نجم المساء

by İskender Pala, اسكندر بالا, نورهان فتحي أبو شنب (Translator)

تنتمي الرواية إلى الخيال التاريخي فتدور الأحداث في واحد من أقدم الأماكن في التاريخ، حيث البحث عن المعنى من الإنسان القديم الذي عاش قبل اثني عشر ألف سنة إلى الإنسان المعاصر، فيستعرض الكاتب بلغة بسيطة وفي إطار مثير الحياة الإنسانية بكل تعقيداتها، وتناقضاتها، ومعانيها من خير، وشر، وحب، وجهاد. وتساؤلات الإنسان الأبدية عن مجيئه، ومصيره، ومعنى حياته وبحثه عن أصل الوجود، والإيمان، والوصول إلى الخالق.

Genres: Turkish Literature

264 pages, Paperback

First published January 1, 2020

About the author

İskender Pala (born 1958, in Turkey) is a Turkish Divan (Ottoman) Poetry Professor and author of best seller novels. He also used to write a column in the Turkish daily newspaper Zaman.

İskender Pala graduated from Istanbul University Faculty of Letters Turkish Language and Literature Department in 1979. He entered Turkish Navy as a lieutenant in 1982 and taught Turkish Literature in Naval Schools and Boğaziçi University. In 1987 he established Turkish Navy Museum Archives. He oversaw classification and restoration of many historic documents dated from the times of the Ottoman Empire. He published Encyclopedic Dictionary of Divan (Ottoman) Poetry and received Writers Union of Turkey Award in 1989. He was discharged from the Navy without any conviction during what is now called the "Postmodern coup". Later, he wrote a book about his life in Navy and his discharge, called Between Two Coups referring to military coup in 1980 and 1997 military memorandum in Turkey. He said that the reason for his discharge was his practicing İslam in his private life.

Reviews

[Aras 9¾ · Rating 3 out of 5]

ben bu kitabında eski tarih-kurgu kitaplarının heyecanlı havasını pek yakalayamadım.Aceleye mi gelmiş acaba bu eseri?

Şununla da hak veriyorum kendisine tabi,henüz o kadar da çok şey bilmiyoruz Göbeklitepe hakkında...Biliyoruz ki daha kazılar daha uzun yıllar sürecek ve böylelikle orası hakkında yazılacak tarih-kurgu romanlarının da içerikleri iyileşecektir.

Gelelim kendimce daha detaylı yorumuma...Daha önce Pala’dan birkaç kitap daha okumuştum,kendisiyle ilgili kitapları konusunda olumlu düşüncelere sahibimdir:) Bu kitabının “aceleci” havası,kurgunun kimi yerlerinde zayıflamasıydı.Olay örgüsünde,kopmalar olmasa da o çağın yaşamına daha yakın tasvirler bekliyordum ama her zaman aradığımı bulamadım ve çoğu yerde karakterler sanki bulunduğumuz çağda 21.yy’da yaşıyorlarmış da ona göre düşünceleri ve konuşmaları varmış ve olaylara ona göre yaklaşıyorlarmış havası sezdim.Yazar,o zamanki yaşantıları bugünkü okurlara anlatıyor evet zor olmalı ama en azından karakterler arasındaki konuşmaları o çağa ait hissetmek isterdim.

Tabiki bu bir kurgu ve yaklaşık 12.000 yıl önce olan yaşantıları bugün kısa bir romanla anlatmak da zor olmalı.Yazar iyiki de dipnotlarla desteklemiş eserini,ha bu arada ufak bir spoiler da vermiş olayım;Pala,o zamanda yaşananları o tapınak ve (en azından şu anda bildiğimiz kadarıyla) tarihte olan ”ilk” yerleşik düzeni anlatırken din çerçevesinde bakmış olaylara.Peygamberlerle ilgili o tarihe ve Göbeklitepe’ye gönderme yapıyor.
Anladığım kadarıyla Allah tarafından bir uyarıcı oraya geliyor (ya da orada doğmuş olan biri) ve oranın halkına yerleşik hayatın işleyişi ve tapınak yapmanın gerekliliği hakkında bilgiler veriyor,böylece toplumsal hayatın düzeni için adımlar atılmış oluyor ve oradakilere “yaradan” hakkında malumatlar aktarıyor böylece bugünkü tek tanrılı dinler (zannediyorum özellikle de İslam hakkında) bir temel atılmış oluyor.

Tüm bunları kitapta bir ana karakter gözünden gözlemliyorsunuz.Onunla yaşıyor ve çeşitli badireler atlatıyorsunuz,bu arada bir de “aşk” yaşıyorsunuz,tabiki 12000 yıl öncesinin şartlarında ne kadar olursa:)

[Okan Nurcan · Rating 5 out of 5]

İnsanlığın ve inancın gelişimini manevi bir atmosferde anlatan İlk insandan ilk peygambere İdris Peygamberden Nuh’a insanlığın serencamına Göbeklitepe üzerinden ışık tutan bir roman...

[caglar · Rating 1 out of 5]

Anlaşılan yazar Jack London’ın Adem’den önce adlı kitabından çok etkilenmiş fakat maalesef önündeki başarılı örneğin izini dindarca takip etmesine rağmen, kurguyu sağlayamadığı için kitap sürükleyici olmaktan ziyade süründürücü olmuş. daha kıtabın başında çocuğu yunus yumurtası ile beslemesi gibi ciddi mantık hatalarını, ilerleyen bölümlerde pagan olmasına rağmen cennet inancına sahip bireylerle ve kötü bir çevirmenin ingilizceden çevirdiği kırık cümleleri andıran edebi garabetler ile arşa taşımış.

[Ercan OPAK · Rating 5 out of 5]

Konunun, kitabın arkasında yer alan metin ile ilgili olmadığı eleştirilerine pek katılmıyorum. Iskender hoca, Sarıca'nın yaşadığı anlam arayışı, dünya düzeni ve inanç karmaşasını Göbektepe'nin Çira'sı ile Dirsektepe'deki oğlu Tırnak'ı da hikayeye katarak gayet güzel anlatmış. Olayların merkezi konumunda da Göbektepe (günümüzde Göbeklitepe) yer almakta. Iskender hocam gene döktürmüş.

[cherubnessli · Rating 2 out of 5]

Katre-i Matem ve Şah ile Sultandan sonra yavan kaldı,kitapta Göbeklitepeden ziyade antik cağlardaki insanın iyiye ve kötüye dair iç hesaplaşmaları inanç kavramı etrafında aşk hikayesine yedirilerek sunulmuş,maalesef beğenmedim

[Kozmokitap · Rating 4 out of 5]

Akşam Yıldızı ile birlikte geçmişe avcı ve toplayıcı insanların yaşadığı devirlere tarihte bir yolculuk yapıyoruz. Kabile içinde doğan albino bir bebeğin lanetli olduğunu düşündükleri için onu öldürmek isterken yaşanan bir doğa felaketi sonrası kabileden sadece üç kişi hayatta kalır . Sarıca , albino bebek ( Tırnak) ve annesi Çıra . Sonrasında sorgulamaya başlar Sarıca . Bu bebek lanetli olduğu için mi başlarına bunlar gelmiştir. Lanetli olsa o da ölmez miydi? İşte ilk sorgulamalar böyle başlarken sonrasında hakikati arama serüvenine dönüşür.



Avcı toplumdan çiftçi topluma dönüş , bir iki kelimeden başka konuşamayan insandan alet yapıp ekip biçen , iletişim kuran insana , bütün olanların arasında filizlenen ve koca bir çınara dönüşen aşk , aşığının peşinden mecnun gibi yollara düşen maşuk ... Evet Sarıca , Çıra'nın peşinden yollara düşüyor fakat bu yolda hakikati arıyor ayını zamanda ve kendisini de buluyor ...



Kitap tarihi bir kurgu olsa da mistik ve tasavvufi yönleri de var . Çok tanrılı inançtan tek Tanrıyı bulma ve tek Tanrıya yönelme , Hz İdris ve Hz Nuh , İlk tapınak olan Göbeklitepe ve kutsal ağaç.



Kitabı ilgi ile okudum. Yazarın olayları ve olayları bağladığı sonuçlar güzeldi. Kitap sayfalarına yapılan çizimler de zenginlik katmış içeriğe . Ayrıca kitabın sonunda yazarın yararlandığı kaynaklar da belirtilmiş ki bu , kitabın nasıl bir araştırma sonucunda ortaya çıktığının göstergesi. Yazarı takdir ettim . Göbeklitepe'yi merak edip araştırmak isteyenler için de güzel bir kaynak listesi olmuş.



Yazarın okuduğum diğer kitaplarına göre daha sade bir dille yazılmıştı Akşam Yıldızı . Karşılaştırma yaparsak diğer kitaplara göre daha basit ve anlaşılır olduğunu söyleyebilirim. Yazarı okumaya başlamak isteyenler için iyi bir başlangıç kitabı olacaktır Akşam Yıldızı .

[Özlem İnan · Rating 5 out of 5]

Bizi bin yıllar öncesine götüren Çira ile Sarıca'nın vuslat hikayesini anlatmış, İskender Pala. Güçlü kalemi, sürükleyici anlatımıyla insanın kaygılarının, korkularının, umutlarının figüranlar değişse de bin yıllar içerisinde hep baki olduğunu göstermiş. İyi ile kötü, güçlü ile güçsüz, Hak ile batıl insanlığın kaderinde süregelen bir çekişme.. Göbeklitepe efsanesini bir de İskender Pala'dan dinlenilmesi gerektiği görüşündeyim..

[Zeynep Saygili Peksevin · Rating 4 out of 5]

Iskender pala’nin onceli kitaplari gibi tarih kokan bir kitap. Alirken farkli hayal etmistim. Arka yazi ve icerik uymuyor. Yine de zevkle okudum

[Sirunmanug · Rating 5 out of 5]

İskender Pala’nın naif ve derin diliyle akan bir kitap oldu benim için, romandan ziyade derin anlamları, dersleri ve kalbe hitap eden öğütleriyle bir masal gibi okudum. Salgın günlerinde hem kavuşmayla biten hem de derin ve kalbe hitap eden bir kitap olduğu için iyi geldi. Son söz kitabın baş kahramanlarından biri Çira’dan: Çevresi sevenlerinden ziyade korkanlarıyla dolu birinin fikirleriyle de gücüyle de mücadele etmek beyhude emektir. Görmek isteyene kıssadan hisse çok şey vaat ediyor.

[Hirunnice Der · Rating 5 out of 5]

Akşam üzeri şöyle hafif rüzgara doğru ikindi güneşine doğru oturup okumanız gereken çok tatlı bir eser. Sevginin güzelliği hangi zaman diliminde olursa olsun hep aynı, farklı formlarda olsada hep sevgi hep sevgi. Sevgi her şeyin içindeki tetikleyici güç. Sevgi ile kalın.

[Alican · Rating 2 out of 5]

Kitap ilk kısmında çok iyi gidiyordu, soluksuz okudum. Hatta Yeryüzü Çocukları kitabı gibi bir altın madeni bulduğumu düşündüm.

Ta ki abdest alan, günün belli vakitleri "namaz kılan", haram diye bazı hayvanları yemeyen ve tesettüre giren bir taş devri kabilesi kitaba bodoslama girene kadar. Evet kelimenin tam anlamıyla bodoslama. İdris ve Nuh peygamberleri saymıyorum bile.


Tamam, o yıllarda nasıl bir inanç sistemi vardı, neye tapıyorlardı bilmemizin imkanı yok fakat Ibrahimi dinlerin de göbekli tepede de olması çok zorlama olmuş. Bilimsel tartışmasına girmeyeceğim ama insanlık tarihinin Islam da, Hristiyanlık ta, Musevilik te maks 4000-6000 yıl geriye gittiğini iddaa ederken, 12000 yıl önce yaşamış toplumda bunu zorlamak pek olmamış.

Göbekli tepeye dair birşey yok. Taş devrinde de İslam vardının romanı yapılmış işte. Göbekli tepe de arkada fon olarak kullanılmış - Ayin, mayin filan işte. 1 puan vericektim ama ilk bölümün güzelliğinden 2 veriyorum.

[Taha · Rating 2 out of 5]

Aklıma Avrupa Yakası'nda Volkan'ın rastgele evdeki kitaplardan parçaları birleştirip yayımlatarak çok yazanlara girdiği bölüm geldi. İskender Pala da belli bir konu bulup ansiklopedik bilgilerini toplamış ve ufak kurgumsu bir yapıyla bize sunmuş. Edebi bir yön bulamadım açıkçası. Bir nevi başka bir Nilgün Bodur vakası:(

NOT: İskender Pala'nın eski kitaplarını severek okurdum. Böyle bir yorum yazacağımı ben de tahmin etmezdim:(

[Altınay · Rating 3 out of 5]

İskender Pala'dan okuduğum ilk kitaptı. Göbeklitepe ile pek ilgili olmasa da yormayan bir romandı. Dili daha edebi olsa daha çok sevebilirdim. Mutlaka okunmalı diyemem ama ağır kitaplardan sonra sakin şeyler okumak istediğinizde şans verilebilir.

[Pelin Tekneci · Rating 3 out of 5]

İskender Pala bu sefer tarihte oldukça geriye, taa Göbeklitepe’ye kadar gitmiş. Bu bölgedeki kadim insanlar ne yer ne içer, nasıl ibadet eder, ne oynar, ne giyer, nasıl aile kurar, ve güç için nasıl rekabet eder gibi konuları bir aşk hikayesi etrafında kurgulamış.

Artık pek çok insan biliyor Göbeklitepe’yi-tarihin bilinen en eski tapınağını. Hatta şöyle söyleyeyim, tarih- coğrafya eğitiminin zayıf olduğu söylenilen Amerika’da bile lisede okutulan dünya tarihi kitaplarının ilk bölümlerinde anlatılıyor, resimleri gösteriliyor Göbeklitepe’nin. Ülkemizde ise en son olarak Netflix’in Atiye dizisinde bol bol arka planda görüldü bu ilginç yapı.

11 bin yıl öncesinde, insanlar henüz avcı toplayıcıyken, bugdayı yeni yeni ekip biçerken inşa edilen bu tapınak pek çok sırla birlikte toprak altında kalmış. Sonrasında Alman arkeolog Klaus Schmidt başkanlığındaki bir ekip tarafından 1995 yılında başlayan kazılarla gün ışığına çıkmış. Ortaya çıkınca da “avcı toplayıcı insanlar tarım toplumuna evrilip de yerleşik hayata geçince dinler ortaya çıktı” diyen medeniyetler teorisini çürütmüş.

İskender Pala’yla ilk kez 2010 yılında Katre-i Matem kitabıyla tanıştım ve sonrasında pek çok romanını okuyarak devam ettim. Bu da demek oluyor ki uslubunu ve kurgusunu (tarihi olayları ve kişileri düşgücüyle harmanlaması) sevdiğim bir yazardır kendisi. Diğer yandan kurgusu akıcı olmasına rağmen, Osmanlıca altyapınız yoksa (ki benim yok) sözlükle okumanız gerekir İskender Pala’yı. Bu da sizi biraz yavaşlatabilir.

Akşam Yıldızı’nda ise daha sade bir dil kullanmış ve bu sayede çok daha hızlı okuyabildim. Ne var ki önceki romanlarına göre kurgusu biraz sönük ve dağınık kalmış gibi geldi bana. Yine de o döneme ve o bölgeye ait başka bir roman okumadığım için okuduğuma değdi diyebilirim. Şimdi Göbeklitepe ile daha fazla şey okumak istiyorum. Bu konuda herhangi bir öneriniz varsa paylaşırsanız sevinirim.

[Bleda Gençay Sönmez · Rating 4 out of 5]

"Yerli Tolkien olma yolunda sinyali verdi. Muhafazakar yazarımız, kısmen Türk Ulamış Bilgisi'nden faydalanmış. Bu sayede ulamış bilgimizi tanıtma yolunda bir adım sayılıyor. Yazarın kalemi ve kurgusu çok güzel olduğu su götürmez bir gerçektir. İkinci betik gelecek gibi bir sonla bitmiş. Bu güzel eserin elbette olumsuz eleştirisi olabilir. Tolkien gibi ulamış bilgi sentezi yapan yazarımız, Türk (Ulu Kayın), İbrani (Nefilim) ve Kızılderili (Ulu Ruh) ulamış bilgilerinden faydalanmıştır. İsrailiyyat, bu eseri resmen öldürmüş.

Tanrı sözü varken Rab sözü kullanması Türk yazarına yakışmamış. Nefilim yani Gözcüler (daha doğrusu Düşmüş Tünkürler), İslami açından kabul etmediğimiz bir olaydır çünkü tünkürlerin, Tanrı'nın günah işlemeyen kulları olduğunu biliyoruz. En uzun ömür sürmüş kişi Törüngey Ata (Hazreti Adem) olduğuna inanıyoruz. 1000 yaşayan Törüngey Ata dururken 969 yıl yaşayan Metuşaleh nasıl en uzun ömür sürmüş kişi oluyor. Ayrıca Sarıca gibi kurgu karakterin Hanok (İdris) ve Nuh yalvaçlarla konuşturması dinen caiz değildir. Metuşaleh ile konuşması gayet normaldır çünkü Tevrat'ın kurgu karakterlerinden biridir.

Yazarımız, İdris yerine Öğreten, Metuşaleh yerine Hafıza ve Nuh yerine Ferahlık adları kullanması çok güzel davranıştır. İdris, Nuh ve Metuşaleh sözlük anlamlarında yola çıkarak Türkçe adlar kullanabilir. (Nama, Türk Ulamış Bilgisi'ne göre Nuh yalvaçtır.) Albinoların, ulamış bilgisi çerçevesinde lanetli olarak lans edilmesi bence ırkçılıktır. Albinoluk, gen bozukluğu bir hastalıktır. Okumanızı tavsiye ediyorum."

[Sunflower · Rating 2 out of 5]

" ما هو الإنسان غير المُتعلم سوى أن يكون إسرافًا؟ "

رواية تنتمي إلى الخيال التاريخي، حيث تدور أحداثها في منطقة "جوبيكلي تبه" والتي تُعد من أقدم المنشآت المعمارية في تاريخ البشرية وتقع في منطقة شانلي أورفا بتركيا، تحت سماء "نجم المساء" وهو كوكب الزهرة الذي دائماً ما يسطع بقوة كالنجم ويبدو أقرب من باقي النجوم.
الأسلوب الفلسفي والتساؤلات المُتغلغلة في الرواية تدفعك للتفكير في كل المعاني التي شغلت ومازالت تشغل الإنسان إلى وقتنا هذا أي في الإيمان والخير والشر والحب والموت، والنظرة الدائمة لنجم المساء هى أجمل ما في الرواية، فمثلما كان ينظر (ساريجا وشيرا) إلى نجم المساء وكأنه الرابط الحقيقي بين قلبيهما، تنظر أنت إلى نجم المساء وينظر هو إليك في المُقابل، ولكن غلب على الرواية الوصف المطول والمتعمق للصيد وطقوسه وغيرها من حياة البشر القدماء لحد الملل الشديد، يعود ذلك لاهتمام الكاتب بوصف كل ما يراه البطل (ساريجا) وكأنك تراه أنت بعينيك ولكن تساؤلات (ساريجا) ورحلته للبحث عن الحقيقة كانت أكثر تشويقاً من فصول الوصف الفاترة، والفصول المُشوقة تكاد تُعَد على أصابع اليد الواحدة من أصل عشرين فصل، وكان من الأفضل أن يُحدِث قفزات زمنية مثلما أحدَث في مواقع أخرى لتكون الكتلة الأكبر من الرواية عن رحلة البحث عن الحقيقة وليس عن الصيد وطقوس ما قبل الصيد وطقوس ما بعد الصيد وطقوس تكريم الموتى و...
أنصح بقراءتها على فترات متباعدة منعاً للملل.

[Barbaros · Rating 2 out of 5]

Kitabı pek beğenmedim. Benim için kitabı anlamlı kılan tek şey girişteki açıklamada da verilen ana konusuydu. Göbeklitepe'nin varlığı, aynı dönemde hak dine inanan ve bir peygamber tarafından irşad edilen bir toplumun yokluğunun kanıtı olamaz. Göbeklitepedeki yapıların anlamı tam olarak çözülemedi. Fakat bu bir tapınaksa eğer, tek tanrı inancının temsilcilerinin yokluğunu göstermiyor. Belki aynı dönemde belki de buraya yakın yerlerde, belki yakın zamanlarda yaratıcının insanlara gönderdiği uyarıcılar mutlaka vardı. İslam inancına göre Hz. Adem'den bu yana insanlara doğru yolu gösterip uyaran temsilciler hep oldu.

Kitabın konuyu anlatışı, olaylar ve hikayeler ilgimi çekmedi açıkçası. Yukarıdaki ana konuyu anlamak yeterli, kitabın tamamını okumak bence zaman kaybı olacak derecede gereksiz ve kitap edebi bir keyif de vermedi bana. İskender Palanın edebi anlatımı bana en son Od kitabında keyif verdmişti. Bülbülün kırk şarkısı ise favorim olmaya devam ediyor. Son iki fiyaskodan sonra yeni bir kitabını okuyacağımı sanmıyorum.

[Nihal Sever · Rating 4 out of 5]

İskender Pala'nın bu romanı bizi bu zamandan ta 12.000 sene öncesine götürüyor. Göbeklitepe'den bu yana anlamını aramaya çalışan insanın yolculuğuna şahit oluyoruz. Kitap günümüzden bir kesit ile başlıyor ve bir anda geçmişe dönüyor. Dili ve anlatımı sade olan bu romanda bilim insanlarınca kabul gören Genç Buzul Çağının 12.000 sene önce dünyaya çarpan bir kuyrukluyıldızla sona ermesi hadisesine de yer veriliyor. Bir şaman ayini sırasında gerçekleşen bu olaydan sonra yaşamına devam etmeye çalışan iki gencin hem aşk hem macera dolu hikâyesine tanıklık ediyoruz.

Özellikle son keşiflerden ve buna dayalı çekilen Atiye dizisinden sonra popülaritesi artan Göbeklitepe'yi önden bir tanımak isteyenler için bu kitabı özellikle tavsiye ederim. Fakat kitabın olay örgüsünün çok durağan ilerlediğini de dipnot olarak eklemek isterim.

[Burak · Rating 3 out of 5]

Hala hatırlıyordu mesela, ölenlere acınır da doğanlara neden acınmaz?

Her kimin dışını görürsen içine şahit say oğlum; insanın içi, dışı gibi, dışı da içi gibidir. Aklından çıkarma, baba bey ise oğul bey doğar, iyiden doğan iyi olur. Yüzü ve dış görünüşü güzel ise, onun içi de güzeldir, çok kahkahalıdan ayrıl; ağırbaşlılık tebessümle kaimdir. Dikkat et, kişide büyük baş olgunluğa; kalın saç yiğitliğe alamettir. Geniş alın düzensizlik, dar alın cimriliktir.

Toprağın üstüne inşa edilen toprakla birlikte yok olur.

Mateşulah Hafızası..

Arzular acı çekmenin de başlangıcıdır, sürekli arzulayanlar ise en ziyade acı çekenlerdir, dünyaya doğum cennete yitimdir.

İnsanın insanı avladığı bir dünya bozulmaya düzelmekten daha yakındır..

[Fatmagül · Rating 4 out of 5]

Daha önceki okuduğum İskender Pala kitaplarına göre kurgusunun, hikayesinin biraz daha zayıf kaldığını düşüncesindeyim. Yine de okuru sıkmayan, akıcı bir kitap bence.
Kitap oniki bin yıl öncesindeki Göbeklitepe'de yaşayan kadim insanların hikayelerini, yaşayışlarını, anlam arayışlarını anlatırken sanki zamanda yolculuk yaptırıyor. Tuzun keşfi, yalanın icadı, hayvanın evcilleştirilmesi, buğdayın ehlileştirilmesi, avcı ve toplayıcılıktan yerleşik hayata geçiş, satrancın ilk hali gibi gibi konuların işlendiği bir kitap. Ayrıca yazılan dipnotlar da bilgilendirici ve detaylı. Türk mitolojisi ve islam kültürüne de yer verilen kitapta bahsedilen öğelerin, yerlerin, olayların illüstrasyonu yapılmış olması da ayrıca hoşuma gitti.

[Rabia Akkök · Rating 4 out of 5]

Bu zamana kadar yazarın en rahatlıkla okuduğum kitabiydi. Zira çoğunlukla hevesle başlar, sonra zorla ilerler ve sonlara doğru yine toparlarim okumamı. 100. Sayfadan sonra ki anlatımlarda ki insalar, hayalimdeki inançlı ve bilinçli ilk insanlardı neredeyse. Kitabı okuyanlar nelerden bahsettigimi anlayacaktır. O bölümlerde yüreğim heyecan ve mutlulukla doldu. Beşeri Aşk ile başlayan, ilahi aşka yolculuk. Sonu biraz boşta kalmış gibi geldi. Genel itibariyle eksik biseyler varmış gibi hissettirdi. Belki daha bilinmezlik ve gizem dolu bir mekanı anlattigi için. Ama Konusunu merak edenler kesinliklə okumalı ☺️

[Kazım · Rating 4 out of 5]

Deneme içinde hikaye gibi geldi bana bu kitap. Deneme çünkü; Göbeklitepe’deki kalıntıların nasıl ve ne amaçla yapıldığına dair kaynakların ışığında yorumu ve nesne isimlerinin nasıl ortaya çıktığına dair tahminleri var. Ayrıca üç ana karakter etrafında gelişen, deneme olarak yorumladığım kısımla paralellik gösteren bir hikaye anlatılıyor. Pala’nın diğer kitaplarına göre biraz daha durgun hissettirdi. Tahmin edilebilir yanı daha çok ağır bastı. 3,5/5

[Mustafa KURT · Rating 3 out of 5]

Bir kurgu kitap olması, Göbeklitepe’nin reklamının yapılmak istenmesi hissine kapılmama sebep oldu. Ne yazık ki İskender Pala’nın o muazzam kalemi bu hissi benden gidermeye yetmedi. Muazzam bir emek olduğunu bilsem de İskender Hoca sanki bu kitabı bir iki günde yazmış hissi bir türlü gitmedi. Mihmandar nerde, Akşam Yıldızı nerede.

[Süheyla · Rating 4 out of 5]

Binlerce yıllık gizemli bir tarihin, hikayesi yazılmamış dilden dile efsaneleşmemiş bir serüvenin ilk örneği olarak kayda geçen bir kitap. Mükemmel bir yolculuktu diyemem ama okurken keyif aldığımı söyleyebilirim. Göbeklitepe ile ilgili bir hikayenin içine yolculuk yapmayı düşünürseniz bu kitabı bir deneyin derim. İyi okumalar herkese...

[Mer ve Ötesi]

Başı ve sonu arasındaki kopukluğu görmezden gelirsek; kurgusu ve verilen mesajlar gayet yerindeydi. Fakat eksikler heyecanla okumama engel oldu. Hani iştahla bir filme başlarsın ve filmin ilerlemediğini görürsün ama bir yandan da işte şimdi açılacak diye içinde umarsın ya o türdendi kitap. Ve hiç ummadığım bir anda bitiverdi

[Bilge_sel · Rating 3 out of 5]

Keşke idris nuh peygamberlere nasıl bağladığını da açıklasaydı, sunuş kısmında her şeyin bilimsel olduğunu yazmış ancak ilgili peygamberlere ilişkin hiçbir veri ortaya koymamış..

enok peygamberin nefilimlerine kadar her şey var madem, neden kitabında bahsedilen uzay araçları yok o zaman diyesi geliyor insanın :))

[Nergiz · Rating 4 out of 5]

Kitaba 3.5 yıldızdan 4 veriyorum. İlk defa iskender palanin bir kitabini bitirdim. Acikcasi bu zamana kadar okudugum bircok romandan farkli bir konusu ve bakis acisi oldugundan beni ziyadesiyle memnun etti. Sonlara dogru hikayenin cok uzadigi hissine kapildim bu sebeple de kitap bitsin diye gercekten mucadele ettim. Ancak yine de sevdigim bir kitapti tavsiye ederim. :)

[Ilke · Rating 4 out of 5]

Bir erkekle bir kadın Akşam Yıldızı’na aynı anda bakıyorlarsa ikisinin arasında bir söz verilmiş olur. Birinin diğerini hiç bırakmayacağına dair bir söz...
Bir ruhu teslim alması için yerin kalbinden çıkıp gelen bir taşı küçümsemeyin. Bir ağacın köküyle bir taşın derinliği aynı olabilir mi?

[Doğan Leblebici · Rating 5 out of 5]

Belki de 12 bin yıl önceki insanların bugünün insanlarından hiç bir farkı yoktu. Belki yeterince zeki, yeterince duygusaldılar. Acıkıyorlardı, korkuyorlardı, düşünüyorlardı, seviyorlardı. İnanç sistemleri vardı.

[Zennure · Rating 3 out of 5]

Çok Pala tarzı değildi ancak değişik mistik bir tat bıraktı okurken.