Böyle Bir Sevmek

by Attilâ İlhan

Ne kadınlar sevdim zaten yoktular
Yağmur giyerlerdi sonbaharla bir
Azıcık okşasam sanki çocuktular
Bıraksam korkudan gözleri sislenir
Ne kadınlar sevdim zaten yoktular
Böyle bir sevmek görülmemiştir

Genres: Poetry, Turkish Literature, Literature

168 pages, Hardcover

First published January 1, 1977

About the author

Attilâ İlhan was born in Menemen in İzmir Province, Turkey on 15 June 1925. He received most of his primary education in İzmir. However, because of his father's job, he completed his junior high school education in different cities. Aged 16 and enrolled in İzmir Atatürk High School, he got into trouble for sending a poem by Nazım Hikmet, a famous dissident communist Turkish poet, to a girl he was in love with. He was arrested and taken into custody for three weeks. He was also dismissed from school and jailed for two months. After his imprisonment, İlhan was forbidden from attending any schools in Turkey, thus interrupting his education.

Following a favorable court decision in 1941, he received permission to continue his education again and enrolled in Istanbul Işık High School. During the last year of his high school education, his uncle sent one of his poems to CHP Poetry Competition without telling Attilâ. The poem, Cebbaroğlu Mehemmed, won the second prize among many poems written by famous poets. He graduated from high school in 1942 and enrolled in Istanbul University's law school. However, he left midway through his legal education to pursue his own endeavors and published his first poetry book, Duvar (The Wall).

Reviews

[Tuna Turan]

Attila İlhan külliyatını okumaya devam ediyorum. İçlerinde en az beğeneceğimi düşündüğüm şiirler yer alıyor. Genelde darbe dönemindeki olumsuzluklardan, hapishanelerden, yaşanamamışlıklardan oluşuyor şiirleri. Kitabın içinde ise en beğendiğim ve beni etkileyen şiiri ‘Sana Ne Yaptılar’ oldu.


bir çay içer misin yoksa kahve mi
kibritim yok demek cıgaraya başladın
ellerin de titriyor bir şeyin mi var
böyle bir kız değildin sen eskiden
sana ne yaptılar sana ne yaptılar
kirpiklerin ıslanıyor durup dururken
o sabah mı çıkmıştın bir gün önce mi
çok değişmişsin birden tanıyamadım.

[Bensu]

İlk önce şiirlerle çok bağ kuramadım ama sondaki notları okuyunca daha anlamlı gelmeye başladılar.

[Cemre]

"hani bir gülümsemen vardır sanki istanbul
gözlerin gözlerimi bulur bulmaz
içimde bütün şehir atlıkarınca gibi
döner ha döner ışık renk ve pul"
sakın ha (s.15)

"eylül şehirleri yağmurlu gürültülerle alır yerlerini
deniz kahvelerinde son kadehlerde bulutlar birikir"
kadınlar sonbahar (s.38)

"güneşi topladım
yaprak yansımalarından
gözlük camlarında biriktirip
gecemi aydınlatmak için"
gözlüklü hamdi'nin notları-3 (s.91)

"o kızlar ki
hiç yaşanmamış bir aşkın anısıyla yaşar
bir rüyadan kaçırılmış
hayallerdir sanki "
o kızlar ki (s.105)

[fhale]

Divan/halk/modern edebiyattan farklı stilleri denediği bir şiir toplaması olmuş. Ancak dili değişmiyor ve ben dilini çok sade buluyorum. Su gibi cam gibi diyebilirim kendi sözleriyle... En beğendiğim şiiri ismini veren Böyle Bir Sevmek oldu. Onun da zaten Aysel Git Başımdan, Ben sana mecburum, Pia ekolünden diyeyim, olduğunu belirtmişler. Bu kitaptaki şiirleri, bahsettiklerime göre edebi benzetmeler ve doygunluk açısından daha sadeydi.

[Tunahan Tuna]

"hani bir gülümsemen vardı sanki istanbul"

"ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir"

"insan insanı ölümünden tanır"

"o sözler ki bir kere çıkmış ağzımızdan
uğrunda asılırız"

[Metin Yılmaz]

Külliyatı İş Bankasının bu enfes serisi yüzünden okuyorum ama ne yazık ki olmuyor ve olmayacak gibi. Sanırım doğru yerde ya da doğru şairde değilim.

[Filiz]

...Güneşi topladım
Yaprak yansımalarından
Gözlük camlarında biriktirip
Gecemi aydınlatmak için...

[Sevim Tezel Aydın]

Yeşil bir kuştum bir zamanlar
nasıl bir yeşil biber yeşili
şimşekli göklerde uçardım
sadece rüzgarla ilgili

[Kemal Demirkol]

Attila İlhan'dan okuduğum eser sayısı bu kitapla birlikte 6 oldu. Dili ve akıcılığla ilgili söz etmeyegerek yok sanırım. Şiirin en büyük isimlerinden biri.

Başlarta siyasi hicivler, ortalar da hayat sevgisi, sona doğru aşk ve tutku ile konulardan şiirler mevcut. Tabiki sadece bu duygularla sınırlı değil. Mapushane ile ilgili çok şiir var bu kitapta. Yine diğer kitapları gibi bölüm bölüm ayrılmış şiirler. Yeni basımı İş Bankası Kültür'den ama ben set olarak Bilgi Yayınevi'nden aldığım için farklı olabilir. Diğer kitaplarına nazaran bir tık daha az beğendim. Özellikle Nefesler bölümü çok güzeldi. Tavsiye ederim iyi okumalar...

[Badrawy Ali]

Attilâ İlhan'ı gıyaben tanırdım. Şiirlerinden birkaç tanesine, içlerinden birkaç alıntıya rastlamıştım. Bu sefer iki kitabını aldım, 'böyle bir sevmek' ile 'kimi sevsem sensin'. Sonra bu kitapla başlayarak okumaya başladım.

'böyle bir sevmek' kitabından Attilâ İllhan'ı yavaş yavaş, dize dize tanımaya başladım. Attilâ İlhan Türk Şiirinde çok farklı ve gerekli bir sestir. Şiirinde çalışılmış, oturup iğneyle örülmüş bir bütün görüyorum. Şiir çalışılır mı? Evet çalışılırmış.

Bu kitabı art arda iki kere okuma durumunda kaldım. İçindeki bütün şiirleri sırayla okuduktan sonra, sona eklenmiş ekler ile notları farkettim. İkinci defa müvazi bir şekilde hem ekleri ve notları hem şiirleri bir daha okudum. İkinci okumada şiirlerden içime sızan ışığın tamamen farklı ve belirgin çizgilerde olduğunu söyleyebilirim. Attilâ İlhan şiirlerinin bir çoğunda hadiseden çıkarak veya meseleden esen rüzgâr ile soluklanarak yazmış ve dizmiştir.

Malum, şiir kafiyeden ibaret değil, ama Attilâ İlhan'ın kafiyelerle ustaca oynadığı aşikârdır. Bilerek örer, bilerek çözer kafiyelerini. Çözdüyse kafiyelerinde bir kaç düğümü, aynı ritimde çözerek ilerlemiştir.

Sırada 'kimi sevsem sensin' bekler.

Allah rahmet eylesin.

[Kübra]

NOT: Yazdıklarımın kitap içeriği ile alakası yoktur :)

Uzun zamandır yapmadığım bir şeyi gerçekleştirme fırsatı buldum bugün. Deniz kenarında içececeğim eşliğinde bir şiir kitabı okudum. İki dava kazandığım, bir duruşmamın da çok iyi geçtiği bugün, Ankara kırsalından İzmir Kordonuna uzandım. Kendime ödül verdim duruşmadan sonra; gezdim, içtim keyfine baktım b şehrin. Şuan dalgaların eşliğinde en sevdiğim şairin bir kitabını daha bitirmiş olmanın tadı çok güzel.

Kitapsa bir Attila İlhan hayranı olarak benim için çok güzeldi. Yine her tattan Attila İlhan şiirleri, meraklısı için ekler ve notlar eşliğinde keyifli idi.

[Ece Naz]

“böyle bir sevmek 33

ne kadınlar sevdim zaten yoktular
yağmur giyerlerdi sonbaharla bir
azıcık okşasam sanki çocuktular
bıraksam korkudan gözleri sislenir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

hayır sanmayın ki beni unuttular
hala arasıra mektupları gelir
gerçek değildiler birer umuttular
eski bir şarkı belki bir şiir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir

yalnızlıklarımda elimden tuttular
uzak fısıltıları içimi ürpertir
sanki gökyüzünde bir buluttular
nereye kayboldular şimdi kimbilir
ne kadınlar sevdim zaten yoktular
böyle bir sevmek görülmemiştir”

“jilet yiyen kız 78

gece gündüz tek düşüncem
kasıklarımdaki ince sızı
artık kimseyle sevişemem
anladım sevişmek kırmızı”

“sana ne yaptılar 13

bir çay içer misin yoksa kahve mi
kibritim yok demek cıgaraya başladın
ellerinde titriyor bir şeyin mi var
böyle bir kız değildin sen eskiden
sana ne yaptılar sana ne yaptılar
kirpiklerin ıslanıyor durup dururken
o sabah mı çıkmıştın bir gün önce mi
çok değişmişsin birden tanıyamadım”

“sakın ha 16

günlerden cuma sabah saat dokuz
sakın ha ağlamanı istemiyorum
paran var mı yok mu bilemiyorum
al şu yüz lirayı yanında bulunsun
yüz de bana kalıyor varımız yoğumuz
çocuğa bir şeyler al onunla avunsun
beyler ben hazırım haydi gidiyoruz

sabiha unutma seni bekliyorum”

“galiba ölüyorum 21

gittikçe yalnızım galiba ölüyorum
kurşunun fena bir yerime değdiği belli
ağzım kurumuş kan içinde bıyıklarım
uzandım kaldırım gündüzden sımsıcaktı”

“yeşil bir kuştum 46

ömründe bir kere olsun uçanlar
bir daha yeryüzüne dönmemeli
ya güneş yakmalı ya yıldırım
ya sıcak yağmurlarda ermeli”

“Metropol 51

tren durdu/ inan ben değilim
ayak sesleri bir başkasının
sedyede öteki götürülüyor
yağmur içtim serinledim
içerde sevdiğim sarışın
üşütmüş fena öksürüyor”

“-4. 92

ne kadar ölüme ilerlerse yaşım
işte bak
o kadar çocukluğuma yakınım
ellerime kırlangıç yağıyor”

[Safehaven]

Adalarda bana solo kitap date’inde eşlik eden kitap. Şiir kitabı olduğundan yavaş yavaş sindire sindire okudum. Yeniden dönüp beğendiğim yerleri -özellikle- tekrar okuyacağıma eminim.

Siyasi olmak, toplumsal şiir ne demek üstat sayesinde gördüm diyebilirim. Bir hukukçu olarak şairin dile getirdiği yaşanan bazı adaletsiz olayları derinden hissettim. Estetiği elden bırakmadan toplumcu olması, divan-halk fark etmeksizin şiir mirasımıza sahip çıkması etkileyiciydi. Cinsellik ya da fuhuş sektörü hakkında şiirleri de farklı bir perspektif ile yazılmıştı

[Alphan Lodi]

70 li yılların başında çoğu Ankara’da yazılmış şiirler. 12 Mart dönemi ve sonrasında 1973 seçimleri ile toplumcu şiir yükselir, neredeyse tüm sanatsal yaratımlarda isyan tavan yapar. Attila İlhan kitabın “Meraklısına notlar” kısmında bu dönemin bağırgan üslubundan uzak durup beşeri yönüne odaklandığını yazmış. “Meraklısına ekler” kısmında ise toplumcu sanata, devrim kavramına ilişkin kısa denemeler var. Evet, 50 yıl öncesinden bugüne notlar…

[Gökhan Kantar]

Özellikle kitabın sonunda yer alan ve Attila İlhan'ın düşünce dünyasını bize daha da yakından tanıtan yazıların çok değerli olduğunu düşünüyorum. Sanat - toplum, Türk devrimi - Osmanlı gibi konularda özgün düşünceleri okumak çok keyifliydi.

[Gözde Köseoğlu]

Sona eklenen “meraklısı için notlar” bölümü ile her bir şiir daha anlamlandı

[sude]

2.5⭐️

[Açelya KAPTAN]

…
hani bir gülümsemen vardır sanki istanbul
gözlerin gözlerimi bulur bulmaz
içimde bütün şehir atlıkarınca gibi
döner ha döner ışık renk ve pul
…

[clementine]

Bayulmadım

[birgül]

kalemi bana göre değilmiş, gözlüklü hamdi'nin notları bölümündekileri beğendim sadece.

[Esin Yurdanur]

turkish poetry challenges me. this book was really good and i like his essays in the back along with the notes on each poem and section. i need to read more of him and about him

[destina]

Eskihisar topcular vapur sag kenar

[Umut Tatlı]

Betimlemeleri özellikle dikkatimi çekti. En sevdiğim şiiri ise p.rno şiiri oldu...

[nisanur]

sevmeyi bekliyordum ama sevmedim yani baska bi sey diyemicem hayal kirikligi maalesef

[Ahmet Kara]

Attila İlhan Türk şiirinin en büyük isimlerinden biri. Aşkı/sevdayı/tutkuyu bizlere adeta yeniden yaşatan şiirleri hemen hepimizin dilindedir. Hangimiz bir zaman bir Attila İlhan şiirinde kaybolmamışızdır ki?

Kitapta yer alan şiirler için yorum yapmaya sanırım gerek yok, ama yazarın “Yağmur Kaçağı” kitabı için düştüğüm şu notu bu kitap için de belirtmek uygun olacaktır:

Kitabı İş Bankası Kültür Yayınları baskısından okudum. Kitabın sonunda "meraklısı için notlar" başlığı ile bir bölüm açılmış ve bu bölümde kitapta yer alan tüm şiirlerle ilgili şairin yorumlarına yer verilmiş. Bu, hoş bir uygulama olarak dikkatimi çekti. Böylece okuduğumuz şiirleri şairin hangi düşünceler ve nasıl bir ruh haliyle yazdığını hem de ilk ağızdan öğrenebiliyoruz.

Son olarak, kitabın sonuna bir de “meraklısı için ekler” isimli kısa bir bölüm eklenmiş ve bu bölümde Attila İlhan’ın 1970’lerde yazdığı bazı köşe yazılarına yer verilmiş. Bu bölümdeki yazıları okumak, yazarın entellektüel birikimini ve o samimi üslubunu hatırlatması dolayısıyla bana keyif verdi.

[Betül]

Muhtemelen derslerde her bir dizesinin, her bir kelimesinin anlamı üzerinde uzun uzun tartıştığımızdandır, Sisler Bulvarı'nı bu kitabın üzerinde tuttum. Kitaptaki şiirler teknikleri ve dil anlatımları açısından karşılaştırıldıklarında Sisler Bulvarı'na yaklaşamadı benim nezdimde. Hatta öyle ki kitaptaki şiirlerden bazılarını okuduktan sonra Sisler Bulvarı'na gidermiş bu şiir gibi bir ayrım da yaptım ister istemez. Gündelik Şeyler ve Kavaklıdere Balladları"ndaki şiirleri alıştığım Attila İlhan'a daha yakındı. Bunların dışında meraklısı için notlar bölümü, kitap bittikten sonra, şiirleri bir de, daha derinden kavrayarak, Attila İlhan'ın notlarıyla okumak için birebir.

[cd]

okuyup bitirdiğim işk şiir kitabı bu sebeple de aktarabileceğim pek bir şey yok ama genel olarak bakarsam türk edebiyatının yenilikçi tarafını ve osmanlı divan şiirlerini birbirleriyle ilişkilendirerek çağdaş bir edebiyat anlayışı sunmaya çalışmış diyebilirim.

[Zennure]

some of the poems are fine like "ihtiyarlar" but not all of them. yet again he has his style in poetry

[pelin]

yine denedim ancak ben siir insani degilim..