Foucault

Elementaire Deeltjes #74

by Michiel Leezenberg

Het werk van de Franse filosoof Michel Foucault (1926-1984) blijkt decennia na zijn dood nog actueel en verrassend. Het stelt onverwachte vragen over onder meer neoliberalisme, identiteitspolitiek en medische wetenschap in tijden van pandemie. Ook postuum verschijnen er nog geregeld teksten van hem, die ons dwingen het bestaande beeld bij te stellen.

Dit Elementaire Deeltje behandelt Foucaults leven, zijn belangrijkste ideeën en zijn bijdragen aan de geschiedschrijving en filosofie. Op een toegankelijke wijze bespreekt het zijn werk over taal en kennis, zijn analyse van discipline, waanzin en straf, de geschiedenis van de seksualiteit en de postuum verschenen werken en colleges.

Genres: Philosophy

163 pages, Paperback

First published November 25, 2021

About the author

Michiel Leezenberg teaches in the Philosophy department and in the MA programme 'Islam in the Modern World' at the University of Amsterdam.

Reviews

[Martijn van Duivenboden]

Er gaat geen avond van mijn debatingclub voorbij zonder dat ik het over Foucault heb gehad. Zijn werk is misschien niet af, maar zo omvangrijk dat hij over ieder onderwerp van macht, onderwijs, zorg, identiteitspolitiek, (neo)liberalisme tot seks en levenskunst wel een interessante observatie heeft. Nee, het is veel meer dan een interessante observatie. Zijn werk nodigt uit om meer en dieper na te denken. Dat is wat Michael Leezenberg in dit zeer goed leesbare, beknopte overzicht van Foucault’s werk onderschrijft. Hij duidt zijn werk niet als de waarheid, maar als een uitnodiging tot meer. En dat kunnen we vandaag de dag wel gebruiken. Zolang er figuren zijn als Jordan Peterson die Foucault wegparkeren als postmodernist en zelf niet verder komen dan eigen verantwoordelijkheid, of neoliberalen die zweren bij de Oostenrijkse school en niet verder komen dan dat vrijheid het belangrijkste is en de staat zich zo min mogelijk moet bemoeien, moeten we ons verzetten tegen de versimpeling van de problematiek en de nog eenvoudigere oplossingen. Dit boekje kost haast niets en nodigt uit tot herlezen.

[Simeon Duwel]

Leezenberg stelt niet teleur: deze introductie tot Foucault is helder, leest zeer vlot en geeft een vrij goed beeld (en vooral ook veel "meer lezen"-tips) om dieper in te gaan op zijn werk. Toppers zoals gewoonlijk van de Elementaire Deeltjes-reeks

[Jan Keijsper]

Verfrissende ideeën, onbegrijpelijk opgeschreven, Leezenberg zit te diep in Foucault voor een helder overzicht

[Martin de Vlieger]

Een interresante en goed geschreven inleiding tot het werk van Foucault. Vooral de samenhang tussen zijn werken in thema's die op het eerste oog niet direct iets met elkaar te maken hebben vond ik erg leerzaam en maken dat ik zelf meer van Foucault wil lezen voor onderzoek in de ggz.

Hoewel ik begrijp dat het ondoenlijk is om een compleet verzicht te bieden in iets meer dan 100 bladzijden (de kracht van de Elementaire Deeltjes), miste ik wat diepgang in de vroege werken terwijl er naar mijn mening onevenredig veel aandacht uitging naar de laatste werken van Foucault. Aangezien mijn interesse voor Foucault samenhangt met mijn interesse in de psychiatrie en geneeskunde, is dit voor mij persoonlijk wellicht een groter minpuntje dan voor andere lezers.

Ik zou dit boek van Michiel Leezenberg dan ook nog steeds van harte aanbevelen als inleiding in het denken van Foucault. Een tip zou dan zijn om deze aan te vullen met de 3 afleveringen (121 - 23) over Foucault van de podcast 'Philosophize This!'.

[Anneke Kloosterman]

Mooi overzicht van de ontwikkeling van Foucault’s denken. Biedt een goede introductie en aanknopingspunten voor verdere studie van Foucault. Op een prettige manier in de context geplaatst van andere filosofische ontwikkelingen. Dit vereist wel enige voorkennis. Mogelijk is Foucault’s denken iets te samenhangend beschreven gezien diens problemen met de termen ‘auteur’ en ‘oeuvre’.

[Yvonne]

Eerste boek in 2025 van mijn filosofiegroep.
Het boek is minder toegankelijk dan ik had verwacht. Leezenbergs boek over wetenschapsfilosofie is bijvoorbeeld een prima introductie. Hier lijkt Leezenberg zich maar niet los te zingen van de materie. Het is dat ik Foucault meermaals voorbij heb zien komen toen ik aan de UvA studeerde en ik heb hem ook zeer leren waarderen anders was ik halverwege gestopt met lezen. Wellicht is het aantal pagina's waarin de introductie moet opstijgen simpelweg te gering.
De discussie in de groep was interessant ook al denk ik niet dat dit boekje nieuwe Foucaultlezers in onze groep zal opleveren.

[Martijn Van]

Ik las dit boekje in de hoop meer te weten te komen over Foucault's opvattingen over de heterotopie. Tevergeefs. Ik weet nu wel welk boek van Foucault ik moet lezen dat scheelt. Verder is dit een met vlagen lastig door te komen samenvatting en observatie van en over het werk van Foucault. Die last is anders dan de last die er soms zit in het werk van bepaalde filosofen zelf en is meer een soort droogheid die niet altijd even goed prikkelt.