Ach, te Czeszki!

by Mariusz Surosz

Główną bohaterką każdego z ośmiu reportaży składających się na tę książkę jest kobieta, ale jej indywidualny los stanowi w gruncie rzeczy punkt wyjścia do opowiedzenia o Czechosłowacji w XX wieku – od międzywojnia przez czasy wojenne po Praską Wiosnę i aksamitną rewolucję.

Opisując życie tych niezwykłych kobiet, okrutnie skonfrontowanych z bezwzględną historią, Mariusz Surosz udowadnia, że wciąż za mało wiemy o naszych południowych sąsiadach. Jednocześnie, konsekwentnie burząc stereotypy na temat Czechów, opowiada uniwersalną historię o ludziach żyjących w cieniu totalitaryzmów.

Genres: Nonfiction, Polish Literature

344 pages, Hardcover

First published September 23, 2015

Reviews

[Karolina · Rating 2 out of 5]

Kuriozum - miała być książka o Czeskich kobietach i wielkiej historii z ich perspektywy, ale w rzeczywistości jest bardziej o ich dziadkach, ojcach, braciach. Czasem i sąsiadach płci męskiej. Więcej niż o Czeszkach opowiada o działalności UPA. Nie rozumiem, co tu się wydarzyło i dlaczego zostało wydane pod taką nazwą. Dwie gwiazdki lecą za to, że jednak dowiedziałam się sporo, w końcu u nas o wydarzeniach historycznie istotnych dla Czech nie mówi się wiele. Wtf jednak towarzyszyło mi aż do samego końca, kiedy podliczyłam, że z rozdziału zatytułowanego "Zdena" zaledwie 7 stron poświęcono samej Zdenie. Reszta była o jej pradziadku. Czarne, co jest?

[penta]

Ta książka to moje personalne "nie chwal dnia przed zachodem słońca". Przez dwa rozdziały byłam przekonana, że Surosz nauczył się na błędach, gdyż dwie pierwsze opisywane kobiety to niewątpliwie słynne Czeszki, których biografie pozostają skupione na nich. Potem już niestety robi się gorzej, ponieważ Surosz swoim starym zwyczajem z "Pepików" wybiera jakieś figury, o których może nawet da się znaleźć sporo źródeł, ale jego bardziej interesują mężczyźni wokół nich oraz ogólny kontekst historyczny. Co nie byłoby złe. Gdyby nie obiecano czytelnikom reportażu, którego temat przewodni stanowią KOBIETY.

Chciałam przez chwilę nawet dać niską ocenę przez takie chamskie nęcenie, ale jednak muszę obiektywnie docenić, że ten reportaż jest napisany dużo sprawniej niż "Pepiki" i samo to stanowi już zaletę.

[Michal Pivarči · Rating 4 out of 5]

"Finally, I asked him what seemed to me at the time to be the most important question: would he, as a man who has been involved in Polish culture for a quarter of a century and knows Poles well, tell me what the real difference between Poles and Czechs is?

He answered, "It would have been easier for me to talk about the differences between Poles and Czechs 25 years ago. Because if you know someone superficially, you can clearly say that they are generous or stingy, closed or open. But it's much harder to talk about close people you know very well. You can say you love them, but to say what they are like - that's a big difficulty."

At the time, I was disappointed by his answer. But Václav Burian knew exactly what he was saying. And he was right. With every year that I've been dealing with Czechia, I realise that it's getting harder and harder for me to answer those seemingly simple questions."

--

The Polish historian Mariusz Surosz writes very interestingly about Czech history and does not hide his sympathy for us. His book, Oh, Those Czech Women! is the follow-up to Pepíci, the dramatic century of the Czechs. The starting point of each of the eight sketches is a woman, although in the end the narrative turns more towards their grandfathers, fathers and brothers. This is a book about our own history, recent but often unknown or misunderstood. And so, in addition to the familiar stories, such as those about Věra Čáslavská or Adina Mandlová, you'll learn what you didn't know about the Czechs of Volhynia, about Trans-Olza, about the Sudetenland, or about the persecution of our Christians under totalitarianism, about the complex Czech-German and Czech-Polish relations, about brave people, and about the importance of good neighborliness when we find ourselves all alone in that Czech basin. Literary-wise, it's a bit heavy-handed in places, but one can forgive it. Every book is valuable in showing how absurd is the Polish contemptuous (though often sympathetic) attitude towards us. And vice versa, only without the sympathy.

--

"The communists told the history of this town and region in this way, and they very much wanted its inhabitants to accept it as their own. [...] No, not even the slightest mention of those who founded this town, who lived in this region for seven hundred years. The Germans. Michal Koleček, Zdena's husband, grew up in a Liberec full of remnants of the Germans. Many years later, he wrote about himself and Zdenka: 'Breathing the Sudetenland became our destiny. It is and is not our country. Elsewhere, the past is naturally handed down from generation to generation through ordinary narratives. Unpathetically and somehow inadvertently, a young person learns from his elders who planted a particular tree or built a particular house. These are not history lessons, these are conversations at home over dinner, with friends on a fishing trip, with a group over a beer. Often you can understand far more about a place than you can from books or textbooks. But everywhere in the Czech borderlands there is often no one to ask the simplest questions.'"

[anežka · Rating 3 out of 5]

Kniha Ach ty Češky! ilustruje přední historické události Československa na osudech žen (známých i neznámých). I přes to, že jsem si knihu užila, představovala jsem si přeci jen více žen(ství). Spousta příběhů žen se točila kolem osudu jejich mužských protejšků (nadruhou stranu stále musím brát v potaz dobu, ve které se příběhy odehrávaly).

[Anna GL · Rating 3 out of 5]

Ciekawe historie, niekoniecznie o Czeszkach…. ale spisane tak mało płynnym językiem, ze ciężko się to miejscami czyta. 3 gwiazdki za wartość historyczna, nie literacka..

[Szymon Minojć · Rating 3 out of 5]

Historia Czech i Czechosłowacji opowiedziana przez pryzmat życiorysów ośmiu kobiet. Nie zawsze są to pozytywne postaci, choć autor sam ich nie ocenia. Życie każdej z nich jest na swój sposób tragiczne i zawsze wplątane w miażdżące żarna polityki. Historia naszych południowych sąsiadów została opowiedziana jakby od środka, za pomocą zdarzeń które były udziałem poszczególnych postaci. Nieznana mi bliżej okazała się bardzo podobna do naszej. Z podobnymi punktami zwrotnymi, tragizmem i uwikłaniem pomiędzy mocarstwami. Książka jest dobrym punktem wyjścia do bardziej szczegółowego poznania poszczególnych wydarzeń. Choć tytuł sugeruje inaczej to już po kilkudziesięciu stronach, zapominamy o kobiecych bohaterach (niczego im nie ujmując) a wyłuskujemy tylko obraz historii Czech.

[Tereza Hrádková · Rating 3 out of 5]

Zaujalo mě, že autor k jednotlivým příběhům přistupuje individuálně a snaží se o poněkud odlišný styl vyprávění. Vytváří tak mozaiku lidských osudů, které mají v zásadě společné pouze 2 věci: hrdinkami jsou ženy žijící alespoň část svého života v ČSR. Mnohem více mne oslovily příběhy žen, které nejsou tak známé jako Adina Mandlová či Věra Čáslavská. Toto dílo poukazuje jak komplexní naše dějiny jsou a že na žádné straně nejsou pouze viníci či oběti. Jde (pro mě v dobrém smyslu) do protipólu s oficiálním pojetím našich dějin, jak v současném výkladu politickém, historickém tak pedagogickém.

[Monika · Rating 3 out of 5]

Tytuł mylący, sugerujący, że będzie to opowieść w stylu "Prawdziwa Czeszka nie chodzi spać przed północą", ewentualnie "Prawdziwa Czeszka nie wyjdzie na dwór bez makijażu". Nic bardziej mylnego. To opowieść o ośmiu zwykłych kobietach i ich rodzinach, zamieszkujących pogranicze polsko-czesko-niemieckie, i o wszystkich perturbacjach z tym związanych (wysiedlenia, relokacje, podział Śląska Cieszyńskiego). Kawał nieznanej historii Czech pokazanej przez pryzmat życia zwykłych ludzi.

[Anna · Rating 3 out of 5]

It starts very good, with really interesting lufę stories of Czech women and histiry is only an important background which explains wo.en s decisions. Then, somewhere in the middle, we have detailed lecture on czech history and women stories are hidden and putvon the spot from time to time without no reason.

[Kat · Rating 3 out of 5]

W mojej ocenie zalozenie ksiazki bylo takie: pokazac kilka wyjatkowych kobiet zza naszej poludniowej granicy i na ich przykladzie opowiedziec o sasiednim narodzie i jego historii. Na to wskazuje konstrucja (kazdy rozdzial to imie pami, o ktorej bedzie mowa nastepnie) oraz pierwsze kilka rozdzialow, ktore trzymaja sie zalozenia. Tyle tylko, ze dalej robi sie bardzo chaotycznie, tzn. imie pani w tytule rozdzialu jest, ale jej samej jest jak na lekarstwo, za to mamy historie jej rodziny (glownie skupia sie wokol ojca bohaterki) oraz narodu czeskiego w okreslonym miejscu i czasie. I tak mamy rozdzial poswiecony Czechom na Wolyniu, ktory jest bardzo interesujacy, a o ktorym pojecia nie mialam. Jest tez rozdzial o Zaolziu oraz o pograniczu Morawskim. Sporo sie dowiedzialam o pogmatwanej, niezbyt przyjemnej historii tych terenow.
Jedyne moje ale w stosunku do ksiazki to brak konsekwencji. Albo opowiadajmy o narodzie przez pryzmat wyjatkowych postaci, albo opowiadajmy historie poszczegolnych regionow. Mieszanka jest znosna, ale kwaskowata.

[Ranní ptáče · Rating 4 out of 5]

Kapitoly o Adině Mandlové a Věře Čáslavské mi připadají nadbytečné, protože jejich příběhy jsou notoricky známé, ale jinak je to velmi zajímavá kniha.

[Claudia · Rating 4 out of 5]

Chwilami za mało o kobietach. Poza tym, interesujące bohaterki.

[Feuerrede · Rating 4 out of 5]

KOCHAM CZESZKI <33

[Pavla lide_ctete · Rating 3 out of 5]

První cca tři postavy mě bavily moc. Nutno říct, ze poslední asi dvě už byly na jedno brdo a nutila jsem se dočíst. Často byly také více o mužích než o konkrétních ženách.

[Michael · Rating 3 out of 5]

Way better than Szczygieł.