Blizny. Prawdziwa historia „królików” z Ravensbrück

by Marta Grzywacz

Blizny. Prawdziwa historia „królików” z Ravensbrück to rzecz o nazistowskim okrucieństwie, sile przetrwania i odwadze kobiet - młodych polskich działaczek ruchu oporu, poddanych wyniszczającym eksperymentom pseudomedycznym w obozie koncentracyjnym nad jeziorem Schwedt. To także historia kobiecego buntu i wzajemnej solidarności więźniarek różnych krajów, opowieść o lekarzach w służbie Hitlera i pewnej amerykańskiej filantropce, która postanowiła pomóc ofiarom eksperymentów w leczeniu ich blizn na ciele i duszy.

Genres: Audiobook, Nonfiction

432 pages, Paperback

First published April 13, 2022

Reviews

[Anna · Rating 4 out of 5]

Straszna, mimo że tyle literatury obozowej znamy.
Jednak te opisy operacji, zaropiałych ran … powodowały, że niejednokrotnie musiałam oderwać się od tej książki.

[nikola_kowalska]

Nie będę jej oceniać skalą gwiazdkową
Niestety trochę się zawiodłam 1 połowa mnie bardzo wciągnęła, a później już się zwyczajnie nudziłam…

[Benia Marzec · Rating 5 out of 5]

Na tle tych wszystkich dzieci, położnych, sióstr itd. z Auschwitz książka ta wyróżnia się reporterskim podejściem z ambicjami oddania historycznej prawdy połączej z dyskretną empatią. Przerażająca historia o 74 doświadczonych okrutnie kobietach pozostanie ze mną na długo. Boli zwłaszcza ich dalsze powojenne cierpienie, a wiarę w człowieka ratuje pomocna dłoń wyciągnięta zza oceanu.

[wercia · Rating 5 out of 5]

jezu jak to bolało
każdy powinien to przeczytać

[Agii]

Wstrząsającą i przytłaczająca, bardzo ciężko się ją czytało.

[Wiktoria]

przerażające jak ludzie mogli innym zrobić takie świństwa

[zbookami · Rating 2 out of 5]

2,5. Nie wiem, nie umiałam się „wciągnąć”, bardzo ciężko i powoli mi się ją czytało. Była też nierówna.

[Marta · Rating 5 out of 5]

Takich książek o wojnie chciałabym czytać więcej. „Blizny” to rzetelny i porażający reportaż. Jestem absolutnie zbulwersowana tym, jak potoczyły się losy „królików” po wojnie. Wstyd, Polsko.
Choć rzadko zwracam uwagę na okładki, w tym przypadku muszę przyznać, że zdjęcie zostało idealnie dobrane do treści i przeszywa mnie dreszczem.

[honorata buczkowicz · Rating 4 out of 5]

Wspomnień i książek na te tematy powstało już pewnie tysiące, ale za każdym razem czytając coś takiego zastanawiam się, jak to się dzieje, że mając chociażby naparstek władzy, budzi się w ludziach COŚ, co sprawia, że ludzie to kurwy, a nie ludzie. Jakim cudem to takie proste.

[Zaczytanamatka_z_gabryskami · Rating 5 out of 5]

Mocne reportaże chyba nigdy nie przestaną mnie przerażać, a momentami nawet zaskakiwać, tym bardziej jeśli główny wątek oparty jest na czasach || wojny światowej.
Wydarzeniach, które nigdy nie powinny mieć miejsca...
Dlatego tym razem zapraszam was na kolejną wstrząsająca i przerażająca lekturę, która jest prawdziwa historią młodych kobiet, polek, działaczek ruchu oporu, a mowa tutaj o "Blizny.Prawdziwa historia "królików" z Ravensbrück" - obozowych Królików doświadczalnych.(nawet króliki nigdy nie powinny zaznać takiego piekła)

~ 23 września o szóstej rano 1941 roku na stację Fürstenberg nad rzeką Havela, przyjeżdża transport czterystu młodych polskich działaczek ruchu oporu z więzień w Lublinie i Warszawie.Każda z kobiet trafia do obozu w Ravensbrück i od teraz musi się zmierzyć z obozową rzeczywistością, głodem, zimnem, brudem, niewyobrażalnym bólem, strachem i śmiercią.
I tak, niektóre z kobiet podczas przeprowadzania chorej selekcji, zostają zakwalifikowane do pseudomedycznych nieludzkich wręcz i bolesnych eksperymentów.
Wbrew własnej woli, sprzeciwu, zostają poddawane różnego rodzaju eksperymentom, zagrażającym ich życiu, a nawet zdrowiu.Stają się tym samym żywym towarem w nieludzkich doświadczeniach nazistowskich lekarzy (nie będę tym razem opisywać makabrycznych "momentów zbrodni" dokonywanych na niewinnych kobietach)
~"BLIZNY.PRAWDZIWA HISTORIA "KRÓLIKÓW" Z RAVENSBRÜCK" to niestety ale prawdziwa, przeraźliwa, porażająca historia o ludzkim okrucieństwie nieznających jakichkolwiek granic moralnych i lekarzach działających w służbie Hitlera.
Jest to również opowieść o kobietach, które wraz z momentem przekroczenia bram obozu Ravensbrück, trafiły do piekła na ziemi, gdzie upokarzanie, szykanowanie, odzieranie z jakiejkolwiek godności, bolesne eksperymenty były na porządku dziennym ale pomimo tego one nie straciły namiastki tlącej się w sercu nadziei.
To także świadectwo prawdziwej solidarności kobiet z różnych krajów i wspomnienie o pewnej amerykańskiej filantropce, która po wojnie postanowiła pomoc ofiarom eksperymentów w leczeniu ich blizn na ciele i duszy.
~Dzięki sile przetrwania, niezwykłej odwadze, determinacji, solidarności, ledwo tlącej się nadziei, kilka z nich przeżyło, aby później w imię sprawiedliwości, 1946 roku móc wziąć udział w procesie, w Norymberdze przeciwko nazistowskim lekarzom.
~Prezentowany tytuł pomimo trudnego tematu, to historia, którą każdy z nas powinien poznać, aby nigdy nie dopuścić "do powtórki".
Dlatego wyciągnijmy z niej wnioski!
Polecam J.K.

[Karolina · Rating 5 out of 5]

Nikomu chyba nie trzeba mówić, że opisana w książce historia jest wstrząsająca. Jednak ukazuje ona także ogromną siłę oraz odwagę.

Cała historia opowiada przede wszystkim o nazistowskich okrucieństwach. O okropnych eksperymentach jakich dopuszczali się "lekarze" i ogromnej sile przetrwania więźniarek, a przede wszystkim o kobietach - niezwykle silnych i odważnych młodych działaczkach polskiego ruchu oporu, czy filantropce, która postanowiła pomóc ofiarą eksperymentów.

Ravensbruck to jeden z najsłynniejszych nazistowskich obozów koncentracyjnych położony przy malowniczym jeziorze Schwedt. To właśnie tam w imię służby Hitlerowi przeprowadzono pseudomedyczne eksperymenty, a wszystko to w sposób niezwykle szczegółowy opisała autorka w swoim najnowszym reportażu. Jednak pomimo zawarcia dużej ilości szczegółów i faktów z tamtego okresu Pani Marcie udało się stworzyć książkę niezwykle ciekawą i wciągającą. Owszem, nie da się jej przeczytać w jeden wieczór, bo po prostu wszystko to za bardzo boli. Poza tym w obliczu tego co dzieje się za naszą wschodnią granicą książka ta jeszcze bardziej działa na wyobraźnię czytelnika. Trzeba przyznać, że dar pisarski autorki sprawia, że przenosimy się w czasie i stajemy obok naszych bohaterów, przyglądamy się wszystkiemu jakby z boku, a w naszych sercach kotłuje się wiele emocji. Tych najstraszniejszych, ale i pozytywnych, jak chociażby rozpierająca duma za solidarność więźniarek i ich wolę walki. Na każdym kroku dostrzegamy ich ogromną współpracę, która pozwalała przetrwać każdą kolejną minutę, godzinę, dzień, miesiąc…

„Żadna z nas nie znała odpowiedzi na pytanie, jak zginiemy, ale wiedziałyśmy, że koniec jest bliski."

Nie będę owijać w bawełnę. Nie jest to lektura dla osób o słabych nerwach. Jednak z całą pewnością historia jest warta poznania i jeżeli macie siłę na cięższą lekturę to koniecznie sięgnijcie po "Blizny. Prawdziwa historia królików z Ravensbruck" Marty Grzywacz. Literatura obozowa była, jest i będzie potrzebna, aby uczyć się na historii. Aby to co było już nigdy do nas nie wróciło. Powinniśmy z wydarzeń tych wyciągać ogromne wnioski.

[mommy_and_books · Rating 5 out of 5]

Reportaż Marty Grzywacz „Blizny. Prawdziwa historia „Królików” z Ravensbrück” pokazuje prawdziwe okrucieństwo nazistowskich lekarzy oraz niesamowitą odwagę kobiet, które próbowały przetrwać te tortury. Znajdziecie tutaj działaczki ruchu oporu, które zostały skazane na śmierć. Były idealnym „materiałem” do różnych eksperymentów medycznych w obozie koncentracyjnym w Ravensbrück. Poznacie ich heroiczną walkę. Czy przetrwały te pseudomedyczne eksperymenty? Część niestety nie.
Znajdziecie tutaj opis losów Polek w czasie II wojny światowej jak i po niej. Poznacie również pewną amerykańską panią o złotym sercu, która po wojnie postanowiła pomóc ocalałym „Królikom”. Dziewczyny a właściwiej kobiety miały rany nie tylko na ciałach, ale przede wszystkim na duszach. Kto jeszcze pomógł tym zgnębionym paniom, a kto totalnie je olał?
Moim zdaniem „Króliki” z Ravensbrück to bohaterki wojenne. To one najgłębiej odczuły nienawiść nazistów. To one poddawane były niehumanitarnym eksperymentom, do których nigdy w historii nie powinno dojść.
Byłam przerażona słuchając tego audiobooka, głęboko mną wstrząsnął.
Wielkie brawa dla autorki Marty Grzywacz. Dzięki niej miałam możliwość poznania prawdziwych historii tych biednych kobiet. Niestety nie o wszystkim wiedziałam.
Oprócz eksperymentów poznacie również życie w obozie podczas II wojny światowej. Idealny reportaż dla miłośników wojennych historii.
Pozostaje pytanie: Dlaczego Hitler tak bardzo nienawidził Polaków, że aż pozwolił na nich eksperymentować swoim pseudolekarzom?
Z tego reportażu dowiecie się również jak udało się przetrwać niektórym kobietom ten koszmarny obóz. Jesteście tego ciekawi?
Jak myślicie, które rany szybciej się goją: te na duszy czy na ciele?
Reportaż Marty Grzywacz polecam jedynie dorosłym czytelnikom oczywiście o mocnych nerwach.
Warto czytać takie książki.
Polecam - #mommy_and_books

[L.L. · Rating 3 out of 5]

Kiedy się przeczytało wcześniej dwie książki na dokładnie ten sam temat, to ta już nie robi takiego wrażenia... (właściwie nie wiem już czemu po nią sięgnąłem), i chyba też nie wnosi wiele nowej wiedzy. Ale trzeba przyznać, że jest napisana przystępnie i "lekko" - jeśli tak można powiedzieć o książce na taki temat, ale chodzi mi tu o formę, nie treść oczywiście. Jednocześnie jest to też trochę minus, bo nie mogłem się pozbyć wrażenia, że choć to nie jest książka "inspirowana" czy jakoś fabularyzowana, to jednak jakoś jest... "Autorka pisze w sposób komercyjny" - przeczytałem w innej opinii i tak, chyba to samo odczułem...
Książka opisuje te dość obszernie powojenne losy kobiet, co też jest z jednej strony plusem i można się tego spodziewać po tytule właściwie (blizny pojawiają się po czasie), z drugiej jednak ta część była troszkę za długa w mojej opinii.
Tak czy inaczej, jeśli ktoś nie spotkał się jeszcze z tematem eksperymentów medycznych na kobietach w Ravensbrück, to można przeczytać. Ale jeśli ktoś czytał już inne książki na ten temat, to można sobie odpuścić.

I właściwie miałem tego fragmentu nie przytaczać, ale widzę, że nie tylko mnie... nieco tknął, więc:

"Do puffu zgłasza się jednak pewna Polka z czerwonym winklem na ramieniu, która już przed wojną utrzymywała się z prostytucji, i „króliki” - Nina Iwańska, Stanisława Czajkowska i Stanisława Śledziejowska - zastanawiają się, jak ją ukarać. Bo czy nie okryła hańbą ich wszystkich?"
(pdf.str.231)

- nie, nie okryła. Bo praca seksualna to nie jest żadna hańba, tym bardziej jeśli się próbuje ratować życie.

(czytana/słuchana: 3-5.11.2025)
3/5 [6/10]

[Mrs_Bookies · Rating 5 out of 5]

We wrześniu 1941 roku do obozu w Ravensbruck trafia nowy transport kobiet. To Polki, działaczki polityczne z więzienia w Lublinie i Warszawie. Trafiają do miejsca, które śmiało możemy nazwać piekłem. Poniżane, bite, głodzone robią wszystko, aby przeżyć. Trzymają się razem, pomagają sobie, ale w ich rzeczywistości nic nie jest łatwe. Wiele z tych kobiet trafiła w ręce nazistowskich lekarzy i zostaje zakwalifikowanych do testów pseudomedycznych. Tak zwane „Króliczki” będą okaleczane ,,w imię nauki” i poddawane zabiegom, które już do końca życia uczynią z nich kaleki. Blizny to historia okrucieństwa jakiego doświadczyły, ale też ich siły i determinacji, aby przeżyć. Po prostu przeżyć.

Gdy tylko usłyszałam o premierze Blizn wiedziałam, że będę chciała ją przeczytać. To książka niezwykle trudna, mocna, a momentami wręcz przerażająca. Ale też bardzo ważna, bo o tych historiach nie powinniśmy zapominać. I nie zawiodłam się. Książka była świetna. Historie tych kobiet z jednej strony były naprawdę przerażające, ale z drugiej tak dobrze napisane. Naprawdę ciężko było się od niej oderwać mimo, że opisywała rzeczy straszne. Jednak sposób ich przytaczania był, jakbym to powiedziała, bardzo z klasą. Nie mamy brutalnych opisów zabiegów, ale jednocześnie dostajemy dokładną wiedzę na temat tego co im zrobiono. Podobnie opisane są same obozy i procesy sądowe po. Z dużą dawką wiedzy i klasą.

Książka to opowieść o kobietach, które przeżywają najtrudniejsze chwile w swoim życiu. Poznajemy je nie jako numery, ale z imienia i nazwiska. I tak chcemy je zapamiętać. Jako Krystynę Czyży, Genowefę Olejniczak, Alinę Dąbrowską, Marię Kuśmierczuk. Nie jako ,,Króliczki”, nie jako numery z kartoteki, ale jako prawdziwe osoby. Ludzi z krwi i kości. Kobiety.

[Czytelniczy zamęt · Rating 4 out of 5]

Ten reportaż to książka o kobietach, które zostały w czasie II wojny światowej wywiezione do obozu w Ravensbrück. Tam przeprowadzano na nich eksperymenty medyczne. Ale zanim książka do eksperymentów nas doprowadzi, dowiadujemy się najpierw kto trafiał do tego obozu, jakie prace wykonywały tam kobiety, jak podchodzono do różnych mniejszości narodowych oraz o zachowaniu oficerów SS i strażniczek obozowych. Dostajemy informacje jak osadzone próbowały się tam wspierać, jak radziły sobie z codziennym życiem w tym okropnym miejscu.

Później dochodzimy do bestialskich czynów – a mianowicie do relacji z bezprawnych operacji doświadczalnych przeprowadzanych na kobietach. Nacinanie mięśni łydek, nacinanie kości, wprowadzanie bakterii do ran, podawanie eksperymentalnych leków, które wcale nie leczyły. Dowiadujemy się jaki był cel tych operacji, jak po nich czuły się "króliki" oraz jak potoczyły się ich losy w związku z tym co im zrobiono.

Niesamowicie ciężko czytało mi się tę książkę. Były momenty, że musiałam ją odłożyć, ochłonąć i dopiero czytać dalej. I mimo, że już wiem iż takie lektury nie są dla mnie (zbyt dużo emocji, a w książkach potrzebuję choć trochę odskoczni od tego "złego" świata) to polecam ją Wam bardzo. Jest mocna, ale traktuje o ważnym temacie - o obozie oraz sprawie, o której może nie wszyscy słyszeli, a ważne jest żeby o tych historiach nie zapominać.

[Ania · Rating 5 out of 5]

Najrzetelniej napisane świadectwo zbrodni hitlerowskich dokonanych na więźniarkach Ravensbrück, jakie przeczytałam. Jednocześnie kolejne świadectwo jak w obliczu prawa oprawcy unikają kary i potwierdzenie, że życie nie jest sprawiedliwe, a ludzkość szybko zapomina. Lektura obowiązkowa dla wszystkich umiejących czytać. Polecam.

[Marko · Rating 5 out of 5]

Wstrząsająca !

Autorka przedstawia przede wszystkim losy Polek - obozowych Królików, jeżeli jednak ktoś chciałby zgłębić informacje na temat kobiet z Ravensbrück polecam przeczytać: „Kobiety z Ravensbrück. Życie i śmierć w hitlerowskim obozie koncentracyjnym dla kobiet” (Sarah Helm)

[Alicja · Rating 3 out of 5]

Wazna ksiazka. Dobra ksiazka, ale...czasami patetyczny ton po prostu przeszkadza.

[Rosabell · Rating 4 out of 5]

4,5. Najlepszy reportaż jaki czytałam

[Alicja Kras]

Czytając musiałam robić sobie przerwy bo nie dawałam rady. Przerażające

[maja]

myślę, że naprawdę warta przeczytania

[notopieknie · Rating 5 out of 5]

Lekcja historii. Słyszeliście o „królikach” z Ravensbruck? „Króliki” to więźniarki obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbruck, które poddane zostały pseudomedycznym eksperymentom przez nazistowskich lekarzy. To właśnie ich tragiczną historię opowiada w „Bliznach” Marta Grzywacz, autorka reportażu. „Blizny” to także historia niezwykłej kobiecej solidarności, bez której „króliki” nie miałyby szans przeżyć. Nie dość, że doświadczalne operacje (zakażeniowe, kostne, mięśniowe i nerwowe), którym wbrew swej woli więźniarki były poddawane, przeprowadzano w strasznych, niehumanitarnych warunkach, to po wszystkim pozostawiano je bez należytej opieki, bez leków, opatrunków i zapewnienia bezpiecznej rekonwalescencji. „Króliki” dbały o siebie nawzajem, wspólnie przechodząc przez to obozowe piekło. To była gehenna, ogrom niewyobrażalnego bólu i cierpienia. Operacje oznaczały nie tylko bezpowrotną utratę sprawności i zdrowia, one realnie zagrażały utratą życia, czy to na skutek powikłań, czy też później prób wyeliminowania świadków nazistowskich zbrodni. Operowane kobiety to polowanie na świadków przetrwały wyłącznie dzięki kolejnemu przejawowi solidarności, bezprecedensowemu buntowi więźniarek Ravensbruck, które robiły wszystko, by „króliki” ukryć i ochronić przed egzekucją. I to się udało, duża część „królików” doczekała wyzwolenia. Ich powojenne losy też zresztą poznacie dzięki lekturze tej niezwykle wartościowej książki.

[Assayah · Rating 5 out of 5]

Bardzo dobry reportaż, polecam jak kogoś interesuje ta tematyka.