De droevige kampioen

by Jan Brokken

Als Riki Marchena met eigen ogen ziet hoe zijn vader de hand aan zichzelf slaat en kort daarop moet aanvaarden dat zijn waanzinnige mooie moeder met een nieuwe minnaar naar het naburige eiland verhuist, houdt hij er nog meer één obsessie op na: winnen. Op zijn zestiende staat hij voor het eerst in een finale;'in de daaropvolgende jaren heerst hij als tafeltennisser over de Antillen en Latijns-Amerika. De donkere sportheld vergaart een fortuin, verspeelt het uit weerzin tegen zijn familie, groeit na de grote opstand van '69 uit tot het symbool van de nieuwe generatie, wordt door vrouwen en meisjes aanbeden, zoekt zijn zielenheil toch liever in het Vrolijke Kamp, voert campagne voor het volks- en bevrijdingsfront, neemt verbitterd afstand van de politiek, gaat in de gevangenis Zarathoestra lezen, na de gevangenis Nietzsche, vindt in crack het middel om zijn verdriet te verdrijven, doolt als een profeet over het eiland, predikt de eerlijkheid en wast onderwijl auto's.

359 pages, Hardcover

First published January 1, 1997

About the author

A well-known journalist, Jan Brokken made his debut as a writer in 1984 with the largely autobiographical novel De provincie (The Province), the story of a youth spent in the countryside, which was made into a successful film. He has published gripping travel books about, among others, Africa, Indonesia and Curaçao, and is the author of the acclaimed and bestselling novels De blinde passagiers (The Blind Passengers, 1996), De droevige kampioen (The Sad Champion, 1998) and Jungle Rudy (2006). His work, which has been translated into several languages, has been compared in the international press to that of Graham Greene and Bruce Chatwin.

Reviews

[Alexander Vreede · Rating 4 out of 5]

Een boek van Jan Brokken vind ik meestal zeer de moeite waard maar bij dit boek had in mijn aarzelingen. Daarom heb ik het lang weggelegd voor ik er mee begon. Een vergissing, want eenmaal begonnen kon ik het niet meer wegleggen.
De stijl is typisch Jan Brokken die nu eenmaal een geweldige verhalenverteller is. De opbouw is origineel want elk hoofdstuk is weergegeven in de woorden van ofwel de hoofdpersoon Riki ofwel iemand die hem van dichtbij heeft meegemaakt.
Het verhaal is bijzonder en waar gebeurd: de Antilliaan Robert Hosé werd - ondanks een traumatische jeugd - door talent, studie en doorzettingsvermogen uiteindelijk kampioen tafeltennis en speelde (en won) vele internationale toernooien. Binnen Curaçao werd hij een “bekende Curaçaoënaar” wiens oordeel gewicht in de schaal legde. Met succes opende hij een eigen zaak in sportartikelen en zelfs een 2e zaak op Aruba.
Maar dan gaat het mis door zijn 3 zwakheden: zijn verslaving aan drugs, zijn verslaving aan gokken en zijn onmacht om zijn moeder op te treden terwijl zijn moeder hem via de zaak op Aruba op alle manieren besteelt. Hij denkt zijn schulden op te kunnen lossen door zijn eigen zaak in brand te steken en de gelden van de verzekering op te strijken.
Bijna gaat dat goed tot hij op het laatste moment besluit alles eerlijk op te biechten. Wat hem op 2 afschuwelijke jaren gevangenisstraf komt te staan. Daarna komt het niet meer goed en blijft zijn drugsverslaving zijn leven beheersen.
Zijn geld verdient hij door wandelend door de stad autoramen te wassen. Wat ook de manier is waarop Jan Brokken met hem in contact komt en besluit zijn levensverhaal op te tekenen.
Een verrassend geslaagd boek dat ik met veel plezier heb gelezen.

[André · Rating 5 out of 5]

Citaat : “Hij speelde om te vergeten. Als hij een week niet speelde, voelde hij verdriet opkomen; door aan wedstrijden deel te nemen, schakelde hij het uit.”
Review : Als Riki Marchena met eigen ogen ziet hoe zijn vader de hand aan zichzelf slaat en kort daarop moet aanvaarden dat zijn mooie moeder met een nieuwe minnaar naar het naburige eiland verhuist, houdt hij er nog maar één obsessie op na: winnen. Hij is vastberaden om nooit meer zo’n verlies te lijden. Riki is afkomstig uit een familie met een grote aanleg voor balsporten. Zijn beide broers zijn erg succesvol. De één als honkballer, de ander als tennisser. Riki gaat onder leiding van zijn oom tennissen. Maar hij heeft een beschadigde achillespees, wat hem dwingt te stoppen.

Daarna gaat hij tafeltennissen. Hij blijkt er heel goed in te zijn. Hij leert heel snel, doordat hij heel goed kijkt naar trucjes en technieken van tegenstanders. Hij kijkt bij alle wedstrijden waar hij maar kijken kan, en noteert alle trucjes en technieken op een blocnote. Dat in combinatie met een hele goede trainer, mevrouw d’Oliviera, levert hem heel veel zeges op, en zelfs een wereldtitel. Op de Antillen wordt hij een groot voorbeeld voor de jeugd en krijgt de bijnaam ‘The Parera Kid’.



Riki zoekt steeds nieuwe uitdagingen. Nadat hij de grote opstand tegen de maatschappelijke misstanden en ongelijkheid heeft meegemaakt op 30 mei 1969, wordt hij gevraagd campagne te voeren voor de politicus Papa Godett. Hij stemt toe en gebruikt zijn populariteit om stemmen te winnen. Na een tijdje stopt hij er mee omdat hij misselijk wordt van de corruptie. Aan het eind van zijn sportcarrière besluit Riki om zijn prijzengeld te investeren in twee sportwinkels.

Zijn moeder, die na de gebeurtenis met Riki’s vader met een minnaar naar Aruba is vertrokken, komt zich ineens weer met hem bemoeien. Zij krijgt een goede plaats in het goedlopende bedrijf van Riki, wat niet helemaal zijn plan was. Riki kan het niet over zijn hart krijgen zijn moeder te weigeren uit zijn bedrijf. Hij vlucht naar het casino, waar hij heel veel van de omzet vergokt. Hij belandt voor 2 jaar in de gevangenis, waar hij boeken gaat lezen van Zarathoestra, waar heel veel spreuken van in het boek staan. Hier komt hij ook in contact met drugs.



De eigenlijke hoofdpersoon van De droevige kampioen is het eiland Curaçao. Juist dat maakt het tot een uitzonderlijke roman: achter iedere gebeurtenis duikt de Caribische smeltkroes op. Een grandioos boek over glorie en verval!

[Christine Bonheure · Rating 4 out of 5]

Jan Brokken biedt in deze roman alweer een intrigerend inkijkje in een stukje menselijke geschiedenis, ditmaal op Curaçao tijdens en na de koloniale periode. De roman is gebaseerd op waargebeurde feiten en draait rond Riki Marchena, geïnspireerd op Robert ‘Joy’ Hosé – een succesvolle sporter en ondernemer die uiteindelijk in armoede en verslaving belandt. Zijn jeugdtrauma, waarbij hij zijn moeder zag neergestoken worden door zijn vader die vervolgens zelfmoord pleegde, blijft levenslang nazinderen. In het eerste deel klimt Riki via zijn tafeltennistalent op uit armoede, in het tweede deel volgen we zijn neergang. De sociale ongelijkheid en het raciale onrecht op het eiland vormen de achtergrond, met als historisch keerpunt de opstand van 30 mei 1969. Brokken vertelt het verhaal in korte, vlot leesbare hoofdstukken, telkens vanuit het perspectief van Riki of mensen uit zijn omgeving. Het resultaat is een meeslepend, empathisch en leerrijk boek, zoals we van Brokken gewoon zijn.

[Roger B7 · Rating 5 out of 5]

Wat een mooi boek! Gelezen als voorbereiding op vakantie naar Curaçao. Een aanrader ook voor iemand zonder speciale interesse in Curaçao of tafeltennis . 25 jaar oud maar absoluut niet gedateerd. Knappe structuur met wisselend perspectief en veel wisseling in tijd (zonder vermelding wanneer het speelt) waarbij het verhaal zich toch duidelijk ontrolt. Leest lekker en boeit tot het eind.

[Arline · Rating 1 out of 5]

Met heel veel moeite uitgelezen. Het waren vaak meer woorden, soms zinnen die ik kon volgen maar meer dan dat werd het niet. Het verhaal pakte mij niet en ik miste vaak het verhaal of verbanden? In ieder geval echt geprobeerd tot het eind maar zo niet mijn soort boek/genre.

[Roos · Rating 5 out of 5]

Het leven van één man, Riki Marchena, verteld door hemzelf en door zijn familieleden en vrienden. Dit alles tegen de broeierige setting van Curacao. Lees dat boek! Jan Brokken is een rasverteller.

[Paulien Kok · Rating 5 out of 5]

Miho bo so, ku den mal kompanio.

Op de Antillen leven we omdat de zon altijd schijnt en de wind altijd waait en de zee altijd ruist.

[Bert Huisman]

7 t3

[Ella · Rating 4 out of 5]

Dit boek gaat over Riki Marchena. Na een vechtparij van zijn vader en moeder en de zelfmoord van zijn vader wordt hij opgevoed door zijn grootmoeder. Hij is de jongste van 3 broers en heeft één zusje. Een oom is een goed tennisspeler, een voorbeeld voor Riki. Voor tennissen heeft hij niet de goede bouw en hij switcht naar tafeltennis waarin hij nationaal kampioen wordt. Hij is te eerlijk voor de gemeenschap op Curaçao waar alles van corruptie en vriendjespolitiek aan elkaar hangt. Van zijn prijzengeld opent hij 2 sportwinkels op Aruba en op Curaçao. Hier komt zijn moeder weer in zijn leven zij gaat de winkel op Aruba beheren maar roomt alles af. Hij verspeelt de rest van zijn geld in de casino's en komt in de gevangenis terecht. Koraalspecht op Curaçao waar hij aan de drugs raakt maar ook Zarathoestra en Nieizsche ontdekt. Hij raakt steeds verder aan lager wal maar blijft eerlijk en steelt nooit zoals alle andere 'chollo's'.
Het boek is verdeelt in hoofdstukken die door Riki zelf, zijn broers, zijn vrienden zijn trainers, zijn hulpverleners zijn geschreven.
Voor iedereen die affiniteit heeft met de Antillen een 'must read'. Ik denk dat Jan Brokken zelf een tijd daar gewoond heeft in ieder geval heeft hij goed kijk op de karakters van de mensen daar.

[joostvrieler · Rating 4 out of 5]

Curacao, de Cariben, en alles wat erbij hoort. Bijzondere insteek van Jan Brokken om via een portret van de opkomst en ondergang van een sportkampioen tegelijk een land te portretteren.

[Jorrit S · Rating 3 out of 5]

'De Mens wordt bepaald door de mate waarin hij in staat is te lijden.'