What do you think?
Rate this book
Strefa zgniotu
przedmowa od czytelnika 1
„Pani Szanowna, mam pomysł, chcę poddać opinii. Mam zarobek taki, że 600 mogę dać na stypendium kulturze kraju. To myślę konkret. Syn jest muzyk, zarabia. Ojciec niepotrzebny. Książki wykluczam, za dużo wypuścilim. Każden weźnie i poleci drukować, ale Polski tym nie zbudujemy. Ja dziś otworzyłem telewizor i widzę, że kultura jest zagraniczna. A my za tę polskość, wie Pani. Ja napisałem do Pana Kaczyńskiego, żeby na to zwrócił uwagę służb. Mnie prywatki nie przeszkadzały myśleć o kraju. Panią raz widziałem w telewizorze, to pewnie Pani wie, jak się Polskę traktuje. Ja mógłbym Pani dać 100 złoty z pierwszego
miesiąca mojego funduszu na konspekt działań. Założeniem to nazwijmy. Niech Pani łaskawa napisze, jak tę kulturę ratować. I zrobimy konkurs na wykonawcę. Jak Pani będzie potrzebować komputer to syn ma. Pani przemyśli”.
„Pani Szanowna, mam pomysł, chcę poddać opinii. Mam zarobek taki, że 600 mogę dać na stypendium kulturze kraju. To myślę konkret. Syn jest muzyk, zarabia. Ojciec niepotrzebny. Książki wykluczam, za dużo wypuścilim. Każden weźnie i poleci drukować, ale Polski tym nie zbudujemy. Ja dziś otworzyłem telewizor i widzę, że kultura jest zagraniczna. A my za tę polskość, wie Pani. Ja napisałem do Pana Kaczyńskiego, żeby na to zwrócił uwagę służb. Mnie prywatki nie przeszkadzały myśleć o kraju. Panią raz widziałem w telewizorze, to pewnie Pani wie, jak się Polskę traktuje. Ja mógłbym Pani dać 100 złoty z pierwszego
miesiąca mojego funduszu na konspekt działań. Założeniem to nazwijmy. Niech Pani łaskawa napisze, jak tę kulturę ratować. I zrobimy konkurs na wykonawcę. Jak Pani będzie potrzebować komputer to syn ma. Pani przemyśli”.
336 pages, Paperback
First published January 1, 2022
2 people are currently reading
101 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
February 23, 2022
Książka, która pokazuje, że języka ojczystego używamy po macoszemu. I wciąż jest piękny. W swojej brzydocie.
Po lekturze ostatniej książki Elizy Kąckiej, “Po drugiej stronie siebie” miałem życzenie śnić jak Kącka - rytmicznie, regularnie i strukturalnie poprawnie. A przy tym jakoś dziwnie, jak na sen przystało. Po lekturze “Strefy zgniotu” chciałoby się - choć trochę - żyć jak Kącka. Choć może wszyscy jak autorka żyjemy, tylko nie umiemy tego sprowadzić do skompresowanej i zasadniczo zabawnej przypowiastki?
Są mistrzowie i mistrzynie tego sposoby opowiadania świata. Oczywistym odniesieniem jest tu Białoszewski, którego różnorakie “zanoty”, migawkowe relacje z niechętnego przyglądania się światu weszły do historii literatury, choć ta woli dzieła sążniste niż plotkarskie notatki. Kącka dołącza do grona tych, co potrafią naszą rzeczywistość opisać tak, że dostrzegamy jej wymiary, które na co dzień umykają naszej uwadze.
“Strefa zgniotu” to kilkaset (!) historyjek-migawek ze świata, w którym przyszło żyć narratorce. Narratorka jest osobą czułą na to, co się do niej (i obok niej) mówi. Nie przepuści żadnej opowieści. Typ z typiarą w autobusie linii 116 jest dla niej równie ciekawy jak nieustannie wydzwaniająca staruszka “od ciśnienia”. Są tu bohaterowie jednorazowi, ale też stali mieszkańcy, z którymi - niczym z bohaterami telenoweli - zaprzyjaźniamy się i czekamy na kolejne ich pojawienie się. Wspomniana już staruszka od ciśnienia, znajomy polonista, “mama od teatrów dla dzieci” to z pewnością moi ulubieńcy. Polonista pokazuje jak trudno jest dzisiaj uczyć młodzież literatury, ale też jak nieoczywiste i - mimo pozornej śmieszności - trafne są uwagi licealistów. I jak nieprzewidywalna może być recepcja książek w świecie XXI wieku. Mama od teatrów niestety była chyba niezbyt pojętną uczennicą znajomego polonisty, a sąsiadki-staruszki bywają źródłem zupełnie niepotrzebnych człowiekowi wzruszeń.
Co wiemy o bohaterce tych historii? Podróżuje stałą trasą, gustuje w autobusach linii 116 i 167, regularnie odwiedza Bibliotekę Narodową, ma blisko do Łazienek, czasem przebywa w LW (Lidzbarku Warmińskim). O tym, że nie jest z Warszawy od pokoleń, świadczy też fakt notorycznego pisania “Pola Mokotowskie”, jakby ich było więcej niż jedno. Ale skoro to książka o tym, jak używamy języka, to nie ma co bohaterki Kąckiej poprawiać.
Nie mam ochoty na zastanawianie się czy Kącka przeżyła to, co opisuje, bo chyba jest jasne, że aż tak wiele przeżyć się nie da. Za to wiem, że nawet najbardziej absurdalne dialogi z tej książki bywają rzeczywiste. Jest tu opowieść o panu, który przyszedł do Biblioteki Narodowej z karteczką, na której wypisał tytuły i chciał je zamówić przy okienku, ignorując system komputerowy, rewersy i zasady kulturalnego, cichego przebywania w czytelni. Możliwe, że widzieliśmy tego samego pana, ale też byłem świadkiem kłótni, podczas której pan przekonywał, że przecież on wie, co chce zamówić, więc niczego szukać nie będzie.
Kącka dostrzega świat pełen absurdów, kiczu i wykopalisk z folderu “Inne”. Jest on trochę zabawny, ale nie wpadający w rechot. Z dystansem, choć nie bez kpiny. Bawi się z prawdą, trafiając doskonale w nasze przekonanie, że świat, w którym przyszło nam funkcjonować jest tak absurdalny, że wszystkie wydarzenia czy dialogi ze “Strefy zgniotu” są możliwe. Bawi się Kącka również z czytelnikiem, podsuwając mu kąski takie jak list do autorki od czytelnika oburzonego jej “brakiem deklaracji w sprawie rodziny i światopoglądu”. Cząstki tej książki to współczesne apokryfy odpowiedniej długości. Tylko nie czytajcie “od deski do deski”, nie da się - trzeba sobie dawkować Kącką, bo Polska w zbyt dużych dawkach boli.
Uwagi krytyczne mam co do formy wydawniczej - niestety jedyną metodą lektury było zniszczenie tej ładnie graficznie zaplanowanej książki. Kartonowa oprawa tak małego formatu i (wciąż) zbyt wąski margines wewnętrzny sprawiły, że mocowałem się ze “Strefą zgniotu” równie wytrwale jak autorka mocuje się z językiem swoich bohaterów i bohaterek. No tylko, że w jej przypadku ma to sens, w moim - żadnego. Rozklejone truchełko tej książki smętnie leży teraz przede mną.
Zgniatanie “Strefy zgniotu”, jej ubijanie, prasowanie i przygniatanie w niezamierzony i kuriozalny sposób korespondowały z tym, co robimy z polskim językiem w praktyce. Kąckiej za to co robi z językiem i opowieścią należą się twarde oprawy i arkusze papieru porządnie pozszywane.
Po lekturze ostatniej książki Elizy Kąckiej, “Po drugiej stronie siebie” miałem życzenie śnić jak Kącka - rytmicznie, regularnie i strukturalnie poprawnie. A przy tym jakoś dziwnie, jak na sen przystało. Po lekturze “Strefy zgniotu” chciałoby się - choć trochę - żyć jak Kącka. Choć może wszyscy jak autorka żyjemy, tylko nie umiemy tego sprowadzić do skompresowanej i zasadniczo zabawnej przypowiastki?
Są mistrzowie i mistrzynie tego sposoby opowiadania świata. Oczywistym odniesieniem jest tu Białoszewski, którego różnorakie “zanoty”, migawkowe relacje z niechętnego przyglądania się światu weszły do historii literatury, choć ta woli dzieła sążniste niż plotkarskie notatki. Kącka dołącza do grona tych, co potrafią naszą rzeczywistość opisać tak, że dostrzegamy jej wymiary, które na co dzień umykają naszej uwadze.
“Strefa zgniotu” to kilkaset (!) historyjek-migawek ze świata, w którym przyszło żyć narratorce. Narratorka jest osobą czułą na to, co się do niej (i obok niej) mówi. Nie przepuści żadnej opowieści. Typ z typiarą w autobusie linii 116 jest dla niej równie ciekawy jak nieustannie wydzwaniająca staruszka “od ciśnienia”. Są tu bohaterowie jednorazowi, ale też stali mieszkańcy, z którymi - niczym z bohaterami telenoweli - zaprzyjaźniamy się i czekamy na kolejne ich pojawienie się. Wspomniana już staruszka od ciśnienia, znajomy polonista, “mama od teatrów dla dzieci” to z pewnością moi ulubieńcy. Polonista pokazuje jak trudno jest dzisiaj uczyć młodzież literatury, ale też jak nieoczywiste i - mimo pozornej śmieszności - trafne są uwagi licealistów. I jak nieprzewidywalna może być recepcja książek w świecie XXI wieku. Mama od teatrów niestety była chyba niezbyt pojętną uczennicą znajomego polonisty, a sąsiadki-staruszki bywają źródłem zupełnie niepotrzebnych człowiekowi wzruszeń.
Co wiemy o bohaterce tych historii? Podróżuje stałą trasą, gustuje w autobusach linii 116 i 167, regularnie odwiedza Bibliotekę Narodową, ma blisko do Łazienek, czasem przebywa w LW (Lidzbarku Warmińskim). O tym, że nie jest z Warszawy od pokoleń, świadczy też fakt notorycznego pisania “Pola Mokotowskie”, jakby ich było więcej niż jedno. Ale skoro to książka o tym, jak używamy języka, to nie ma co bohaterki Kąckiej poprawiać.
Nie mam ochoty na zastanawianie się czy Kącka przeżyła to, co opisuje, bo chyba jest jasne, że aż tak wiele przeżyć się nie da. Za to wiem, że nawet najbardziej absurdalne dialogi z tej książki bywają rzeczywiste. Jest tu opowieść o panu, który przyszedł do Biblioteki Narodowej z karteczką, na której wypisał tytuły i chciał je zamówić przy okienku, ignorując system komputerowy, rewersy i zasady kulturalnego, cichego przebywania w czytelni. Możliwe, że widzieliśmy tego samego pana, ale też byłem świadkiem kłótni, podczas której pan przekonywał, że przecież on wie, co chce zamówić, więc niczego szukać nie będzie.
Kącka dostrzega świat pełen absurdów, kiczu i wykopalisk z folderu “Inne”. Jest on trochę zabawny, ale nie wpadający w rechot. Z dystansem, choć nie bez kpiny. Bawi się z prawdą, trafiając doskonale w nasze przekonanie, że świat, w którym przyszło nam funkcjonować jest tak absurdalny, że wszystkie wydarzenia czy dialogi ze “Strefy zgniotu” są możliwe. Bawi się Kącka również z czytelnikiem, podsuwając mu kąski takie jak list do autorki od czytelnika oburzonego jej “brakiem deklaracji w sprawie rodziny i światopoglądu”. Cząstki tej książki to współczesne apokryfy odpowiedniej długości. Tylko nie czytajcie “od deski do deski”, nie da się - trzeba sobie dawkować Kącką, bo Polska w zbyt dużych dawkach boli.
Uwagi krytyczne mam co do formy wydawniczej - niestety jedyną metodą lektury było zniszczenie tej ładnie graficznie zaplanowanej książki. Kartonowa oprawa tak małego formatu i (wciąż) zbyt wąski margines wewnętrzny sprawiły, że mocowałem się ze “Strefą zgniotu” równie wytrwale jak autorka mocuje się z językiem swoich bohaterów i bohaterek. No tylko, że w jej przypadku ma to sens, w moim - żadnego. Rozklejone truchełko tej książki smętnie leży teraz przede mną.
Zgniatanie “Strefy zgniotu”, jej ubijanie, prasowanie i przygniatanie w niezamierzony i kuriozalny sposób korespondowały z tym, co robimy z polskim językiem w praktyce. Kąckiej za to co robi z językiem i opowieścią należą się twarde oprawy i arkusze papieru porządnie pozszywane.
February 26, 2023
Jako czytelnik od wielu mieszkający za granicą zacząłem się w pewnym momencie obawiać że książka zrujnuje "na amen" mój język polski. Jest to bowiem dzieło wysoce eksperymentalne, dokumentuje kreatywność Polaków w sferze językowej, biorą w tej "akcji" udział ludzie wszystkich pokoleń. Styl owych spontanicznych dialogów zmusił mnie do czytania powolnego, i dzięki temu zacząlem się książką naprawdę delektować. Sama treść jest tak naprawdę wysoce filozoficzna, choć ukrywa się pod płaszczykiem rewelacyjnej, nieustającej komedii. Jest to relacja z polskiej, ulicznej, szkolnej, dworcowej, osiedlowej codzienności. Relacja ludzkich zmagań z codziennością szkolną, rodzinną, medialną, polityczną, obyczajową, międzypokoleniową, religijną. Kącka pisze ze współczuciem, empatią, zrozumieniem, może być ironiczna w reakcjach, ale nigdy nie upokarza i nie wyśmiewa, jest wzruszająco wręcz ciekawa drugiego człowieka. Owocem jej pracy jest książka "napisana" przez kilkadziesiąt osób. A każdy minibohater zamieszkuje inną rzeczywistość, a może jest w tej swojej rzeczywistości uwięziony. Poczucie humoru jest niezbędne do czytania tej książki. Dzięki Elizie Kąckiej uwierzyłem, że poczucie humoru z Polski nie zniknęło. Jest to książka odmładzająca. Polecam.
September 24, 2024
Strefa gniotu chyba. Ratunku. Z jednej strony ten "język mówiony" nie brzmi za grosz autentycznie, ale ok, może u Kąckiej inaczej się mówi, niż gdziekolwiek indziej. Z drugiej przerażenie, bo ja jebię, nie można się odezwać w zbiorkomie bo zaraz to ktoś przerobi na szumnie zwaną literaturę. Z trzeciej i głównej to jest chyba materiał na dość słaby profil na fb 20 lat temu, a nie na książkę.
March 3, 2025
podsłuchane, zasłyszane, mega to siada.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews