Jump to ratings and reviews
Rate this book

Onzeker weten: een inleiding in de radicale theologie

Rate this book
Om ons heen lijken mensen van alles zeker te weten. Voor elk van onze onzekerheden wordt er wel een oplossing aangedragen. Het heeft iets aantrekkelijks. Maar doen zulke oplossingen wat ze beloven?

In Onzeker weten dagen de auteurs je uit om onzekerheid als uitgangspunt te nemen. Onder de vlag van Radicale Theologie laten ze een rijke mix van postmoderne filosofen, kunstenaars en activisten aan het woord. Ze keren traditionele zekerheden binnenstebuiten en ontdekken juist in het christendom ruimte voor een bevrijdend niet-zeker-weten.

Dan blijkt dat onzeker weten een bron is van creativiteit, authenticiteit en verbinding. Verbinding met jezelf, met anderen en met de eeuwenoude christelijke traditie.

192 pages, Paperback

First published March 1, 2022

12 people are currently reading
57 people want to read

About the author

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
16 (32%)
4 stars
18 (36%)
3 stars
8 (16%)
2 stars
6 (12%)
1 star
1 (2%)
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
1 review2 followers
March 2, 2022
In Onzeker weten wordt de lezer op begrijpelijke en heldere wijze meegenomen in wat men verstaat onder radicale theologie. De auteurs geven in dit boek mooi weer hoe verfrissend de opvattingen van de radicale theologie kunnen zijn. Aan de hand van postmoderne denkers als Slavoj Žižek en John Caputo wordt het belang van radicale theologie geduid. Hierin staat voornamelijk de thematiek van het niet zeker weten centraal (zoals de titel doet vermoeden). Wanneer men dergelijke thematiek behandelt, kan men makkelijk verzanden in een te filosofische uitwerking van dit onderwerp waarbij de theologie ondergesneeuwd raakt, maar hier maken de auteurs van Onzeker weten zich niet schuldig aan. In Onzeker weten wordt er namelijk ook gekeken naar hoe men met een radicaal-theologische bril naar lastige onderwerpen uit de theologie kan kijken, zoals bijvoorbeeld de erfzonde of welke rol waarheid speelt binnen religie. Het boek besluit met een uitwerking van hoe radicale theologie ook daadwerkelijk door gelovigen in de praktijk gebracht kan worden. Het boek Onzeker weten kent dus een brede opzet en hierdoor krijgt de lezer een compleet beeld van wat radicale theologie inhoudt en waar deze stroming nu eigenlijk op uit is. Dit boek is een absolute aanrader voor wie zich in radicale theologie wil verdiepen.
2 reviews
March 2, 2022
De schrijvers van Onzeker Weten weten op speelse wijze een degelijke inleiding in de radicale theologie te geven. De poging om zowel denkers als Nietzsche, Marx en Freud als ook de wortels van het christendom recht te doen mag gerust ambitieus worden genoemd, maar de schrijvers slagen er wonderwel in het postmoderne gedachtegoed op een verfrissende en opbouwende manier in gesprek te brengen met de volgens hen onderbelichte ruimte voor onzeker weten in de christelijke traditie. Onzeker Weten verontrust, stemt vrolijk en prikkelt bovenal de lezer om zelf onvoorziene gedachtewegen te bewandelen. Aanrader!
Profile Image for Arjan Zwagerman.
1 review1 follower
March 2, 2022
Een zeer interessant boek wat een uiterst goede poging doet de radicale theologie uit de doeken te doen. Als post-modern fenomeen is en blijft het lastig om er goed de vinger achter te krijgen.
Maar de auteurs slagen hier wat mij betreft goed genoeg in.

Aan hand van denkers als Caputo, Rollins en Žižek nemen de auteurs je stapsgewijs mee in wat radicale theologie is of kan zijn. Wat mij betreft een verhaal wat meer recht doet aan het menselijk bestaan, haar complexiteit, ondoorgrondelijkheid, vragen en moeite.

Naast bovengenoemde filosofen worden er nog tal van namen, boeken en citaten opgetekend.
Dit geeft zowel een brede onderbouwing als ook een erkenning van wat er op dit gebied al is gedaan en gezegd. Als kritische lezer kun je niet alle verwijzingen nagaan en moet je erop vertrouwen dat de auteurs hun huiswerk goed hebben gedaan.

Een van de kerngedachten die ik meeneem is: Onze menselijke zoektocht naar heelheid, voldoening en je goed voelen kan ook voor het religieuze karretje worden gespannen. De radicale theologie kiest een andere weg. Een geen gemakkelijke weg, wel een realistische. Een weg van deconstructie, vragen, niet zeker weten en allerminst arriveren.

Het boek kent 3 delen. Een korte algemene inleiding, een meer theologische verantwoording en een, zo je wilt, praktische toepassing. Zeker het laatste deel spreekt tot de verbeelding met de diverse experimenten die er binnen een gelovige context zijn gedaan. Het spanningsveld van kerk, samenleving, engagement, liturgie en kunst is er een waar de radicale theologie zich als een vis in het water voelt. Het laatste deel is zowel nuttig als noodzakelijk. Anders zouden we aan de hand van dit boek; een toch ook post-moderne filosofie, zomaar in relativisme kunnen vervallen.

Ik vond het een zeer welkome leeservaring. De materie staat me ook na aan het hart. Uiteindelijk heb ik wel zo mijn twijfels bij de reikwijdte van dit verhaal en de concrete zeggingskracht. Een niche zal dit interessante kost vinden. Ik ben één van die mensen en dus erg content met het feit dat dit boek er nu is! De lezer blijft wel achter met de vraag of de radicale theologie zelf niet het volgende heilige huisje is dat omver geschept moet en zal worden.
Profile Image for Hans.
42 reviews
March 8, 2022
Een boeiende inleiding in de radicale theologie! In één ruk uitgelezen, interessante materie. :)

"Zou dan het goede nieuws niet iets moeten zijn dat hier op lijkt: "Je zult nooit volledig gelukkig worden. Leven is moeilijk. Er is geen geheime sleutel. Amen.""
Profile Image for Jowan Tanis.
14 reviews3 followers
February 21, 2023
Een zeer duidelijke Inleiding in de Radicale Theologie. Een goede opbouw. Met name het eerste deel schets een duidelijke context waarin dit denken is ontstaan.

Tegelijkertijd zet ik wel mijn vraagtekens bij de Theologie. Is het dat nog wel? Naar mijn idee is het een verwoede poging om toch nog een klein stukje Christelijke religie overeind te houden. In een tijd waarin het niet meer geloofwaardig is om te geloven in een God. Het is een poging om nog het menselijke van religie vast te houden. Maar deze Theologie redeneert naar mijn idee veel te weinig vanuit het goddelijke. Het Christendom wordt uitgehold en daarmee verdwijnt de kern. Naar mijn idee een verlies en daarom geen passend antwoord op de vragen van deze tijd.
Profile Image for Matthijs.
9 reviews4 followers
March 2, 2022
In oorlogstijd zitten de kerken vol, is een bekende uitdrukking. Mensen zoeken naar zekerheid als de wereld onzeker wordt. En precies nu verschijnt een boek met de titel "Onzeker weten". Toch past het meer dan ooit in deze tijd.

Want in het westen zijn we gewend alles in te kaderen en zeker te stellen. We verzekeren onze fietsen, vullen pensioensgaten en denken na over wat we in 2031 willen eten. Gangbare hoop in een voorspelbare toekomst, halen de auteurs filosoof Caputo aan. Echte hoop ('hopeloze hoop'), gaat echter uit van een absolute toekomst, met onvoorspelbare events die alles op losse schroeven zetten. En dat is uiteindelijk het echte leven, waarin je - of je het nu leuk vindt of niet - nu eenmaal niet overal controle over hebt.

De auteurs werken deze gedachte nauwkeurig uit, met onder meer de Bijbel als confronterende tegenstander in plaats van bevestiger van het eigen gelijk, Jezus die door de kruisdood te sterven korte metten maakte met alle goedkope afgoderij en voorspelbaarheid van God en een derde deel waarin de praktische implicaties worden uitgewerkt.

Voor mij - recensent in het bezit van een groot aantal Luyendijkiaanse vinkjes - een bevrijding om te lezen. Maar bij die vinkjes zit ook het ongemak. Want voor de gefortuneerde Westerling, die sinds een pandemie en nieuwe oorlog plots geconfronteerd wordt met onzekerheid, is het boek een welkom nieuw perspectief dat een nieuwe vorm van zingeving brengt. Een boek dat helpt beklemmende en versleten kaders los te laten. Maar wat is de boodschap voor diegenen die eigenlijk nooit goed aan konden haken? Die door schulden, ziekte of psychische problemen al wanhopig op zoek waren naar houvast? Bijvoorbeeld in de wetenschap dat er een God is die ze liefheeft en daaruit de hoop putten dat het ergens wel goed moet komen? Er ligt een taak voor de wereld hen te helpen, dat komt duidelijk uit het boek voort. Maar zit voor hen ook de bevrijding in het omarmen van onzekerheid?

Voer voor discussie. Maar misschien kan een boek met de titel "Onzeker weten" ook niet zonder open eindjes.
Profile Image for Michiel.
820 reviews
March 20, 2022
Fijn boek dat ‘radicale theologie’ introduceert en uitlegt. Love it!
1 review
March 1, 2022
Onzeker Weten is een dapper boek. Het is een oprechte poging om filosofie, theologie en maatschappij bij elkaar te brengen. Ik heb het met enorm veel plezier gelezen, vanwege de vele lijnen die samenkomen. De combinatie van de auteurs werkte verrijkend, met de vertaalslag van filosofie naar theologie naar praktijk als unieke kracht. Mijns inziens hebben de auteurs onder het mom van het onzekere weten een inspirerende aanzet gedaan voor de integratie van een veelvoud aan inzichten; een aanzet waar denkers door geprikkeld zullen raken, en waar doeners handvatten zullen vinden om aan de slag te gaan. Het wordt nog wel de kunst om te voorkomen dat het onzeker weten op zichzelf tot een systeem van zekerheden wordt; de auteurs zijn zich in ieder geval van dit gevaar bewust.

Persoonlijk had ik een nog iets uitgebreidere filosofische inleiding interessant gevonden. Voornamelijk een koppeling naar een stroming als het existentialisme - waar de inzichten uit dit boek me veelal aan deden denken - zou een verrijking kunnen zijn. Dat gezegd blijft dit boek vooral een inleiding in de radicale theologie, wat maakt dat er hiermee ruimte is gecreëerd om in de toekomst dergelijke thema's te behandelen. Ik ben benieuwd waar de inzichten in dit boek toe zullen leiden en wat dit boek losmaakt (in gelovige en seculiere kringen). Ik kan het iedereen enorm aanraden.
Profile Image for Daan Savert.
44 reviews4 followers
April 4, 2022
Dat het boek "Onzeker weten" van de theologen Rikko Voorberg, Gerko Tempelman en Bram
Kalkman stof deed opwaaien, moest zo zijn. Niet voor niets zag dit boek het licht op
Aswoensdag, de dag in het kerkelijk jaar waarop stilgestaan wordt bij de sterfelijkheid van de
mens, tot uiting gebracht in de woorden: “Want stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren”.
Het eerste exemplaar werd alvast al direct door de auteurs zelf verbrand.

Onzeker Weten is een inleiding in de radicale theologie, waarin de schrijvers een pleidooi
doen voor een christendom dat recht doet aan de weerbarstigheid en rafelrandjes van het
bestaan, zonder de garantie dat de dingen goed gaan komen. Want zijn het nou juist niet die
dichtgetimmerde zekerheden waaruit veel ellende is voortgekomen? De belofte in de
inleiding luidt:

“De radicale theologie is ten behoeve van iedereen die ooit zag dat op basis van een heilig-
verklaard systeem medemensen werden buitengesloten. We hopen dat radicale theologie
een middel is om onzekerheid te wrikken in het gemak waarmee soms met prachtig
klinkende woorden de realiteit van de ander wordt vergeten, ontkent of genegeerd.”

Dat gemorrel aan zekerheden is voor sommigen bevrijdend, maar wordt niet altijd en overal
door iedereen op prijs gesteld. Reacties op het boek die ik voorbij zag komen betreurden de
vermeende verheerlijking van de twijfel die de auteurs zouden propageren, dat ze de
onzekerheid tot een nieuw dogma zouden hebben uitgeroepen en dat het boek toch vooral
gezien moest worden als een onvolwassen tegenreactie op de ijzeren zekerheden waarmee
de auteurs op waren gegroeid. Dit soort kritieken doen het boek absoluut tekort.

Wie namelijk hoopt op een vrijblijvend de-waarheid-is-relatief-verhaal is aan het verkeerde
adres bij deze radicale theologen. Zo zullen ze je doodleuk vertellen waarom de erfzonde
een goed concept is en betogen ze dat de Bijbel vooral onze tegenstander moet zijn – “een
breekijzer, een boek dat ons om de oren slaat, in plaats van ons rust geeft”. Een van de
redenen dat dit boek de moeite waard is, is dan ook dat het niet eenvoudig in een hokje
(‘vrijzinnig’ of ‘orthodox’) te stoppen is. Dat is een kenmerk van de radicale theologie, waarin
deze drie schrijvers opereren. Maar waar deze stroming nogal eens de neiging heeft in
academische abstracties te blijven hangen, is Onzeker weten erin geslaagd om ideeën van
complexe denkers als Jacques Derrida, John Caputo en Slavoj Žižek behapbaar te maken voor
“gewone” mensen, en de brug te slaan naar de praktijk. Ze hebben hiermee niet alleen de
eerste Nederlandse inleiding geschreven op de radicale theologie, maar brengen die
theologie ook nog eens een stap verder.

Brengt "Onzeker weten" een vernieuwend geluid? Stiekem niet. En misschien zit daarin juist de
kracht van dit boek. Wie aandachtig leest, vindt er de echo’s van mystici, reformatoren,
profeten en – jazeker – de rebelse rabbi Jezus van Nazareth zelf. Niet zozeer een
vernieuwing als wel een radicaal teruggaan naar de ‘wortels’, naar een geloof dat het
ongeloof omarmt en uiteindelijk vanuit het brein naar het hart afdaalt. Zoals ze het
verwoorden in hun visie op de kerk:

“De gemeenschap helpt je van je aangeboren, platgeslagen geloof af, een geloof dat aan je
kleeft als de erfzonde zelf. Of dat nu geloof is in zwarte katten, machtige koningen, een
reddende economie, onfeilbare priesters, profeten en koningen en een God die redt – want zo
lezen de radicale theologen hun Bijbel: de almachtige redt het zelf niet, en de onmachtige
kruisiging van de man van Nazareth, die een verstrooide gemeenschap zonder leider
achterliet, is de redding van de wereld. Het past niet zomaar in het hoofd, maar dat geeft
niet; misschien past het wel in het hart. Het hoofd is niet het allereerste wat nodig is om een
gemeenschap te vormen – daar is het hart voor nodig.”

Twijfel niet, en geef "Onzeker weten" een kans. Mocht het boek je niet bevallen, zullen de
auteurs er geen nachtje minder om slapen als je jouw exemplaar naar de brandstapel
verwijst.
19 reviews1 follower
March 3, 2022
Stel je vragen over wat men gelooft in het christendom, kom je graag tot de kern van dingen en ben je filosofisch aangelegd, dan is dit boek een aanrader! Het heeft een beschouwend karakter zodat je als lezer een goed beeld hebt van wat radicale theologie is, en zet tegelijkertijd de lezer aan tot denken over zijn eigen zekerheden en systemen.

Het boek besteed minder aandacht aan de dagelijkse praktijk van geloven (bijv. de rol van gebed voor de gelovige), hoewel dat wellicht inherent is aan een theologie die een diepe rationele doordenking kent. Deel drie over de praktijk is daardoor een prettige tegenhanger van deel een en twee die meer filosofisch en systematische theologisch van aard zijn.

Het boek geeft je genoeg om over na te denken en is een mooie aanleiding voor gesprek over wezenlijke zaken binnen het christendom. De moeite waard om te lezen! Verfrissend!
18 reviews
September 22, 2023
Een boek waar veel leerzame ideeen in staan.
Ik weet alleen niet hoe ik ze zelf in mijn leven toe kan passen.
Voor mijzelf is de levende relatie die ik met Papa, Jezus en de Heilige Geest elk dag ervaar leidend in mijn leven van alle dag.
Dat houdt voor mij in een sociaal bewogen en zoveel mogelijk "groen" leven leiden.
Heb veel geleerd over diverse "grote" filosofen maar voor mij was het to much.
Leef en doe goed is mijn levenswijze en nee ik heb geen antwoord waarom er zoveel pijn en onrecht in deze wereld is. Wat ik (ik houd het bij mijzelf) geloof is dat Papa, Jezus en de Heilige Geest er altijd bij zijn ook in onze putjes.
Profile Image for Harmen.
11 reviews
March 2, 2022
Een prikkelend boek, waarin een weg wordt getoond voor verdieping die verder gaat dan platgeslagen clichés of lege woorden en wordt gekenmerkt door verlangen en streven naar iets ongrijpbaars. Op toegankelijke wijze wordt een filosofisch-theologische benadering verkend, die wat mij betreft leven in de brouwerij brengt. Een goed boek om kennis te maken met radicale theologie en deconstructionisme, wat smaakt naar meer.
Profile Image for Rinie Altena.
120 reviews5 followers
April 3, 2022
Prachtig boek wat ik in een adem heb uitgelezen. Het smaakte naar meer: hier wil het met anderen over hebben... & hier wil ik meer over lezen & dit wil ik zijn en doen... Een aanrader als je zoekt naar een theologie met de voeten in de modder.

Het bracht mij terug naar een groep in Noordwijk die "Zondagavondvieringen" organiseerde. Ik voel nog steeds de ervaring van de vieringen van water en brood. 40 jaar geleden...
Profile Image for Teun de Ridder.
79 reviews7 followers
January 22, 2024
Als je het leest als ‘countertestimony’ (Brueggemann) op het getuigenis van de kerk, dan biedt dit boek mooie dingen. Om op eigen benen te staan is dit niet zozeer te dun, maar niet radicaal genoeg: waarom zou je ook de eigen onzekerheid niet deconstrueren?
Displaying 1 - 14 of 14 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.