondering: Alec voelt zich totaal ontredderd en huilt "Omdat ik helemaal geen zin heb om homo te zijn (...) Ik wil helemaal niet zo'n leven als uitzonderingsgeval.Ik wil gewoon vader worden van een gezin."
Vriendschap: fantastisch hoe dit op die leeftijd belangrijke thema in de verf wordt gezet: erbij horen is erg belangrijk, zo belangrijk dat Alec onder druk van zijn vrienden met meisjes gaat zoenen. Door de commentaren van de jongens onder elkaar, is het net alsof je er zelf ook bij bent. Veel feesten en gezwans, maar ook enkele serieuze gesprekken.
Winterslaap: dit vind ik het mooiste beeld. Niet alleen met de "echte" beer, maar ook hoe dit beeld voor het bewustwordingsproces van Alec wordt gebruikt.
Young-adult: de doelgroep van het boek. Ik ben echt benieuwd hoe 15- tot 18-jarigen hierop zullen reageren.
Zweden: het land van herkomst van Björn Forsberg en het favoriete land van de auteur. Zo leren we gebruiken zoals de Midsommar kennen, prachtig beschreven!
Hoewel ik al lang niet meer tot de doelgroep behoor, heb ik toch ontzettend genoten van het verhaal, de verrassende plotwending en de humor. Het enige waarover ik viel in de opbouw, was "de brief". Daar had ik liever een confrontatie. Misschien begrijpen jullie me, als jullie het boek uit hebben. Maybe not...