Ευλογημένο καταφύγιο

by Φώτης Κόντογλου

Φέτος 2021, συμπληρώνονται 56 χρόνια από τον θάνατο του λογοτέχνη και αγιογράφου Φώτη Κόντογλου (1965), και 36 χρόνια από την A΄ έκδοση των άγνωστων, έως τότε, και ανέκδοτων κειμένων του με τον τίτλο: «Ευλογημένο καταφύγιο».
Η αρχική ιδέα της επιλογής των κειμένων αυτών, προέκυψε με αφορμή τα 20 χρόνια της εκδημίας του λογοτέχνη το 1985, ως συμβολή των εκδόσεων Ακρίτας, στις εκδηλώσεις τιμής και εορτασμού της μνήμης του σημαντικού αυτού Έλληνα.
Συντελεστές εκείνης της πρώτης έκδοσης, η κόρη του αείμνηστου Φώτη Κόντογλου, Δέσπω Ιω. Μαρτίνου, ο εκδότης Δημήτρης Κόκκινος και ο ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Π. Β. Πάσχος ο οποίος ανέλαβε την επιλογή των κειμένων, την επιμέλεια του τόμου καθώς και την σύνταξη των Προλεγομένων.
Όνειρο και ελπίδα των συντελεστών ήταν να δημιουργηθεί ένα έργο που να αποτελέσει μια πνευματική προσφορά στους αναγνώστες αλλά και στην πνευματική πορεία του τόμου γενικότερα. Και το κατάφεραν, αυτό αποδεικνύουν οι συνεχείς επανεκδόσεις του βιβλίου αυτού μέχρι σήμερα.
Οι ανανεωμένες εκδόσεις Ακρίτας, με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζουν την επανέκδοση του Ευλογημένου Καταφύγιου, μετά από απαίτηση πολλών αναγνωστών που αναζητούν τη δροσιά των λόγων του Φώτη Κόντογλου, αλλά και το βάθος της σοφίας του.
Τα κείμενα του βιβλίου πάντα επίκαιρα, δημοσιευμένα στην εφημερίδα «Ελευθερία» σε διάστημα μιας εικοσαετίας (1948-1968), διαπραγματεύονται διάφορα θέματα, γι΄ αυτό και ο τόμος χωρίζεται σε τρία μέρη.
Στο πρώτο μέρος «Αγαπημένο καταφύγιο», ο συγγραφέας μάς ταξιδεύει σε πράγματα απλά και καθημερινά, μυώντας μας παράλληλα σε κρυμμένες ομορφιές.
Στο δεύτερο μέρος «Βλογημένη Ελλάδα», κυριαρχεί η οδύνη για την αλλοίωση της ελληνορθόδοξης παράδοσης, αλλά αχνοφέγγει και το φως της ελπίδας -αριστοτεχνικό δείγμα έκφρασης της πατερικής χαρμολύπης.
Το τελευταίο μέρος του βιβλίου «Ανεξιχνίαστα μυστήρια» κυριαρχείται από τις μεταφυσικές αγωνίες του μεγάλου συγγραφέα.

384 pages, Paperback

Published January 1, 2022

About the author

Γεννημένος στο Αϊβαλί της Μικράς Ασίας το 1895, ο Κόντογλου αναδείχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους Έλληνες ζωγράφους και πνευματικούς δημιουργούς του 20ού αιώνα.

Νέος ταξίδεψε σε πολλές χώρες της Ευρώπης, όπου γνώρισε και σπούδασε τη "δυτική" λεγόμενη ζωγραφική, αλλά τελικά αφιερώθηκε στη βυζαντινή τέχνη και ιδιαίτερα στην αγιογραφία, που γνώρισε σε βάθος όταν επισκέφθηκε το Άγιον Όρος, το 1923. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, στη συνοικία Κυπριάδου, σ' ένα σπίτι που διατηρείται σήμερα ως μνημείο από την κόρη του και τον γαμπρό του.

Φιλοτέχνησε πολλές φορητές εικόνες, εικονογράφησε εκκλησίες της Αθήνας, που σήμερα θεωρούνται μνημεία της βυζαντινής αγιογράφησης, συντήρησε τις τοιχογραφίες του Μυστρά, ενώ ανάμεσα στις σημαντικότερες δημιουργίες του συγκαταλέγονται η διακόσμηση μιας αίθουσας του Δημαρχείου Αθηνών και οι τοιχογραφίες του σπιτιού του με την τεχνοτροπία του fresco. Τα έργα του, που έχουν εκτεθεί σε μεγάλες εκθέσεις βρίσκονται σήμερα σε μουσεία, πινακοθήκες και ιδιωτικές συλλογές.

Παράλληλα, ο Κόντογλου υπήρξε προικισμένος συγγραφέας, υπέρμαχος της Ορθοδοξίας και της ελληνικής παράδοσης, λάτρης της ελληνικής φύσης και μέγας Θαλασσογράφος. Αυτά τα θέματα πραγματεύεται στα βιβλία του και σε πάνω από τρεις χιλιάδες άρθρα του, δημοσιευμένα σε εφημερίδες και περιοδικά. Με ζέση, γνώση, δυνατό λόγο, μα πάνω απ' όλα με μεγάλη καρδιά. Για το σύνολο της προσφοράς του στα ελληνικά γράμματα και την τέχνη βραβεύτηκε από το κράτος και την Ακαδημία Αθηνών.

Πέθανε το 1965 στην Αθήνα.