„Na gorącym uczynku” Joanny Jurgały-Jureczki – znakomitej badaczki i autorki bestsellerów o rodzie Kossaków - to zbiór fascynujących felietonów o ikonach polskiej kultury, bohaterach i autorach lektur szkolnych. Jurgała „przyłapuje” swoich bohaterów w sytuacjach kłopotliwych, ale dzięki temu zostają oni odkurzeni, krew w nich zaczyna krążyć, nabierają barw, budzą sympatię i wzruszenie. Galeria postaci, zestawiona zaskakująco. Tak o nich w szkole się nie mówiło, nie uczyło. Romansujący Mickiewicz, który dziwnym trafem nie może przedrzeć się do Powstania, o czym ponoć marzył, Sienkiewicz, który został zdiagnozowany przez komunistyczną cenzurę jako wstecznik i religiant, cudem uratowany przez Stalina; Julian Przyboś zarozumialec i koniunkturalista, zakochany w uczennicy (dziś miałby może z tego powodu poważne procesy), Asnyk, Iłłakowiczówna, wielka poetka, sekretarka i platoniczna kochanka marszałka Piłsudskiego; Julian Ochorowicz, słynny filozof, wynalazca, wywołujący i fotografujący duchy. Dla jednych geniusz, dla innych szarlatan, który miał ogromny wpływ na znanych pisarzy. Gdyby nie on, być może Reymont nie napisałby „Chłopów” zasługujących na „Nobla”. Dalej demoniczny Przybyszewski, Wyspiański, Konopnicka kokietująca mężczyzn i kobiety „Matka Polka”, Szymborska, król Poniatowski – cała armia nadająca się do odkurzenia.
Książka Jurgały-Jureczki to odpowiedź na pytanie Boya - Żeleńskiego: kto lepiej służy sprawie pomnikowych postaci, czy ten, który im daje nowe życie i odnawia ich przymierze z czytelnikami, czy ten, kto bezmyślnie macha kadzielnicą przed starym, zakurzonym posążkiem?
Odpowiedź jest oczywista. Są nią teksty pełne finezji, zbudowane z nieznanych, wygrzebanych w archiwach, często wstydliwie zamiecionych pod dywan, faktów.
Tak jak lubię literaturę faktu, zwłaszcza tą, która odnosi się do ukazywania nieznanych kulisów życia wielkich postaci historycznych, tak – co z przykrością stwierdzam, najnowszy tytuł autorstwa Joanny Jurgały-Jureczko „Na gorącym uczynku. Duchy artystów” do mnie nie przemówił, wręcz czułam się odrobinę zawiedziona lekturą. Spodziewałam się czegoś w rodzaju felietonów wybitnej znawczyni literatury – Joanny Siedleckiej i na to też liczyłam mając świadomość postaci, po które sięgnęła Autorka, a galeria to zaiste zacna. Poczynając od Adama Mickiewicza, Henryka Sienkiewicza, czy Marii Konopnickiej po Kazimierę Iłłakowiczówną, Juliana Przybosia, Juliana Ochorowicza, siostry Kossakówny – Magdalenę Samozwaniec i Joannę Pawlikowską-Jasnorzewską, po samego Józefa Piłsudskiego. Miałam zatem nadzieję, za niebywałą ucztę intelektualną, okraszoną odrobiną tajemniczości, wręcz spirytualizmu, co sugerował i sam tytuł książki, jak i równie sugestyjna okładka. Ten seans spirytystyczny nie wywołał jednak duchów przeszłości i z trudem ujawnił ich tajemnice. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że realizacja pomysłu na książkę legła gdzieś w gruzach licznych dygresji, które sprawiły, że ciężko się było skupić na jej przekazie i zrozumieć intencje Autorki. Przysłowiowo łapiąc wiele srok za jeden ogon, w przytaczaniu licznych anegdot, dykteryjek i opowiastek o tuzach polskiej historii, gubiła jasność i czytelność przekazu, a tym samym trudno się było zorientować kto w istocie jest główną postacią jej felietonu i komu poświęciła ona zasadniczą uwagę. Być może taki był właśnie zamysł Autorki, aby to właśnie te postaci drugoplanowe w każdym z rozdziałów odgrywały pierwsze skrzypce? Trudno mi to ocenić, gdyż zagubiam się w tej książce jak dziecko we mgle. Przeskakiwanie z tematu na temat, przenoszenie się w czasie i przestrzeni utrudniało mi odbiór treści, które Autorka chciała przekazać. Nie odbierając bynajmniej ogromnej wiedzy jaką dysponuje Autorka dotyczącą kulisów życia sławnych Polaków, miałam wrażenie, że chęć podzielenia się z Czytelnikiem całością posiadanych informacji, w jak największej ilości szczegółów, doprowadził do zatarcia granic między zasadniczym przekazem rozdziału. Chociaż jestem doświadczonym czytelnikiem, nie ukrywam, że miałam poczucie zagubienia i nie potrafiłam odnaleźć właściwego klucza dla rozszyfrowania schematu, na którym oparta została ta książka. Nawet zatem wtedy, gdy Autorka gdzieś przykuła moją uwagę intrygującą treścią, przeskok za chwilę na zupełnie inny temat i snucie dalszej opowieści w przeciwnym kierunku sprawiał, że traciłam zainteresowanie tym, w jaki dalszy sposób Autorka chciałaby mnie zaskoczyć, a tym samym im dalej brnęłam w jej treść, z tym większą trwogą sięgałam po każdy kolejny rozdział. Żeby nie było jednak tak, że nie znalazłam żadnej przyjemności w lekturze „Na gorącym uczynku” to pragnę zapewnić, że znalazł się jasny punkt na tej mrocznej mapie. Były nimi przepiękne, zupełnie nieznane mi zdjęcia postaci, stanowiących kanwę rozważań Autorki. Każde z nich zostało dodatkowo opisane, również krótką anegdotą, a tym samym idealnie ilustrowało warstwę literacką tej książki. Chociaż więc na mnie lektura tej książki nie zrobiła tak wielkiego wrażenia jak na innych Czytelnikach, to kilka smaczków wyłuskanych z jej treści, które pozwoliły mi przez te krótkie chwile spojrzeć w nieco inny sposób, odrobinę z przymrużeniem oka na osobistości polskiego panteonu sław, sprawia, że zachęcam Was do tego, abyście sami przekonali się czy owe duchy, na które powołuje się Autorka zawładną Waszą duszą, czy też tak jak ja pozostaniecie obojętni na ich urok. Sprawdźcie to, spróbować zawsze warto😊
Znakomite perełki z życia polskich artystów - z życia, które minęło, ale które wpisało się w życie współczesnych. NA GORĄCYM UCZYNKU, to książka angażująca, zaskakująca, troszkę skandalizująca i wciągająca bardzo. Zbiór opowieści o ludziach, którzy mieli wpływ na Polskę, którzy w Polsce i na polskości budowali swoje marzenia. Nie zawsze było łatwo - a może raczej zawsze było trudno... ale było warto. Joanna Jurgała Jureczka przedstawiła przepastny zbiór ciekawostek, napisany w przyjemnym stylu, tak przystępnym, że czyta się to jak świetnie skrojoną fikcję. W niektóre rzeczy aż trudno uwierzyć, ale poznanie tych historycznych artystycznych smaczków jest niezwykle interesujące. Konopnicka, Sienkiewicz, Mickiewicz, Ochorowicz... i inni. Wiemy o nich coś? Tak, wiemy "coś", ale widzieć warto więcej. Książka ta została bardzo dobrze podzielona. Mamy krótkie rozdziały, inteligentnie zaprezentowane, dzięki czemu lektura ta nie męczy, nie zarzuca czytelnika masą faktów, a raczej literacko otula. Ja bardzo lubię wszelkie biograficzne pozycje, lubię czytać o ciekawych ludziach - a tutaj mam wielu ciekawych ludzi, samych ciekawych. NA GORĄCYM UCZYNKU odkrywa kulisy pracy twórczej, artystycznej czasów minionych. Świetna pozycja dla każdego, kto spragniony jest wiedzy niepopularnej, dla każdego, kto lubi odkrywać tajemnice... a tajemnic tu jest trochę. Duchy? Też są! A co! Są i straszą i nawet się fotografują. Właśnie! FOTOGRAFIE! Dostajemy przepiękne, stare zdjęcia, które ożywiają słowa i wywołują zdumienie, bo przecież to już historia, bo już nie ma takich ludzi, takich fantazji, takiej duszy. Bogato ilustrowana, fotograficznie przepełniona książka - wydana znakomicie, wybitnie elegancko, ze smakiem. Warto!
odkryjmy rzeczy dawne 7/10 Wydawnictwo Zysk i S-ka
O czym jest ta książka? Autorka jakby nie mogła się zdecydować o kim i co pisze - czasem dostajemy coś na kształt reportażu podkolorowanego fantazją autorki, czasem jej wspomnienia, a czasem tekst niczym kolumna z gazety typu Chwila dla Ciebie. Brak tej książce jakiegokolwiek centrum, zaczepienia dla czytelnika. Zamiast tego zostajemy wrzuceni w wir anegdot, nie wiemy kto, co, i dlaczego, brakuje tym opowieściom kontekstu. Czasem wydaje się, że książka zaczyna orbitować wokół jednego wspólnego mianownika, jak na przykład gdy mowa o Weselu albo Kossakach, ale później autorka przechodzi do kolejnego, niepowiązanego wątku - przygodę zaczynamy od Konopnickiej, przez Piłsudskiego, kończąc na Franciszku z Asyżu i pożarze Notre Dame.
Podsumowując - chaotyczna książka, która traci na swojej wielowątkowości odbierającej przyjemność z czytania.
This entire review has been hidden because of spoilers.