Wij willen hier geen avonturiers

by Elco Lenstra

De vele levens van Ernst August Kaerger

'Mijn overgrootvader duelleerde met zwaarden, was marinier, chirurg, romanpersonage in een bestseller, met medailles behangen oorlogsheld, auteur van medische artikelen over tyfus, hazenlippen en schotwonden in het hoofd, bergbeklimmer, prijswinnend jockey, sanatoriumdirecteur in China, grootgrondbezitter met privéchauffeur en volgens de nazi’s een volstrekt onbetrouwbare vrijmetselaar.'
Ernst August Kaerger (1879-1955) had eigenlijk bakker moeten worden in een slaperige provinciestad in Pruisen, net als al zijn voorvaderen. Een periode vol omwentelingen in het Duitsland van begin twintigste eeuw zou echter vele andere levens voor hem in petto hebben: zo werd hij onder meer marine-arts in koloniaal Namibië en China, opereerde hij tijdens de Eerste Wereldoorlog honderden jonge mannen op de slagvelden in Vlaanderen, verbond de vingers van de Rode Baron, was aanwezig toen SS’er Reinhard Heydrich zijn vrouw ontmoette, kruiste wegen met zowel keizer Wilhelm II als Adolf Hitler en redde zijn eigen zoons van de verschrikkingen aan het Oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In Wij willen hier geen avonturiers reconstrueert Elco Lenstra, op basis van dagboeken, meters archiefmateriaal en honderden brieven, op meeslepende wijze het fascinerende leven van zijn overgrootvader, die getuige is geweest van talloze hoogte- en dieptepunten in de moderne Europese geschiedenis.

433 pages, Kindle Edition

Published February 10, 2022

Reviews

[Anthony · Rating 5 out of 5]

Een onwaarschijnlijk levensverhaal van een mij onbekende arts die steeds op het juiste moment op de juiste plaats was om belangrijke momenten in de moderne geschiedenis mee te maken en de hoofdrolspelers te ontmoeten. Met vaart en humor geschreven, het deed me een beetje denken aan Alexander Münninghoff en Ingrid Hoondijk. Zelden zo'n boeiend levensverhaal gelezen, ik hoop op nog meer boeken van deze auteur.

[Jaer Mertens · Rating 3 out of 5]

Ik geef dit boek drie sterren omdat ik het interessant vond om te lezen, maar me toch ook niet kon onttrekken aan het idee dat het leven van Kaerger soms wat opgehypted werd door de schrijver (Kaerger’s nazaat). Wat natuurlijk volledig begrijpbaar is wanneer je een boek schrijft over een van je voorouders, en des te meer wanneer dat onderzoek over je familiegeschiedenis je naar verschillende uithoeken van de wereld brengt. Dat zou ik zelf ook gaaf vinden en dat hoge ‘gaafheid’-gehalte zou ik dan ook zo enthousiast in boekvorm willen zetten. Zodat iedereen het net zo interessant vind als dat ik het vind.

Maar de combinatie van de titel van het boek + de achterflap lieten me vermoeden dat het een boek zou zijn over een avonturier die op allerlei opmerkelijke manieren in verschillende situaties terecht komt en verschillende posities bekleedt. Maar in werkelijkheid gaat het hier over een arts in de marine die in de hoedanigheid als mariniers arts op verschillende plekken terechtkomt. (De achterflap van het boek lijkt het te suggereren dat zijn baan als arts losstaat van zijn positie binnen de marine). Verder komt Kaerger ook meer burgerlijk dan avontuurlijk over. Weliswaar een ambitieuze man, maar niet per se avontuurlijk. Maar dat neemt niet weg dat het natuurlijk uitzonderlijk is om als arts betrokken te zijn in verschillende oorlogen. Het zijn zeker geen alledaagse situaties waar hij in terecht kwam.

Zelf vat de schrijver het goed samen in het laatste hoofdstuk:

‘Het leven van Ernst August Kaerger was het bestuderen waard omdat het illustreert dat zelfs het leven van iemand die zich vastberaden en geconcentreerd een weg door zijn tijdsgewricht baant, voor een groot deel door toevalligheden wordt bepaald.’

Wat me wel overigens stoorde op een gegeven moment was dat de schrijver bijzonder erg z’n best doet om z’n familie’s acties tijdens het nazibewind enorm te nuanceren, maar vervolgens wel heel makkelijk is andere mensen wegzet als oorlogsmisdadiger of overtuigde nazi.

In het begin werkte die nuance erg goed. Toen kreeg ik echt het idee dat ik een goed inzicht kreeg in hoe het was voor Duitsers die tamelijk onverschillig tegenover het nazi regime stonden. Hoe die sociale druk van de maatschappij op hen inwerkte etcetera.

Maar later in het boek krijg je het idee dat deze nuance echter alleen voor de familie Kaerger bestemd is. En dat deed toch wel een beetje af op het effect ervan.

[Tomislaw Dalic · Rating 5 out of 5]

Dit boek is van begin tot eind boeiend en meeslepend om te lezen. Elco Lenstra doet geweldig werk door het meeslepende levensverhaal van zijn overgrootvader Kraeger te reconstrueren een avonturier die keer op keer in de meest bizarre historische gebeurtenissen terecht komt. Terwijl het zich ontvouwt tot een ontdekkingsverhaal, leer je samen met hem over de wereld om hem heen. Dit boek was zo goed omdat het onvoorspelbaar was, en daar hou ik van in boeken. Echt een page turner.

[Koos Van Delden · Rating 5 out of 5]

Een meeslepend levensverhaal over de overgrootvader van de schrijver. Leest lekker weg.

[Maria · Rating 3 out of 5]

Ik dnf. Niet omdat het stom is, maar omdat het aanvoelt als een biografie van iemand die mij volledig onbekend is.

Ik kan me voorstellen dat dit voor de auteur een waanzinnige zoektocht moet zijn geweest en het lijkt me zacht gezegd erg indrukwekkend als ik zoiets over mijn overgrootvader zou vinden, maar het voelt me nu net iets te droog aan. Ik had gehoopt op een iets meer geromantiseerd verhaal, hoewel ik tegelijkertijd ook vind dat er nogal wat aannames zijn gedaan.

Afijn, ik wil nogmaals benadrukken dat ik niet stop omdat het niet goed is, maar simpelweg omdat het niet mijn interesse heeft.

[Hans Luiten · Rating 2 out of 5]

Slecht boek. In het begin gaat het nog wel, maar naarmate het boek vordert verliest de auteur zich meer en meer in allerlei details en uitwassingen. En wat buitengewoon storend is: uit het boek blijkt steeds sterker dat de familie in de oorlog gewoon hartstikke fout zat, maar de auteur lijkt maar niet tot de conclusie te durven komen dat dat het geval is. De zoon bij de SS, de vader met allerlei foute relaties, de donaties aan de NSDAP, geen woord over Joodse patiënten, maar veel geklaag hoe zwaar de familie het wel niet had in de oorlog….
Hoe dik kan de plaat beton zijn van iemand?

[Inno van Lieshout · Rating 2 out of 5]

Een soms boeiende familiegeschiedenis, die echter vaak langdurig overgaat in details die niet voor het verhaal als zodanig belangrijk zijn. Eerlijk gezegd vond ik het eerste deel van het boek over de veldtocht in Namibië het interessants, omdat ik daar helemaal niets van wist. Nu weet ik in elk geval dat het genocide was. De familie wordt ook tijdens wo2 door de schrijver behoorlijk uit de ‘nazi-wind’ gehouden, naar mijn mening teveel, ze waren behoorlijk fout.

[Martijn Taphijt · Rating 3 out of 5]

Een fascinerend boek dat je totaal meeneemt in de ongelofelijk bewogen tijd waarin Ernst August Kaerger zijn leven heeft geleid. Vooral zijn tijd in het buitenland, alledaagse gebeurtenissen en inzichten in de Duitse mentaliteit van die tijd zijn fascinerend. Ook de oorlogsverhalen van zowel Ernst als zijn kinderen waren heftig. Sommige verhalen over bekenden waren echter minder boeiend.