سیاست و فرهنگ روزگار صفوی

by رسول جعفریان

نویسنده در مقدمه اين اثر از چگونگي شكل‌گيري كتاب حاضر مي‌نويسد: «از سال 1369 كه براي نخستين‌بار پژوهش كوتاهي را درباره برخي از جنبه‌هاي مذهبي سياسي صفويه آغاز كردم، ديگر نتوانستم خود را از تحقيق در اين زمينه رها كنم. شايد يكي از مهمترين دلايل آن، اين بود كه روز به روز بر اهميت اين دوره تاريخي وقوف بيشتري يافته و علاقه‌مند بودم تا از تجربه‌هاي آن بهره‌مند گردم و جامعه اسلامي ايران را نيز با آن آشنا كنم

به علاوه، هر از چندي سوژه‌هاي تازه زيادي در اين دوره مي‌يافتم كه شوق مرا به تحقيق در اين باره بيشتر مي‌كرد. اين طبعا براي يك محقق شيرين خواهد بود كه بتواند فضاي تازه‌اي را روشن كند.
آنچه جاي خوشوقتي است اين كه در روزگار ما، به تدريج، سياه نمايي‌هايي كه زماني نسبت به دوره صفوي باب شده بود، جاي خود را به ارائه تصويري واقع‌گرايانه‌تر داد. در آن زمان، كساني بودند كه بدون داشتن يك بينش فراگير تاريخي و صرفا بر اساس نگره‌هاي انقلابي و ايدئولوژيك، روزگار صفوي را آماج حملات بي‌وجه خود قرار مي‌دادند؛ اين در حالي بود كه نگاهي به اين دوره، منهاي ايرادات فراواني كه به يك دولت با يك تجربه 230 ساله وجود دارد، نشانگر حق عظيمي است كه بر تاريخ و فرهنگ ايراني ـ‌ شيعي ما دارد

از سوي ديگر، تاثير دولت صفوي بر ايران چنان است كه حتي امروزه مي‌توان به راحتي ايران معاصر را منهاي آنچه كه در يك‌صد سال گذشته از فرهنگ جديد گرفته، در ادامه فرهنگ دوره صفوي ارزيابي كرد

به هر روي آنچه در اين كتاب آمده، مطالبي است كه طي نوزده سال به مناسبت‌هاي مختلف در حوزه صفويه‌شناسي نوشته‌ام. نخستين‌بار شماري از مقالات بنده در سال 1371 با عنوان "دين و سياست در دوره صفوي" چاپ شد. بعدها همان كتاب با شماري مقاله ديگر در سال 1379 با عنوان "صفويه در عرصه دين، سياست و فرهنگ" به چاپ رسيد. اندكي بعد مجلدي با عنوان "كاوش‌هاي تازه در باب روزگار صفوي" چاپ كردم. ادامه كار با نگارش مقالات ديگري بود كه مجموعه آنها را در اين دو مجلد فراهم آورده و خدمت دوستداران تقديم مي‌كنم.»

2041 pages, Hardcover

Published January 1, 2013

About the author

سول جعفریان در سال ۱۳۴۳ هجرى شمسى در «خوراسگان» از توابع اصفهان پاى به دنیا آمد دوره دبستان را در زادگاهش گذراند و سپس براى ادامه تحصیل به اصفهان آمد و دوره راهنمایى را در این شهر آغاز کرد. پس از چندى تحت تأثیر سفرهاى تبلیغى مبلغان حوزه علمیه قم و کلاس هاى روخوانى قرآن در خوراسگان به دروس دینى علاقه مند شد و از آن پس به مدرسه ذوالفقار رفت و مطالعه دروس جدید را در مدارس شبانه ادامه داد. وى در مدت اقامت در اصفهان، به صورت آزاد از مدارس دینى دیگرى چون «نیماورد»، «نوریه»، «وجده کوچک» استفاده مى کرد.
رسول جعفریان در سال ۵۷ هجرى شمسى و در آستانه پیروزى انقلاب، براى ادامه تحصیلات حوزوى، راهى شهر مقدس قم شد. نخست به مدرسه خان رفت و سپس در مدرسه رسالت، به ادامه تحصیل پرداخت. وى در قم از درس اساتیدى چون آیت الله جوادى آملى، آیت الله مصباح یزدى، آیت الله ممدوحى، آیت الله گرامى و نیز آیت الله جعفر مرتضى جبل عاملى کسب فیض کرد. سال ۵۸ هجرى شمسى با آثار و موسسه آیت الله مصباح یزدى آشنا شد و در کلاسها و دوره آموزشى آن موسسه شرکت کرد و با بازگشایى دانشگاهها، در سال ۵۹ هجرى شمسى به تدریس معارف اسلامى و تارىخ اسلام در دانشگاههاى اصفهان و تهران مشغول شد. اولین اثر استاد جعفریان در سال ۶۴ هجرى شمسى تحت عنوان «پیش درآمدى بر شناخت تاریخ اسلام» منتشر شد و از آن پس تاکنون، ضمن همکارى با موسسات پژوهشى و تأسیس کتابخانه اسلام و ایران در قم، به کوشش هاى پى گیر خود در زمینه تألیف، تصحیح، ترجمه و نیز تحقیق در تاریخ اسلام، ایران و تشیع همچنان ادامه مى دهد.