Osmanlı’da Marksizm ve Sosyalizm: Yeni Kuşak Çalışmalar

by Y. Doğan Çetinkaya (Editor)

Osmanlı sosyalist hareketinin farklı bileşenlerinin teorik öncülleri ve benimsedikleri siyasal stratejiyi oluşturan temel ilkeler durağan olmaktan ziyade sürekli olarak değişen ve evrilen bir biçime sahiptir. Bu bileşenler hem kendi fikrî ve örgütsel pratikleri hem Osmanlı sosyalizminin diğer bileşenleriyle olan etkileşimleri hem de uluslararası sosyalist ve işçi hareketindeki fikrî arayış ve stratejik yönelimlerden beslenmişler ve kendi yapılarını buna uygun biçimde dönüştürmüşlerdir. Gazete ve dergilerden sendikalara, işçi örgütlerinden tiyatro sahnelerine uzanan bir performansla...

Son dönem Osmanlı sosyalist ve işçi hareketi üzerine çalışan akademisyenlerin çabalarıyla biçimlenen Osmanlı’da Marksizm ve Sosyalizm, hem imparatorluk “tebaası”nın sosyalizm ve Marksizmle kurduğu ilişkilerin ayrıntılarına yöneliyor hem de tarihyazımı açısından alanın katettiği mesafeyi tartışıyor. Y. Doğan Çetinkaya’nın editörlüğünde İ. Arda Odabaşı, Stefo Benlisoy, Yaşar Tolga Cora, Bilge Seçkin Çetinkaya, Erol Ülker ve Mehmet Ö. Alkan’ın katkılarıyla...

“Bilhassa sulhun akdinden sonra, daha ziyade kesb-i şiddet eyleyecek olan sermaye hücumu karşısında bugünkünden daha zebun ve aciz bir vaziyetde kalmamak için toplum birer kitle halinde bulunmaya zaman gayib etmeksizin çalışmak elzemdir. Biz bu hususda elimizden gelen, hissemize düşen her vazifeyi ifaya hazırız. Binaenaleyh, sosyalizmin ceddi olan Karl Marx’ın bütün cihan sınıfı fakire ve say’isine karşı her zama

Genres: History

248 pages, Paperback

First published January 1, 2022

About the author

1975’te İstanbul’da doğdu. 1997’de İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun oldu. İlk Yüksek Lisansını Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü’nde 2002’de tamamladı. İkinci Yüksek Lisans derecesini 2004 yılında Budapeşte’de Central European Univer-sity’den, Doktora derecesini Hollanda’nın Leiden Üniversitesi’nden 2010’da aldı. 1999’da İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde araştırma görevlisi oldu. Halen aynı fakültede yardımcı doçent olarak çalışmaktadır. 2012-2013 öğretim yılında Atina’da Panteion Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Tarih Bölümü’nde misafir öğretim görevlisi olarak bulundu. 2011 yılından beri İstanbul Özgür Üniversite’de seminer dersleri veriyor. 2003-2008 yılları arasında Eğitim-Sen İstanbul 6 No’lu Üniversiteler Şubesi’nde yönetim kurulu üyesi, 2005-2007 arasında da Özgürlük ve Dayanışma Partisi’nde parti meclisi üyesi olarak çalıştı. 2013’te Tarih Vakfı Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. Tarih Vakfı Yurt Yayınları ve Toplumsal Tarih dergisi yayın kurulu üyesidir. 2004’te 1908 Osmanlı Boykotu: Bir Toplumsal Hareketin Analizi adlı kitabı ve 2008’de Toplumsal Hareketler: Tarih, Teori ve Deneyim adlı derlemesi İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. 2014’de The Young Turks and the Boycott Movement: Nationalism, Protest and the Working Classes in the Formation of Modern Turkey adlı kitabı Londra’da I.B. Tauris tarafından yayımlandı. Bu kitabın Türkçesi yakında İletişim Yayınları tarafından yayımlanacaktır. Türkiye’nin toplumsal ve siyasal tarihi, toplumsal hareketler, Türk milliyetçiliği, Türkiye sol düşüncesi, Türkiye futbol tarihi ve sınıf hareketi üzerine yazdığı yazılar çeşitli yabancı/yerli dergi ve kitaplarda yayımlandı.

Reviews

[Efrahim · Rating 4 out of 5]

"Osmanlı'da fabrika mı vardı da işçi sınıfı olacak allasen?", "İşçi sınıfı olmayınca da Marksizmden, sosyalizmden bahsetmek abes olmaz mı?", "Bu meselelerden bahsedenler olsa dahi, bu tiplere sosyalist demek ne kadar doğru ki?" gibi zırva soruları tarihin çöplüğüne atan muazzam bir kitap.

Zira bakmasını bakan gözler, Selanik'teki Türk sosyalistleri de, İştirakçı Hilmi'yi de, anarko sendikalist Bulgarları da, narodnik Ermenileri de görebiliyor.

[Orhun Demirhan · Rating 5 out of 5]

Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki siyasi hareketlerin Milliyetçilik, Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük haricinde Sosyalizm hareketinin tartışmaya değer bir seviyede olduğunu gözler önüne süren bir çalışma olmuş. Ayrıca litaratürde tabulaşmış olan "Osmanlı'da Sosyalizm sadece azınlıklar tarafından rağbet gördü".İddasını çürütüyor.