Դոկտոր Ժիվագո

by Boris Pasternak

Բ․ Պաստեռնակի «Դոկտոր Ժիվագո» վեպն արտացոլում է գաղափարական հիասթափությունների այն մտայնությունը, որն իշխում էր հետհեղափոխական շրջանում, հատկապես մտավորականության հետ։ Այս առումով վեպը նաև ռուս մտավորականության ճակատագրի յուրօրինակ պատմություն է՝ XX դարի սկզբից մինչև 1918-20 թթ․ քաղաքացիական պարերազմը։
1989 թվականին Պաստեռնակն այս վեպի հանար արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

704 pages, Hardcover

Published January 1, 2020

About the author

Boris Leonidovich Pasternak was born in Moscow to talented artists: his father a painter and illustrator of Tolstoy's works, his mother a well-known concert pianist. Though his parents were both Jewish, they became Christianized, first as Russian Orthodox and later as Tolstoyan Christians. Pasternak's education began in a German Gymnasium in Moscow and was continued at the University of Moscow. Under the influence of the composer Scriabin, Pasternak took up the study of musical composition for six years from 1904 to 1910. By 1912 he had renounced music as his calling in life and went to the University of Marburg, Germany, to study philosophy. After four months there and a trip to Italy, he returned to Russia and decided to dedicate himself to literature.

Pasternak's first books of verse went unnoticed. With My Sister Life, 1922, and Themes and Variations, 1923, the latter marked by an extreme, though sober style, Pasternak first gained a place as a leading poet among his Russian contemporaries. In 1924 he published Sublime Malady, which portrayed the 1905 revolt as he saw it, and The Childhood of Luvers, a lyrical and psychological depiction of a young girl on the threshold of womanhood. A collection of four short stories was published the following year under the title Aerial Ways. In 1927 Pasternak again returned to the revolution of 1905 as a subject for two long works: "Lieutenant Schmidt", a poem expressing threnodic sorrow for the fate of the Lieutenant, the leader of the mutiny at Sevastopol, and "The Year 1905", a powerful but diffuse poem which concentrates on the events related to the revolution of 1905. Pasternak's reticent autobiography, Safe Conduct, appeared in 1931, and was followed the next year by a collection of lyrics, Second Birth, 1932. In 1935 he published translations of some Georgian poets and subsequently translated the major dramas of Shakespeare, several of the works of Goethe, Schiller, Kleist, and Ben Jonson, and poems by Petöfi, Verlaine, Swinburne, Shelley, and others. In Early Trains, a collection of poems written since 1936, was published in 1943 and enlarged and reissued in 1945 as Wide Spaces of the Earth. In 1957 Doctor Zhivago, Pasternak's only novel - except for the earlier "novel in verse", Spektorsky (1926) - first appeared in an Italian translation and has been acclaimed by some critics as a successful attempt at combining lyrical-descriptive and epic-dramatic styles.

Pasternak lived in Peredelkino, near Moscow, until his death in 1960.

Reviews

[naisokram · Rating 4 out of 5]

Սկսեմ նրանից, որ նման վեպերը, որտեղ պատմական կարևոր իրադարձություններ են տեղի ունենում (թեկուզ ֆոնային), կարիք ունեն թարգմանչի կամ հրատարակչի համապարփակ ներածականի` դարաշրջանի նկարագրություն, վեպի վրա հեղինակի աշխատանքի պատմություն և այլն, որովհետև այս դեպքում դրա կարիքն իրոք կար:

Հաջորդիվ, մեծագույն սխալ էր իմ կողմից այս վեպին մոտենալ որպես դասական ռուսական վեպի (էջերի քանակին խաբնվեցի :դ), որովհետև ակնկալիքներդ լրիվ այլ են լինում, իսկ ստանում ես մի բան, որը հեռու է սովորական վեպից (ինչպես ռուսներն են ասում` это другой роман):

Գրքի առաջին երեք գլուխները կարդալիս հայտնվում ես կերպարների անունների մի լաբիրինթոսում` շատ չհասկանալով ով ում ինչն է, ով է գլխավոր, ով` երկրորդական և այլն: Բայց չորրորդ գլխից արդեն հիմնական պատկերը ձևավորվում է, հասկանում ես, որ պիտի հետևես Յուրայի ու Լարիսայի կյանքի պատմություններին, արդեն անհամբեր սպասում ես, որ ծանոթանաս, թե ճակատագիրը (aka Պաստեռնակը) ում ինչ ուղղությամբ է տանելու: Ու էստեղ սկսվում է հիասթափությունը (որովհետև սխալ ակնկալիքով էիր մոտեցել վեպին), դու չես ստանում տեղի ունեցող պատմական դեպքերի մանրամասն նկարագրություն կամ վերլուծություն, խորությամբ չես ծանոթանում գլխավոր հերոսների [ներ]աշխարհին: Փոխարենը ստանում ես դարաշրջանին բնորոշ կերպարների մակերեսային նկարագրություն: Ստացվում է, որ սոց.ռեալիզմի տեսանկյունից այս վեպը այդքան էլ օրինակելի նմուշ չէ:

Կարդալու ընթացքում անընդհատ փորձում էի հիշեցնել ինքս ինձ, որ էս վեպի հեղինակը պոետ է առաջին հերթին (Բրոդսկին ասում էր` Պաստեռնակի պոեզիան շատ ավելի բարձր է, քան իր արձակը` Դոկտոր Ժիվագոն): Շատ էր զգացվում էդ փաստը, իսկ վերջին գլուխը, որ բաղկացած է Ժիվագոյի գրած բանաստեղծություններից, կարծես ամբողջացնում էր իմ էն տպավորությունը, որ Պաստեռնակը արձակի հատվածը գրել է` հասնելու էդ վերջին գլխին ու շաղ տալու իր պոեզիայի մարգարիտները:

Շատ դուրս եկավ էս վերլուծության մեջ (https://www.youtube.com/watch?v=tUOnm...) արտահայտված էն միտքը, որ հեղափոխությունը տեղի ունեցավ նրա համար, որ Լարան ու Ժիվագոն թեկուզ կարճ ժամանակով իրար հանդիպեն: Այսինքն, ոչ թե պատմությունն է կենտրոնում, այլ մարդը. պատմությունը գոյություն ունի, որ մարդը իր «ճակատագիրն» ապրի:

[Արսեն Նազոյան · Rating 5 out of 5]

20-րդ դարի սոցիալ-քաղաքական ողջ գունապնակը մանրազնին ուսումնասիրելով, Պաստեռնակը հրաշալի գլուխգործոց է կերտել, ընթերցողին ապրեցնելով այդ ողջ ժամանակահատվածի կենցաղա-գաղափարական փոփոխություններով...