Ik zal je nooit meer

by Tatjana Almuli

Als Tatjana zestien is overlijdt haar moeder. Aan rouwen komt ze niet toe, ze gaat het verdriet jarenlang uit de weg. Wanneer ze het niet meer kan ontlopen, groeit ook de behoefte haar moeder opnieuw te leren kennen. Wie was ze voordat ze Tatjana’s moeder was? Hoe zag haar vrijgevochten bestaan eruit op het Amerikaanse eiland waar ze op haar 21ste naartoe trok? En waarom heeft ze eigenlijk zo jong alles in Nederland achter zich gelaten? Het antwoord op die laatste vraag stelt het leven van Tatjana’s moeder in een heel ander daglicht.

Ik zal je nooit meer is een roman over uitgestelde rouw, oude familiegeheimen, en een dochter die de moeder die ze te vroeg verloor toch nog een beetje terugvindt.

Genres: Audiobook, Nonfiction, Grief, Roman

256 pages, Paperback

First published January 25, 2022

About the author

Tatjana Almuli (1991) is schrijver, journalist, fotograaf en spreker en geworteld in Amsterdam.

Reviews

[Merel Wildschut · Rating 5 out of 5]

Ik heb van dit boek zin gekregen in zomer, in dansen, vrijen en zwemmen. In rommelig leven. Dit boek is prachtig en dat is een understatement. Voor iedereen die dealt met rouw en verlies: lees dit boek. Je zult je minder alleen voelen. Een bonustip: luister dit boek. Tatjana heeft een fijne stem om een paar uur naar te luisteren. 💜

[Marije · Rating 4 out of 5]

‘De alledaagsheid van die verlangens ontroeren me, ze maken het tastbaar. Ik wil dat mijn moeder mijn teksten leest en glimlacht. Ik wil dat ze mijn teennagels knipt wanneer ik hoogzwanger ben en me daarna door mijn haren strijkt en fluistert hoe moedig ik ben. Me ziet rennen en trots is op mijn uithoudingsvermogen. Ik wil dat ze een trui voor me breit terwijl ze Joni Mitchells ‘All I want’ meeneuriet, en dat we dan allebei Joni’s zinnetje ‘I want to make you feel better, want to make you feel free’ meezingen en elkaar aankijken omdat we dat gevoel precies herkennen.’

[Lars Meijer]

Gelezen ter voorbereiding op mijn interview met Tatjana Almuli, Lotte de Schouwer en James Worthy in Nijmegen over rouw. Kom ook!

[Eva · Rating 2 out of 5]

Ik vond dit echt helemaal niks. Twee sterren omdat 1 ster echt te lullig voelt voor een persoonlijk boek over rouw en omdat tatjana almuli me oprecht een aardige vrouw lijkt. Maar eigenlijk vanaf de quotes van de jeugd van tegenwoordig was het allemaal echt te tenenkrommend voor me. Gekunsteld poëtisch wat mij betreft.

[Isa de Baay · Rating 4 out of 5]

Je blijft maar doorlezen, hoe lang, hoe snel, hoe traag? Geen idee, alleen de woorden die op verschillende tonen binnendringen. Lichtvoetig of zwaar geschreven, maar altijd fijn om te lezen. Ik liet me gewoon dobberen op het verhaal, en na afloop realiseerde ik me hoe erg het me geraakt én tot rust gebracht had. Niet te lastig literair geneuzel, maar gewoon écht.

[Marit · Rating 4 out of 5]

Tatjana verliest op haar 16e haar moeder, en gaat een dikke 10 jaar later op zoek naar wie zij was, en hoe zij zich tot haar verhoudt. Prachtig geschreven, emotioneel en kwetsbaar.

[Anne Jet van Orden · Rating 5 out of 5]

“Nu voel ik dat ik mijn voeten op onverharde grond wil zetten, soms wankelend, andere keren trefzeker. Ik wil mijn armen om oude en nieuwe geliefden blijven slaan, ik wil liters troebele wijn morsen, de zon en de regen en de wolken zien openbreken.”

Ik zou willen dat er nooit een einde kwam aan dit boek.

[Lee Veling · Rating 2 out of 5]

Ik vind mezelf verschrikkelijk maar ik vond het echt geen fijn boek. Schrijfstijl kwam bij vlagen zo geforceerd op me over en net toen het pakkend werd voor me, was het afgelopen.

Meh.

[Anouk · Rating 4 out of 5]

Het blijft gek aanvoelen om zulke persoonlijke boeken als deze met sterren te beoordelen, maar een review verdient het zeker. Het is knap hoe Almuli je in zoveel verschillende onderwerpen (transgenerationeel trauma, familiegeheimen, rouw, liefde) en gevoelens (verdriet, boosheid, leegte, opluchting, verwarring) weet mee te nemen - en vast te houden, zelfs wanneer het boek een tijdje onaangeraakt blijft. Het is niet eens zozeer de schrijfstijl of opbouw die het lezen boeiend houdt (soms lijkt het een mengelmoesje van vanalles en dat is oké), maar eerder de algehele sfeer die overheerst: pijn kan helen.

[Sharon Hiep · Rating 5 out of 5]

Ik las dit boek met haar stem op de achtergrond. Het is knap hoe Tatjana Almuli haar eigen boek heeft kunnen voorlezen zonder te huilen als een klein kind, een kind dat haar moeder mist.
Deze roman gaat over rouw, trauma, kind zijn en volwassen worden, liefhebben en geliefd zijn, ongemak, herstel, gerechtigheid. Het is lastig om een boek te beoordelen wanneer een deel van het verhaal op feiten berust. Het was vooral de taal die me raakte, en dan met name de laatste paar hoofdstukken. ‘Laat me van je houden en hou ook van mij.’
Ja, dan breek je.

[Laura · Rating 4 out of 5]

Mooi en eerlijk geschreven boek over een zoektocht naar de identiteit van familie en jezelf. Een paar herkenbare reflecties over de rol van een oudste dochter. Wachten op meer boeken van Tatjana Almuli!

[Valerie Van Reeuwijk · Rating 5 out of 5]

De schrijfster maakt een zoektocht door om haar moeder, die ze is verloren toen ze 16 was, te “vinden”. Ik vond veel herkenning in haar gedachten en gevoelens; van de eenzaamheid van het rouwen tot het opgaan in alles wat er nog wel van haar is. Knap dat ze het zo treffend onder woorden kan brengen. Haar taalgebruik is haast poëtisch en ik vond het bijzonder om deze zoektocht met haar mee te mogen maken.

[Marcella · Rating 4 out of 5]

Een boek over rouw, maar vooral over leven, doorleven, rommelig leven. Ik vond het prachtig.

[Fleur Soors · Rating 5 out of 5]

Echt een goed geschreven en emotioneel boek over verlies en rouwen. Over hoe je dat doet, en dat het niet altijd makkelijk is. Maar dat het dat ook niet hoeft te zijn.

[Fleur · Rating 5 out of 5]

Zelden heb ik me zo gezien gevoeld. Dit boek is kwetsbaar, sterk, verdrietig, vol levensvreugde… het is prachtig. Het bespreekbaar maken van rouw en transgenerationeel trauma is ontzettend moedig en belangrijk, en dit weet Almuli ook nog eens met precies de juiste woorden te doen.

[Catharina Hart · Rating 5 out of 5]

Het is een prachtig, echt, authentiek, persoonlijk verhaal. Wat vooral geweldig is, is dat ze een vol personage van zichzelf maakt. Dus, ze toont zich met haar woede, slechte eigenschappen en seksuele kant. Op deze manier worden vrouwen eindelijk ook round characters. Eigenlijk heb ik nog nooit zoiets gelezen. Fantastisch.

Het enige wat me soms stoorde, waren de clichématige woorden en uitdrukkingen tussendoor. Ze schrijft in mooie spreektaal, maar opeens is iemand op zoek naar een versnapering. Vervreemdend, vind ik. Misschien praat ze gewoon echt zo, en ligt het aan mij :-) Misschien is het om zwaarte te geven aan het verhaal? Maar dat hoeft niet. Het is al fantastisch genoeg.

[Els · Rating 5 out of 5]

Ik zal je nooit meer. Door: Tatjana Almuli.

Sinds Knap voor een dik meisje ben ik fan van Almuli. Ik ben fan van haar schrijven, haar foto’s (de naaktkalender van Damn Honey!) én haar Instagramaccount (ik wil ook gaan wildzwemmen!).

Tatjana lijkt me op al die plaatsen te zijn wie ze is: zonder filter, kwetsbaar én sterk, moedig en bang, uitbundig én triest. Ik vind haar een prachtvrouw. In Ik zal je nooit meer speelde ze het weer klaar om me gigantisch te ontroeren, me pijn in mijn buik te bezorgen en me bovenal een half boek te laten onderlijnen. Wederom schreef ze over een onderwerp waar ik niets mee heb (mijn moeder leeft nog, die van haar stierf toen ze 16 was) maar waar ik zo veel in herkende.

Zonder ooit sentimenteel te worden schrijft ze heel open en eerlijk over haar gevoelens van rouw, verdriet, boosheid, angst, twijfel en verwarring. Over haar uitgestelde rouw, het intergenerationele trauma, de zoektocht naar haar veel te vroeg overleden moeder schrijft ze immens rauw en meeslepend. Soms moest ik het boek even wegleggen, omdat de brok in mijn keel of de bal in mijn buik te hoog kwam te zitten. En toch las ik dit boek heel graag. Het raakte me diep en zindert nog na in mijn hoofd én lichaam.

Ik wens Tatjana een rustig, vredevol leven toe. En toch, sorry, hoop ik dat ze nog een beetje blijft worstelen. Ik zou haar wijsheid en sprankeling op papier niet kunnen missen!

[Jitske · Rating 4 out of 5]

Ontroerend, toegankelijk boek over een ontzettend persoonlijk onderwerp en zoektocht. Knap is Almuli niks té mooi laat lijken. Ze loopt in aan zoektocht tegen obstakels aan, mensen die niets willen vertellen, of reis restricties door de pandemie. Toch komt ze een heel eind, en wordt haar moeder gaandeweg steeds menselijker en minder alleen een herinnering.

[Lisa · Rating 3 out of 5]

3,5 ⭐️

Like flowers ache for spring
my heart craves my mother
more than anything
🤍💫

[Carmel de Groot · Rating 4 out of 5]

Een zoektocht naar wie haar overleden moeder was, wordt een zoektocht naar zichzelf. Wie is Tatjana zonder moeder en moet ze de transgenerationele trauma's wel dragen? Is het een vloek of een zegen dat ze steeds meer te weten komt over haar moeders jeugd?
Een hartverwarmend verhaal dat oproept om een rommelig leven te leiden gevuld met naaktzwemmen, woeste vrijpartijen en met je voeten in het zand dansen met je beste vrienden.
Ik raad aan dit boek als luisterboek te 'lezen'. De voorleesstem van Tatjana zelf is zeer prettig en maakt het verhaal nog persoonlijker.

[Heleen · Rating 5 out of 5]

Wat een prachtig boek! Ik merkte dat ik het beetje aan het uitstellen was om eraan te beginnen, omdat ik het onderwerp spannend en intiem vindt. Maar wat ben ik blij dat ik het gelezen heb. Tatjana’s heerlijke schrijfstijl nam me van begin tot einde mee in haar zoektocht. Ik bewonder hoe ze omgaat met het doorbreken van het trauma en al het verdriet dat daarbij hoort onder ogen is gekomen. Ik voel me geïnspireerd om de vragen die Tatjana zichzelf stelde ook verder te onderzoeken.

[Kimmie Van De Melkboer · Rating 4 out of 5]

Rouw en dood is een onderwerp waar ik heel veel moeite mee heb vooral als het over een ouder gaat. Ik vond het begin heel erg moeilijk en confronterend en heb om de haverklap moeten huilen. Dit is denk ik meer een persoonlijk dingetje.
De schrijfstijl van Tatjana vind ik fijn en lekker lezen. Ze neemt je mee in haar zoektocht naar haar moeder en geschiedenis. Toch blijf ik achter als lezer met het gevoel dat het nog niet compleet is, niet af. Wellicht komt dat doordat rouw nooit is afgesloten.

[Liz Hartevelt]

Ik zal je nooit meer is een heel persoonlijk boek, maar tegelijkertijd weet Tatjana het heel goed en mooi te vertellen. Poëtisch ook wel. Het boek raakte me en drukte me met de neus op een heleboel feiten die ik sinds de dood van mijn moeder min of meer genegeerd heb en nu weer bovenkwamen. Of ik daar blij mee weet ik nog niet. Maar het boek is wel goed geschreven.

[Mirthe · Rating 4 out of 5]

Moeilijk om zo'n persoonlijk boek sterren te geven. Open en lichamelijke beschrijvingen van alle emoties rondom rouw, familiegeheimen en opgroeien in een onveilig gezin.

[Lisa · Rating 5 out of 5]

tranen met tuiten gehuild

[Hannie · Rating 4 out of 5]

Ik vind het een interessant boek. Al gaat het voor een groot deel over Tatjana zelf en niet over haar moeder. Ik had dat andersom verwacht. Toch vind ik het niet heel storend. Ik heb haar andere boek, Knap voor een dik meisje, ook beluisterd. Ondanks dat dit boek daar geen vervolg op is, voelde dit boek wel als een soort vervolg. In dit boek is Tatjana ouder, vandaar dat het goed aansluit op haar eerste boek. Het is niet nodig om het andere boek eerst te lezen, maar ik zou het wel aanraden, omdat je haar dan al hebt leren kennen en omdat ze soms ook naar die periode verwijst. Tatjana heeft haar moeder jong verloren, waardoor ze haar moeder niet goed kent. Ze gaat daarom op zoek naar wie haar moeder was. Ze bezoekt plekken die haar moeder bezocht, maar spreekt ook met mensen die haar moeder gekend hebben. Daarbij stuit ze ook op een familiegeheim. Voor Tatjana voelde dat echt als een verrassing, maar ik had dat wel zien aankomen. In het boek bespreekt Tatjana haar zoektocht en ook de gevoelens die die zoektocht oproepen. Vandaar dat het boek ook over haarzelf gaat. Ik heb naar het boek geluisterd. Ook dit boek leest ze zelf voor, waardoor het verhaal echt bij mij binnenkwam. Dat had ik bij haar eerste boek ook.

[Foske · Rating 5 out of 5]

Luisterboek. Ik heb door dit boek zin gekregen in het leven en de rommeligheid die erbij komt. Tatjana vertelt haar verhaal op een prachtige en eerlijke manier. Hoe mooi ze haar gevoelens omschrijft zet je aan het denken. Van elk hoofdstuk heb ik intens genoten en bleef ik continu geboeid in haar verhaal en wilde ik alleen maar meer weten.

[Josje · Rating 4 out of 5]

Luisterboek
Mooi en kwetsbaar geschreven, vooral het stuk over de therapie en onzekerheden. Sommige stukjes poëtisch.
Ik herken het gevoel dat ik meer over mn mama wil leren, over hoe en wie ze was naast dat ze mijn mama was en hoe ik haar kende. Ik ga ook zelf nadenken wat misschien mama haar onopgeloste struggles waren en of ik daar als haar kind wat van over heb genomen en moet oplossen. Maar het gaat ook over andere delen van haar leven zoals (familie- en liefdes)relaties en zelfbeeld, die ook interessant en kwetsbaar geschreven zijn.
Knap om het zó persoonlijk te maken, ook over anderen.
"Weet dat ik je zie, hoor, voel, ruik en je omhul, met elke stap die je maakt. Want ik ben jouw moeder, die jou nooit verlaat."

[Demi Mulder · Rating 4 out of 5]

Wanneer ik een boek tegenkom over iemand die vroeg een ouder is verloren, wil ik het altijd meteen lezen. Ook deze keer waren er dingen die zo herkenbaar zijn voor mij. Ik vind dat Tatjana prachtig kan schrijven en dit boek zal me zeker bij blijven.

[Sanne Lolkema · Rating 3 out of 5]

moedig / belangrijk / groot / zwaar onderwerp, maar niet helemaal overtuigd van het schrijven zelf eigenlijk

wel mooi: ‘ik wil me nog niet hoeven verhouden tot iemand die zijn best doet’

ironisch: de boekenlegger bestond uit twee pleisters, dat paste er dan wel weer goed bij