Çifteler Köy Enstitüsü - Öncesi ve Sonrasıyla

by İlyas Küçükcan

Ülkemizin çağdaşlaşmasında çok önemli bir dönemeç olan köy enstitülerinin hayata geçiş sürecinde ilk kurulan iki enstitüden biri Çifteler Köy Enstitüsü’dür.

Çifteler Köy Enstitüsü’nün kuruluşuna giden yol, İsmail Hakkı Tonguç’un “Bakanlığa ait Çifteler Harası’nın bulunduğu Mahmudiye’de bir eğitmen kursu açıyoruz” sözleriyle başlar. Bunu 1936 ve 1937’de Eskişehir’in Mahmudiye ve Hamidiye köylerinde açılan ilk eğitmen kursları ile ilk köy öğretmen okulunun hizmete girişi izler. Çalışmalardan olumlu sonuçlar alınmasıyla 17 Nisan 1940 tarihinde her iki yöreyi de içine alan Çifteler Köy Enstitüsü hayata geçer. Toprağın kıraçlığına, iklimin sertliğine karşın eğitmenlerin ve enstitü öğrencilerinin inanç ve gayretleriyle toprak canlandırılır. Ekilen tohumlar sadece toprağa değil, geleceğe de dairdir.

İlyas Küçükcan, enstitüleşme sürecinin “fideliği ve laboratuvarı” olarak nitelendirdiği ve kendisinin de mezunu olduğu Çifteler Köy Enstitüsü’nün tarihsel sürecini, eğitmenlerin ve öğrencilerin eğitim tarihine katkılarını sunarken döneme ait yaşanmışlıkları da aktarıyor.

Köy enstitüleri projesi kapsamında birçok konuda ilk uygulamaların gerçekleştirildiği ve bu anlamda öncü olma niteliği taşıyan Çifteler Köy Enstitüsü, köy enstitülerinin uzun tarihinde önemli bir yer tutmaktadır.

480 pages, Paperback

First published January 13, 2022

Reviews

[HsynBuendia · Rating 5 out of 5]

Döneminin ve toplumun gereklilikleri göz önüne alınarak planlanmış, tarihin en önemli eğitim uygulamalarından birinin hikayesi. Nitelikli, idealist bürokratların neler yapabileceği, bunun yanında politik çekişmeler neticesinde bürokrasinin topluma nasıl ayak bağı da olabileceğinin hikayesi de yer alıyor Köy Enstitüleri tarihinde.
1930'lu yıllarda başlayan Köy Enstitüsü başarı hikayesi, politikaya malzeme olduktan sonra 1950lerin başına kadar zor ayakta kalabilmiş, zamanla içi boşaltılmış. Köy Enstitülerinin hikayesini hayranlıkla okumaya başladım. Bu hikayenin benim de doğduğum coğrafyada başlamış olması benim için bu hikayeyi daha ilginç kılıyor. 1930ların 40ların köyünü, köylüsünü bugünden anlamamız zordur. O insanların yoklukları, mücadeleleri apayrı bir dünya. o yılların köylüsünü eğitmek için birşeyler yapılmalıdır ve Köy Enstitüleri kurulur. Bu eğitim hareketinin ülkemizde gerçekleşmesi gurur verici ancak çok kısa süreli olması ve ucuz hesaplarla sona erdirilmesi de çok üzücü.
Kitapta yer alan fotoğraflarda eğitimcilerin ve öğrencilerin bakışları, gözleri çok şey anlatıyor.