Revolusi! Indonesië onafhankelijk

by Marion Anker (Editor), Amir Sidharta (Editor), Harm Stevens (Editor)

‘Revolusi!’ vertelt de geschiedenis van de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd tussen 1945 en 1949. Centraal staan personen die de revolutie van nabij meemaakten: strijders, kunstenaars, diplomaten, politici, journalisten; mannen, vrouwen en kinderen. De Nederlandse en Indonesische auteurs laten zien hoe het ideaal van een vrij Indonesië vurig wordt nagejaagd, hoe er wordt gevochten, hoe er wordt onderhandeld, hoe er propaganda wordt gevoerd, en hoe de revolutie mensenlevens bepaalt. ‘Revolusi!’ presenteert zo een waaier van persoonlijke en collectieve ervaringen, verteld vanuit meerdere gezichtspunten: vanuit Indonesisch en Nederlands perspectief en vanuit de groepen en individuen die daartussen staan, met oog voor het internationale krachtenveld. Eigentijdse kunstwerken, propaganda-affiches, films, foto’s en archiefstukken dienen als getuigen van dit turbulente verleden.

Revolusi! is het boek bij de tentoonstelling van het Rijksmuseum, waarin de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd wordt gevolgd door de ogen van de mensen die erbij waren.

270 pages, Paperback

First published February 11, 2022

Reviews

[Jordy · Rating 3 out of 5]

Helaas heb ik de tentoonstelling niet gezien in het Rijksmuseum in 2022, maar met dit boek is de boodschap toch helder overgekomen. De auteurs presenteren een goed uitgebalanceerd verhaal dat zowel het Nederlandse als Indonesische perspectief op de onafhankelijkheid bespreekt.

De verschillende bronnen die samengebracht zijn, vormen de kracht van dit boek. Ik heb tussen het lezen door foto's gemaakt van de verschillende verhalen die me aangrepen. Het is moeilijk om ons in te leven in een tijd waar nette diplomatie en wetteloos geweld tegelijk naast elkaar bestaan. Voor zowel Indonesiërs als Nederlanders was dit een verwarrende tijd en je ervaring met de onafhankelijkheid hing soms zelfs af van de stad waar je in verbleef.

De gekozen invalshoek is hoofdzakelijk sociaal-cultureel. De auteurs bespreken graag kunstenaars en het leven van de 'gewone' mens tijdens deze periode in Indonesië. De politieke en economische factoren blijven op de achtergrond, maar worden soms wel enigszins onsamenhangend besproken door de hoofdstukken heen. In het laatste hoofdstuk wordt bijvoorbeeld terloops verwezen naar de hyperinflatie die de Nederlanders zouden hebben veroorzaakt, zonder dat hiervoor een causaal argument wordt gegeven. Het boek bevat onsamenhangende stukken vanuit de politieke of economische invalshoeken die er niet in thuishoren.

Voor een essay-boek loopt het verhaal wel soepel, maar zelf ben ik nooit fan van deze manier van schrijven. Verschillende auteurs die aan hun eigen stukjes werken brengen het voordeel dat een project veel sneller af komt, maar het grote nadeel is dat de hoofdstukken naast elkaar bestaan. Er lijkt in dit boek een lichte correctie te zijn geweest nadat de schrijvers klaar waren met hun stukken. De correctie heeft helaas niet de vele herhalingen uit het boek kunnen halen.

Concluderend, een aanrader als je op zoek bent naar ervaringen met de onafhankelijkheidsstrijd. Dit boek kan een goed begin zijn voor iemand die zich in deze periode wil verdiepen. Wees echter wel bewust van de gekozen invalshoek die de tentoonstelling destijds ook gehad zal hebben en de informatie die daardoor kan missen. Voor een gedegen politiek overzicht kan ik Nederland valt aan van Ad van Liempt aanraden.

[Arjen Taselaar · Rating 4 out of 5]

Met de tentoonstelling Revolusi! heeft het Rijksmuseum in mijn ogen met succes een overzicht gegeven van de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog zoals die in foto’s, posters, kunstwerken en andere voorwerpen is uitgebeeld. Ook het bijbehorende boek is geslaagd, het bevat een aantal boeiende essays die de Indonesische revolutie benaderen vanuit het perspectief van de makers van en de afgebeelde personen op de tentoongestelde voorwerpen. Daardoor staan individuen centraal die de onafhankelijkheidsoorlog vanuit uiteenlopende perspectieven hebben meegemaakt. Veel Indonesisch materiaal blijkt door Nederlandse inlichtingendiensten in beslag te zijn genomen. De essays zijn gegroepeerd rondom het soort voorwerpen dat centraal staat. Dit gaat meestal goed, al brengt het hier en daar nodeloze overlap met zich mee. Zo komt de tekenleraar Simon Admiraal tweemaal ter sprake, zijn schrijnende verhaal had beter in één keer verteld kunnen worden. Het hoofdstuk over diplomatie en agressie is het minst geslaagd, en bevat een stuk politieke geschiedenis dat er bij toeval lijkt te zijn terechtgekomen en weinig met de personen te maken heeft die er worden besproken. Daar staat tegenover dat de essays aan begin en eind, over het fotograferen van de onafhankelijkheidsverklaring op 17 augustus 1945 en van de intocht van Sukarno in Jakarta op 28 december 1949, ware juweeltjes zijn.

[Dolf van der Haven · Rating 4 out of 5]

For a book accompanying an exhibition, this is not bad.
The exhibition about the Indonesian revolution that is currently taking place in the Amsterdam Rijksmuseum received a lot of criticism from various opposing sides that claimed they did or did not pay enough attention to the mutual violence. Dutch former soldiers missed the focus on Indonesian cruelties; other groups criticised the lack of focus on Dutch cruelties.
I find this book quite balanced, given that both sides receive equal focus. At the same time, the writers seem to try and hold the balance in an awkward way, avoiding at all costs any partiality. This even expresses itself in some chapter titles that are awkwardly bilingual ("Diplomasi en agresi" should either be "Diplomasi dan agresi" or "Diplomatie en agressie").
Curthermore, there is a fair amount of duplication in the text becuase all chapters seem to have been written independently. Some more editing and unification would have been useful.
Now I still have to visit the actual exhibition...

[nadiansfw · Rating 3 out of 5]

3.5*