Jump to ratings and reviews
Rate this book

De expeditie

Rate this book
Wessel te Gussinklo was nog maar net tweeëntwintig geworden toen hij in februari 1963 aan De expeditie begon. Drie maanden later was het boek af. Nu, bijna zestig jaar later, verschijnt het voor het eerst in druk.
Ronald, de hoofdfiguur, legt zijn beeld van de volmaakte vrouw dwingend op aan Mirjam, zijn liefde, maar zij volgt tot zijn woede en frustratie geheel haar eigen belangen. Dit verlangen naar het complete samenvallen, de volmaakte symbiose met de ander en de falende dialoog met het bestaan zijn terugkerende thema’s in al zijn latere romans.
Een verhaal als een vlam, met een absurdistische wending, feller van toon dan zijn latere werk, maar hier op zijn tweeëntwintigste als schrijver al op volle kracht aanwezig.

De expeditie wordt in deze uitgave gevolgd door Het meesterwerk: het even ironische als pijnlijke autobiografische verslag vanaf het voltooien van De expeditie in 1963 tot aan de uiteindelijke publicatie van De verboden tuin in 1986. Een verhaal van hellevaart en opstanding over de aanvankelijk mislukte pogingen schrijvend voortgang te vinden, en over de eigen, vaak hilarische, stommiteiten bij het vergeefse zoeken naar een uitgever.

336 pages, Paperback

Published December 20, 2021

2 people are currently reading
47 people want to read

About the author

Wessel te Gussinklo

15 books27 followers
Afkomst en oorlogsgeweld
De ouders van Wessel te Gussinklo zijn beiden in de stad Utrecht geboren in 1903, zijn moeder aan de Oude Gracht bij de Twijnstraat, zijn vader Wessel in de Lijnmarkt.

Te Gussinklo zelf werd begin januari 1941 geboren in de Buys Ballotstraat in Utrecht. Toen hij twee jaar was in kreeg het gezin in de zomer van 1943 onderduikers in huis. Daartoe behoorde de door de Duitsers gezochte Friese verzetsstrijder Lubbert Romkes, een man die landverraders zou hebben geëxecuteerd.[1].

Op 7 oktober 1944 hield de Duitse Sicherheitsdienst weer een razzia in Utrecht, onder andere in de Buys Ballotstraat. Te Gussinklo senior, die aan eerdere razzia's was ontkomen, negeerde de door buren geboden vluchtopties en ensceneerde een tableau vivant: de onderduiker zorgelijk naast het bed van zijn voor die gelegenheid zeer zieke vrouw. Bij de uitvoering door een keurkorps van Duitse Luchtlandingstroepen werd Te Gussinklo aangeschoten toen hij door de tuin probeerde weg te sluipen, en daarna op staande voet geëxecuteerd. Zijn lichaam bleef 24 uur als afschrikwekkend voorbeeld in de Willem Barendzstraat voor nummer 34 liggen.[2].

Tot zijn verhuizing in 2007 woonde Te Gussinklo in Houten, de Bilt en Den Dolder, nooit verder dan tien kilometer van zijn geboortehuis. Sinds 2007 woonde hij met zijn tweede vrouw Odilia in het Zeeuwse Kamperland.

Opleiding en carrière
Te Gussinklo studeerde psychologie in Utrecht en in Zürich. Rond zijn twintigste begon hij met schrijven. De roman De expeditie, die hij schreef als tweeëntwintigjarige en waarvan hoofdstukken verschenen zijn in Maatstaf en in Literair akkoord, werd nooit in zijn geheel gepubliceerd. Hij besloot later zich definitief aan schrijven te wijden, maar voor zijn tweede roman De verboden tuin kon hij tien jaar lang geen uitgever vinden. Pas na ingrijpen van K.L. Poll lukt dat (1986). Het boek kreeg onmiddellijk de tweejaarlijkse Anton Wachterprijs en de debutantenbeurs van het Fonds voor de Letteren.
In 1995, een kleine tien jaar later, verscheen zijn omvangrijke roman (222.857 woorden) De opdracht, veelvuldig geprezen en inmiddels gerekend tot de klassiekers in de naoorlogse Nederlandse literatuur. Hij ontving hiervoor de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs, de Bordewijkprijs, de ECI-prijs voor Schrijvers van Nu, en nominaties voor de Gouden Uil en de Libris Literatuur Prijs.

De hoofdfiguur in De opdracht, een jongen van veertien, gaat naar een zomerkamp van kinderen van oorlogsslachtoffers. Hij heeft zich voorgenomen net zo belangrijk te worden als Roosevelt en Churchill en zo veiligheid te vinden in zijn vaderloze wereld en te ontsnappen aan de verstikkende liefde van zijn moeder. Dat zomerkamp is een goede gelegenheid om daarvoor te oefenen en zich als zodanig te bewijzen. Hij onderneemt vele pogingen populair te worden en indrukwekkend te doen, regelmatig Roosevelt en Churchill citerend en soms ook Hitler, maar na de eerste schijnbare successen falen zijn pogingen meer en meer.

Een jaar daarna verscheen de hilarische novelle Het engeltje, waarin na veelvuldig cafébezoek de hoofdfiguur bijna ontvoerd wordt door een beeldschoon engeltje ter bevrediging van de lusten van haar tandeloze moeder (longlist Gouden Uil).

Een jaar later verscheen de verhalenbundel Heimwee naar de DDR en andere vrolijke vertellingen.

In 2003 verscheen zijn roman d'essay Aangeraakt door goden, een indringend zelfportret, waarin hij uiteen probeert te zetten hoe hij schrijver is geworden en wat schrijven voor hem betekent.

In 2008 verscheen het uitgebreide essay Palestina als adderkluwen. De Israëlische tragedie (longlist Gouden Uil). Een boek dat als in een requisitoir een weging maakt van alle belangen in de kwestie los van fervente partijdigheden.

Pas weer in 2014 verscheen een nieuwe roman Zeer helder licht. Tot dan toe was het hem onmogelijk geweest na de dood van zijn eerste vrouw Jacomine Coumou een roman te schrijven – daarvoor is vrijheid en losheid van emoties

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
2 (6%)
4 stars
12 (36%)
3 stars
12 (36%)
2 stars
6 (18%)
1 star
1 (3%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for Carpasmeencasiola.
155 reviews2 followers
April 18, 2022
Wow. Zwaar onder de indruk. Zo verschrikkelijk goed. Eigenlijk had ik niet verwacht dat zoiets in de Nederlandse literatuur bestond. De schrijfstijl, vorm, inhoud; bruusk, innemend, meeslepend. Heerlijk om iets onnavolgbaars te volgen.

Van korte staccato zinnen, naar poëzie, terug naar kinderlijke gedragingen om via de ring van cynisme voor te sorteren richting een emotie die we allemaal weleens hebben gehad maar door schaamte aan niemand durven te openbaren. En dan heb ik het enkel over zijn fictie.

De non-fictievariant beschrijft het bravoure van een jonge schrijver die de lat voor zichzelf zo hoog legt, dat hij er zelf aan onderdoor gaat. Het neersabelen van grootheden om zich vervolgens moeiteloos plaatsen tussen het rijtje Dostojevski, Satre en Vestdijk: smullen. Inspirerend hoe onder de schil van depressie en moedeloosheid zo’n gedrevenheid schuilt. Laten we elkaar geen mietje noemen: het blijven spiegelen aan werk van anderen, jouw droom steeds in dezelfde uitgevershanden leggen die daarvoor meermaals je droom vertrapten, dat is pure zelfkastijding. Maar zo blij dat Te Gussinklo het heeft gedaan.

En oh, oh, oh wat hoop ik dat de beste man mij niet teleurstelt in zijn volgende werk.
664 reviews6 followers
March 15, 2022
De stijl is bijzonder, bruut, koortsachtig. Maar de hoofdpersoon ‘pakte’ mij niet.
Profile Image for Nele.
Author 5 books47 followers
Read
December 31, 2022
(Enkel het deel 'De expeditie' gelezen)
Profile Image for Victor.
89 reviews1 follower
April 1, 2022
De expeditie: Psychologische en emotionele bom. Hoewel het hoofdpersonage volledig gestoord is, herken je jezelf wel in sommige thema's en gevoelens (hopelijk zegt dit meer over het boek dan over mezelf, oi). Het meest opmerkelijke is de stijl: heel druk en absurd (deed me soms denken aan Kill Bill?).

Het meesterwerk: Erna komt er een autobiografie van de schrijver. Over literatuur, kunst in het algemeen en het streven naar perfectie. Wel leuk om te zien dat schrijvers zelf ook gevoelens hebben (los van die in hun boeken), maar soms wat te herhalend en langdradig.
Profile Image for Gerson Veldhuizen.
158 reviews
June 14, 2025
Het boekje - meer een novelle - De expeditie intrigeert wel op een bepaalde manier. Dat heeft denk ik te maken hoe hij schrijft vanuit het hoofd van de hoofdpersoon dat verward is door wat hij meemaakt.
Het is niet dat ik het een aanrader vind.

Het tweede deel van dit boekje is de titel 'Meesterwerk', dat autobiografisch is. Een pijnlijk verhaal. Alleen in mijn ogen nogal uitvoerig en herhalend. Wellicht vinden sommige dat juist de charme, voor mij duurde het allemaal wat lang en kwam het soms serieuzer over dan ironisch, waardoor het weer narcistische trekjes krijgt. Geen aanrader.
286 reviews1 follower
April 15, 2023
De expeditie is een wat rommelig verhaal, hoewel de manier waarop het verteld wordt wel indringend is. Interessant is het twee deel waarin de totstandkoming van de Expeditie wordt besproken. Maar daarvan snap je op een zeker moment niet waarom je het zit te lezen.
Profile Image for Marcel.
23 reviews2 followers
March 6, 2022
4 sterren, 3,5 voor De Expeditie en 4,5 voor Het Meesterwerk.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews