Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları

by Ayhan Aktar

Genç Cumhuriyet'in İmparatorluk'a yüz çevirdiği birkaç meseleden bahsetmek mümkün olsa da birtakım uygulamalar neredeyse harfiyen sürdürülmüştür. Azınlık karşıtı politikalar, listenin en başına yazılabilir. 1942 yılında TBMM'de kabul edilen Varlık Vergisi Kanunu, gayrimüslim vatandaşlar üzerinde süren bu eli sopalı politikaların en belirgin örneklerinden, belki de en keskini. Devletin kendi yurttaşlarından kanun yoluyla aşırı vergiler tahsil etmeye giriştiği, on beş gün içinde ödeyemeyenin malını zorla üç kuruşa satıp, yetmezse çalışma kamplarına gönderdiği, “Türk piyasasını Türk tüccarların eline vermek” bahanesiyle yarattığı tam bir felaket. Ayhan Aktar'ın özelde Varlık Vergisi, genelde ise Türkleştirme politikaları hakkında klasikleşmişVarlık Vergisi ve Türkleştirme Politikalarıkitabı, yakın tarihimizde gayrimüslimlere karşı uygulanan sosyolojik ve ekonomik politikalara geniş bir perspektiften değiniyor. O günlerde devlet aygıtının karar alma mekanizmasında yer alan bürokratları ve Varlık Vergisi uygulanırken İstanbul Defterdarı olan Faik Ökte'nin anılarını merkeze aldığı “Varlık Vergisi Nasıl Uygulandı?” başlıklı makale, bu konunun köşetaşlarından biri sayılabilir. Bu kitap, henüz dün kadar yakın bir geçmişte yaşananlar ve hali hazırda sürdürülen politikalar ile önümüzdeki günlerin muhtemel sorunlarına bakmak için hâlâ güncel ve tartışmayı başlatmak için gayet iyi bir başlangıç.

Genres: History

552 pages, Paperback

First published January 1, 2000

About the author

Ayhan Aktar 1953 yılında İstanbul'da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü'nden 1977 yılında mezun oldu. Daha sonra, İngiltere'de Canterbury şehrindeki Kent Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimine devam etti. 1980 yılında Marmara Üniversitesi, Kamu Yönetimi Bölümü'nde Prof. Dr. Mübeccel Kıray'ın yanında asistan olarak çalışmaya başlayan Ayhan Aktar, İstanbul Üniversitesi'nde başladığı doktora tezini 1989 yılında tamamladı. Bu çalışmasıyla, "Yayınlanmamış Sosyal Bilimler Araştırması" dalında birinci olarak '1990 Yunus Nadi Ödülü'nü kazandı. Aynı çalışma Kapitalizm, Az Gelişmişlik ve Türkiye'de Küçük Sanayi başlığı altında 1990 yılında yayımlandı. Daha sonra Türkiye'de devlet-gayrimüslim azınlık ilişkileri üzerine çalışmaya başlayan Ayhan Aktar'ın Varlık Vergisi ve "Türkleştirme" Politikaları başlıklı kitabı 2000'de yayımlandı. Prof. Dr. Ayhan Aktar, Kıbrıs Üniversitesi’nde profesördür.

Reviews

[Eya Beldi · Rating 3 out of 5]

I read the English version of this book entitled as : Homogenising the nation, Turkifying the economy.
Very well structured, build upon a good outline and made it easy for me to understand what was happening.
Also liked the quoted parts from the TBMM.
This was a required reading in History class but I didn't regret that I took the time to read it.

[Tolga Yonetsel · Rating 1 out of 5]

Tarafsız olamadığı düşünüyorum. 1908-1923 1923-1950 arası olaylara bilimsel değil ama gayet politik yaklaşıp 1955 ve 1964 olaylarını bile Kemalist Seçkinlere bağlaması ise hayret uyandırıcı.
2. Dünya savaşının göbeğinde 1942 sonu ve 1943 başında yaşanılan bu olaylara sanki Türkiye Dünya da değilmiş gibi bakabilmiş olması iyi niyetli değil.

[Ibrahim Basarir · Rating 4 out of 5]

Türkiye neden %99,9'u müslüman bir ülke olarak adlandırıyor kendini, işte bu yüzden.