What do you think?
Rate this book
Τι απομένει απ' τη φωτιά
Η εξιστόρηση της ζωής ενός Αρμένιου γεννημένου στην Ελλάδα που υπέστη διωγμούς, εξορία, φυλακή, προσφυγιά και μετανάστευση και γίνεται η φωνή όλων των ανώνυμων θυμάτων της Ιστορίας.
Ο εβδομηντάχρονος Αρμένιος Αρτέμ Αμπαριάν, γεννημένος στην Ελλάδα, άνθρωπος με διπλή ταυτότητα, καταγράφει τη ζωή του σε μια επιστολή που απευθύνει στον γιο μιας συμμαθήτριάς του. Αναζητώντας ως νέος έναν δικό του παράδεισο, γίνεται ένα από τα ανώνυμα θύματα της Ιστορίας. Σε αυτή τη μαρτυρία της ζωής του κουβαλάει τον αιώνα του. Και μιλώντας για τα δικά του βάσανα, εξιστορεί τις χαμένες προσδοκίες και τον διωγμό εκατομμυρίων ανθρώπων, που βρέθηκαν να ζουν όταν κυνικές εξουσίες και ιδεολογίες χώρισαν αγαπημένους, έστυψαν ψυχές, συνέτριψαν προσδοκίες και κατέστρεψαν ζωές. Έχοντας περάσει από λογής λογής καταστάσεις ως διωγμένος, ξένος, εκπατρισμένος, εξόριστος, φυλακισμένος, πρόσφυγας, νεοφερμένος και μετανάστης, δίνει φωνή στα ανώνυμα θύματα και στους νικημένους σε χαμένες μάχες. Τώρα γνωρίζει ότι η Ιστορία αδιαφορεί για τα μεμονωμένα άτομα, που πλέον υποχρεώνονται να «κατασκευάζουν» ένα παρόν στο οποίο έχουν υποταχτεί το παρελθόν και το μέλλον τους.
«Φοβάμαι μη γυρίσεις με τα φτερά τσακισμένα. Ξένος, παντάξενος θα είσαι. Θα ρωτάν ποιος είσαι εσύ ο ξένος. Εμείς δεν έχουμε πατρίδα».
Και είπα:
«Έχω πατρίδα. Είν’ εκεί όπου φύτεψα με τα λόγια το δικό μου αμπέλι κι όπου άφησα θαμμένο ένα κιούπι κρασί, έξι βήματα απ’ τη ρίζα».
Ο εβδομηντάχρονος Αρμένιος Αρτέμ Αμπαριάν, γεννημένος στην Ελλάδα, άνθρωπος με διπλή ταυτότητα, καταγράφει τη ζωή του σε μια επιστολή που απευθύνει στον γιο μιας συμμαθήτριάς του. Αναζητώντας ως νέος έναν δικό του παράδεισο, γίνεται ένα από τα ανώνυμα θύματα της Ιστορίας. Σε αυτή τη μαρτυρία της ζωής του κουβαλάει τον αιώνα του. Και μιλώντας για τα δικά του βάσανα, εξιστορεί τις χαμένες προσδοκίες και τον διωγμό εκατομμυρίων ανθρώπων, που βρέθηκαν να ζουν όταν κυνικές εξουσίες και ιδεολογίες χώρισαν αγαπημένους, έστυψαν ψυχές, συνέτριψαν προσδοκίες και κατέστρεψαν ζωές. Έχοντας περάσει από λογής λογής καταστάσεις ως διωγμένος, ξένος, εκπατρισμένος, εξόριστος, φυλακισμένος, πρόσφυγας, νεοφερμένος και μετανάστης, δίνει φωνή στα ανώνυμα θύματα και στους νικημένους σε χαμένες μάχες. Τώρα γνωρίζει ότι η Ιστορία αδιαφορεί για τα μεμονωμένα άτομα, που πλέον υποχρεώνονται να «κατασκευάζουν» ένα παρόν στο οποίο έχουν υποταχτεί το παρελθόν και το μέλλον τους.
«Φοβάμαι μη γυρίσεις με τα φτερά τσακισμένα. Ξένος, παντάξενος θα είσαι. Θα ρωτάν ποιος είσαι εσύ ο ξένος. Εμείς δεν έχουμε πατρίδα».
Και είπα:
«Έχω πατρίδα. Είν’ εκεί όπου φύτεψα με τα λόγια το δικό μου αμπέλι κι όπου άφησα θαμμένο ένα κιούπι κρασί, έξι βήματα απ’ τη ρίζα».
176 pages, Paperback
First published March 3, 2022
31 people want to read
About the author
Θωμάς Ψύρρας
8 books2 followersΟ Θωμάς Ψύρρας γεννήθηκε το 1954 στον Τύρναβο της Θεσσαλίας, όπου και έζησε τα παιδικά του χρόνια. Σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Υπήρξε εκδότης του εκπαιδευτικού περιοδικού "Σημείο", μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού "Αυτό" και μέλος της συντακτικής επιτροπής του λογοτεχνικού περιοδικού "Γραφή" της Λάρισας. Διδάσκει Νεοελληνική Λογοτεχνία στην επιμόρφωση των καθηγητών της Μέσης Εκπαίδευσης. Μελέτες και άρθρα του δημοσιεύτηκαν στα περιοδικά "Γραφή", "Σημείο", "Διάλογος", "Αντί" και στις εφημερίδες "Ελευθερία", "Αυγή", "Ελευθεροτυπία" και "Καθημερινή".
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
April 16, 2022
“...ο ρωσικός κόσμος είναι από τη φύση του ολοκληρωτικός…”
Ένα βιβλίο που θα εκπλήξει και θα συγκλονίσει τους αναγνώστες είναι το νέο πόνημα του Θεσσαλιώτη λογοτέχνη Θωμά Ψύρρα “Τι απομένει από τη φωτιά“.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πάπυρος: Η περιπέτεια του βιβλίου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα
«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα: H καλύτερη πρόταση για να καταλάβουν τα παιδιά μας τη δύναμη των fake news
Όταν το συγκεκριμένο βιβλίο έφτασε στα χέρια μου είχα διαβάσει ήδη την περίληψή του και γνώριζα ότι η υπόθεσή του αφορά την πρωτοπρόσωπη εξιστόρηση σε μορφή επιστολής της ζωής ενός Ελληνοαρμένιου ονόματι Αρτέμ Αμπαριάν, την προσωπική του δηλαδή αυτοβιογραφία.
Όλοι γνωρίζουμε φυσικά το δράμα που έζησαν οι Αρμένιοι με τους διωγμούς το 1915 που εξαπέλυσαν εναντίον τους οι Νεότουρκοι στη Μικρά Ασία, οπότε, ελλείψει οποιασδήποτε άλλης πληροφορίας, θεωρούσα κι εγώ ότι το βιβλίο αναφέρεται στη γενοκτονία των Αρμενίων κατά την εν λόγω περίοδο. Όμως ο ήρωάς του, ο Αρτέμ, γεννήθηκε σε ένα χωριό της επαρχίας Τυρνάβου στη Θεσσαλία το 1924 και η μόνη αναφορά που γινόταν στα γεγονότα του 1915 είναι οι διώξεις και οι βιαιοπραγίες που βίωσε από πρώτο χέρι ο πατέρας του Αρτέμ, ο οποίος μετά από όλα αυτά μετανάστευσε στην Ελλάδα. Τότε, επομένως, πώς δικαιολογούνταν οι χαρακτηρισμοί που ο ίδιος ο Αρτέμ απέδιδε στον εαυτό του στην περίληψη του βιβλίου;
Ο Αρτέμ παραδέχεται ότι έζησε μια ολάκερη ζωή υπό τις ιδιότητες του διωγμένου, του ξένου, του εκπατρισμένου, του εξόριστου, του φυλακισμένου, του πρόσφυγα, του νεοφερμένου και του μετανάστη. Πώς όμως;
“Δεν γράφουμε για να πούμε τις σκέψεις μας ή όσα αισθανόμαστε. Γράφουμε για να αναμετρηθούμε με τη λευκή σελίδα. Γράφουμε για να εκδικηθούμε το κενό που κουβαλάμε μέσα μας“. Έτσι μας καταθέτει ο Αρτέμ στην αρχή της επιστολής του και αρχίζει, κατόπιν, να αφηγείται στον φίλο του τον Μιχάλη τον πολυτάραχο βίο του, εν έτει 1996, όντας εβδομήντα ετών και ζώντας πλέον στην Αργεντινή.
Ο Αρτμέμ ανέκαθεν, έχοντας μεγαλώσει στην Ελλάδα και μη γνωρίζοντας καλά τα αρμένικα, την πατρική του, δηλαδή, γλώσσα, θεωρούσε πατρίδα του τόσο την Αρμενία όσο και την Ελλάδα. Διαλαλεί ότι είναι συγχρόνως Έλληνας κι Αρμένιος, αυτή όμως η “κοσμοπολίτικη” ιδιότητά του θα του δημιουργήσει προβλήματα…
Η δίνη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου θα τον στρατεύσει στο αντάρτικο. Η οικογένειά του θα γνωρίσει τις διώξεις και τις βιαιότητες της άλλης πλευράς, εκείνης των μοναρχοφασιστών κατά τον ανερχόμενο εμφύλιο, γεγονός που θα τον κάνει μα ταχθεί με το μέρος των κομμουνιστών, πριν αποφασίσει τελικά να μπαρκάρει, ενώ ο αδελφός του, στρατευμένος με το Κόμμα, πολεμά στα βουνά.
Παρά τη σφοδρή επιθυμία του, του Αρτέμ και άλλων Ελλήνων κομμουνιστών, να δώσουν χείρα βοηθείας στους αριστερούς της Ελλάδας όταν πιάσουν λιμάνι στη μακρινή Πολωνία, εκείνοι δεν θα πιστέψουν κανένα τους. Αντίθετα, θα τους θεωρήσουν κατασκόπους των ιμπεριαλιστών δυτικών. Τότε θα αρχίσει η ατέλειωτη οδύσσεια του Αρτέμ, που θα σύρεται από στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας στην ΕΣΣΔ, σε απάνθρωπες ανακρίσεις και φυλακές σε όλη τη διάρκεια των καλύτερων χρόνων της ζωής του, πριν κατορθώσει τελικά να απελευθερωθεί, μονάχα μετά από τον θάνατο του Στάλιν.
Από αυτή τη μεταχείριση ο Αρτέμ δεν θα συνέλθει ποτέ, ούτε όταν θα καταφέρει να συναντήσει ξανά τον αδελφό του στο Ουζμπεκιστάν, όπου είχαν καταφύγει πολλοί Έλληνες αριστεροί μετά από το το τέλος του Εμφυλίου. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι ούτε ο ίδιος ο αδελφός του δεν θα πιστεύει τις ωμότητες που εκείνος υπέστη. “Ε, όχι και σαν τους Γερμανούς!” θα αναφωνήσει αγανακτισμένος ο αδελφός του, όταν ο Αρτέμ θα του εξιστορήσει την άθλια ζωή του στα στρατόπεδα, μην μπορώντας να πιστέψει ότι τελικά και οι Σοβιετικοί είχαν αποδειχτεί το ίδιο βίαιοι με τους ναζιστές. Χρόνια μετά την απελευθέρωσή του ο Αρτέμ θα αναγκαστεί να παραδεχτεί ότι “…ο ρωσικός κόσμος είναι από τη φύση του ολοκληρωτικός. Κι ένα ολοκληρωτικό καθεστώς δεν έχει καμιά ελπίδα βελτίωσης. Ο αυταρχισμός μπορεί να ανατραπεί, ο ολοκληρωτισμός ποτέ, γιατί δεν είναι σύστημα εξουσίας, αλλά νοοτροπία που ποτίζει τις συμπεριφορές και αλλάζει τον νου και τις καρδιές“.
Όταν όμως θα καταφέρει να φύγει και να βρει την αδελφή του στην Αργεντινή, θα έρθει κι εκεί αντιμέτωπος με τον ολοκληρωτισμό, αφού η Αργεντινή θα αναδείξει το 1973 τον δικτάτορα Πινοσέτ…
Το βιβλίο είναι γραμμένο σε μία εξαιρετικά ρέουσα, φυσική, διανθισμένη με το γλωσσικό λαϊκό ιδίωμα της εποχής γλώσσα. Η κατάθεση ψυχής του βασανισμένου Αρτέμ θα συγκινήσει και τον πιο δύσκολο αναγνώστη, ενώ θα προσφέρει, παράλληλα, μία πολύ καλή ματιά στην ιστορία του τόσο βίαιου εικοστού αιώνα ανά την υφήλιο. Εν τέλει το συμπέρασμα του Αρτέμ δεν θα είναι άλλο από: “Φοβάμαι την Ιστορία που μας αλέθει στα σαγόνια της, φοβάμαι ότι κάθε στιγμή δεν ακούμε από αυτήν τίποτα, παρά μόνο αυτά που θέλουμε να ακούσουμε“.
Και, δυστυχώς για όλους μας, τα λεγόμενα του Αρτέμ, δια μέσου της εξαιρετικής πένας του Θωμά Ψύρρα, φαίνονται να επαληθεύονται από τις βιαιότητες της εποχής μας…
Αναδημοσίευση από το Literature
Ένα βιβλίο που θα εκπλήξει και θα συγκλονίσει τους αναγνώστες είναι το νέο πόνημα του Θεσσαλιώτη λογοτέχνη Θωμά Ψύρρα “Τι απομένει από τη φωτιά“.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πάπυρος: Η περιπέτεια του βιβλίου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα
«Έρχεται ο γίγαντας» του Μάκη Τσίτα: H καλύτερη πρόταση για να καταλάβουν τα παιδιά μας τη δύναμη των fake news
Όταν το συγκεκριμένο βιβλίο έφτασε στα χέρια μου είχα διαβάσει ήδη την περίληψή του και γνώριζα ότι η υπόθεσή του αφορά την πρωτοπρόσωπη εξιστόρηση σε μορφή επιστολής της ζωής ενός Ελληνοαρμένιου ονόματι Αρτέμ Αμπαριάν, την προσωπική του δηλαδή αυτοβιογραφία.
Όλοι γνωρίζουμε φυσικά το δράμα που έζησαν οι Αρμένιοι με τους διωγμούς το 1915 που εξαπέλυσαν εναντίον τους οι Νεότουρκοι στη Μικρά Ασία, οπότε, ελλείψει οποιασδήποτε άλλης πληροφορίας, θεωρούσα κι εγώ ότι το βιβλίο αναφέρεται στη γενοκτονία των Αρμενίων κατά την εν λόγω περίοδο. Όμως ο ήρωάς του, ο Αρτέμ, γεννήθηκε σε ένα χωριό της επαρχίας Τυρνάβου στη Θεσσαλία το 1924 και η μόνη αναφορά που γινόταν στα γεγονότα του 1915 είναι οι διώξεις και οι βιαιοπραγίες που βίωσε από πρώτο χέρι ο πατέρας του Αρτέμ, ο οποίος μετά από όλα αυτά μετανάστευσε στην Ελλάδα. Τότε, επομένως, πώς δικαιολογούνταν οι χαρακτηρισμοί που ο ίδιος ο Αρτέμ απέδιδε στον εαυτό του στην περίληψη του βιβλίου;
Ο Αρτέμ παραδέχεται ότι έζησε μια ολάκερη ζωή υπό τις ιδιότητες του διωγμένου, του ξένου, του εκπατρισμένου, του εξόριστου, του φυλακισμένου, του πρόσφυγα, του νεοφερμένου και του μετανάστη. Πώς όμως;
“Δεν γράφουμε για να πούμε τις σκέψεις μας ή όσα αισθανόμαστε. Γράφουμε για να αναμετρηθούμε με τη λευκή σελίδα. Γράφουμε για να εκδικηθούμε το κενό που κουβαλάμε μέσα μας“. Έτσι μας καταθέτει ο Αρτέμ στην αρχή της επιστολής του και αρχίζει, κατόπιν, να αφηγείται στον φίλο του τον Μιχάλη τον πολυτάραχο βίο του, εν έτει 1996, όντας εβδομήντα ετών και ζώντας πλέον στην Αργεντινή.
Ο Αρτμέμ ανέκαθεν, έχοντας μεγαλώσει στην Ελλάδα και μη γνωρίζοντας καλά τα αρμένικα, την πατρική του, δηλαδή, γλώσσα, θεωρούσε πατρίδα του τόσο την Αρμενία όσο και την Ελλάδα. Διαλαλεί ότι είναι συγχρόνως Έλληνας κι Αρμένιος, αυτή όμως η “κοσμοπολίτικη” ιδιότητά του θα του δημιουργήσει προβλήματα…
Η δίνη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου θα τον στρατεύσει στο αντάρτικο. Η οικογένειά του θα γνωρίσει τις διώξεις και τις βιαιότητες της άλλης πλευράς, εκείνης των μοναρχοφασιστών κατά τον ανερχόμενο εμφύλιο, γεγονός που θα τον κάνει μα ταχθεί με το μέρος των κομμουνιστών, πριν αποφασίσει τελικά να μπαρκάρει, ενώ ο αδελφός του, στρατευμένος με το Κόμμα, πολεμά στα βουνά.
Παρά τη σφοδρή επιθυμία του, του Αρτέμ και άλλων Ελλήνων κομμουνιστών, να δώσουν χείρα βοηθείας στους αριστερούς της Ελλάδας όταν πιάσουν λιμάνι στη μακρινή Πολωνία, εκείνοι δεν θα πιστέψουν κανένα τους. Αντίθετα, θα τους θεωρήσουν κατασκόπους των ιμπεριαλιστών δυτικών. Τότε θα αρχίσει η ατέλειωτη οδύσσεια του Αρτέμ, που θα σύρεται από στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας στην ΕΣΣΔ, σε απάνθρωπες ανακρίσεις και φυλακές σε όλη τη διάρκεια των καλύτερων χρόνων της ζωής του, πριν κατορθώσει τελικά να απελευθερωθεί, μονάχα μετά από τον θάνατο του Στάλιν.
Από αυτή τη μεταχείριση ο Αρτέμ δεν θα συνέλθει ποτέ, ούτε όταν θα καταφέρει να συναντήσει ξανά τον αδελφό του στο Ουζμπεκιστάν, όπου είχαν καταφύγει πολλοί Έλληνες αριστεροί μετά από το το τέλος του Εμφυλίου. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι ούτε ο ίδιος ο αδελφός του δεν θα πιστεύει τις ωμότητες που εκείνος υπέστη. “Ε, όχι και σαν τους Γερμανούς!” θα αναφωνήσει αγανακτισμένος ο αδελφός του, όταν ο Αρτέμ θα του εξιστορήσει την άθλια ζωή του στα στρατόπεδα, μην μπορώντας να πιστέψει ότι τελικά και οι Σοβιετικοί είχαν αποδειχτεί το ίδιο βίαιοι με τους ναζιστές. Χρόνια μετά την απελευθέρωσή του ο Αρτέμ θα αναγκαστεί να παραδεχτεί ότι “…ο ρωσικός κόσμος είναι από τη φύση του ολοκληρωτικός. Κι ένα ολοκληρωτικό καθεστώς δεν έχει καμιά ελπίδα βελτίωσης. Ο αυταρχισμός μπορεί να ανατραπεί, ο ολοκληρωτισμός ποτέ, γιατί δεν είναι σύστημα εξουσίας, αλλά νοοτροπία που ποτίζει τις συμπεριφορές και αλλάζει τον νου και τις καρδιές“.
Όταν όμως θα καταφέρει να φύγει και να βρει την αδελφή του στην Αργεντινή, θα έρθει κι εκεί αντιμέτωπος με τον ολοκληρωτισμό, αφού η Αργεντινή θα αναδείξει το 1973 τον δικτάτορα Πινοσέτ…
Το βιβλίο είναι γραμμένο σε μία εξαιρετικά ρέουσα, φυσική, διανθισμένη με το γλωσσικό λαϊκό ιδίωμα της εποχής γλώσσα. Η κατάθεση ψυχής του βασανισμένου Αρτέμ θα συγκινήσει και τον πιο δύσκολο αναγνώστη, ενώ θα προσφέρει, παράλληλα, μία πολύ καλή ματιά στην ιστορία του τόσο βίαιου εικοστού αιώνα ανά την υφήλιο. Εν τέλει το συμπέρασμα του Αρτέμ δεν θα είναι άλλο από: “Φοβάμαι την Ιστορία που μας αλέθει στα σαγόνια της, φοβάμαι ότι κάθε στιγμή δεν ακούμε από αυτήν τίποτα, παρά μόνο αυτά που θέλουμε να ακούσουμε“.
Και, δυστυχώς για όλους μας, τα λεγόμενα του Αρτέμ, δια μέσου της εξαιρετικής πένας του Θωμά Ψύρρα, φαίνονται να επαληθεύονται από τις βιαιότητες της εποχής μας…
Αναδημοσίευση από το Literature
March 9, 2022
Ωμό και τραχύ. Ο Ψύρρας έγραψε κατ’ εμέ ένα από τα βιβλία της χρονιάς. Οι λέξεις του κυλούν σαν καθαρό νερό μέσα στις σελίδες της μαύρης προσωπικής και παγκόσμιας ιστορίας.
March 30, 2024
Κάποιες φορές δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να πει κανείς την αλήθεια του. Με γλώσσα απλή και πηγαία ο συγγραφέας βάζει τον Αρμένιο ήρωα του να μιλήσει για τη δική του προσωπική "Οδύσσεια". Για την προσφυγιά, τον εκπατρισμό, την εξορία, τη μετανάστευση, τη φρίκη της φυλακής και των βασανιστηρίων...Την απανθρωπιά, τη σκληρότητα, τη μοναξιά, την αίσθηση της προδοσίας και διάψευσης...Για ιδεολογίες που ξέπεσαν, για ολοκληρωτισμό, για ψυχολογική και σωματική βία...Για την Ιστορία που αμείλικτη συνθλίβει ανθρώπους και ζωές...Κι όμως κάτω από όλα αυτά, κάτω από τη φωτιά που καίει τι μένει; Ίσως, μια σπίθα ανθρωπιάς, θαμμένη όπως το κιούπι με το κρασί που είχε κρύψει ο ήρωας "έξι βήματα απ' τη ρίζα"...Για άλλη μια φορά ο Ψύρρας με συνεπαίρνει με τη γραφή του.
April 22, 2022
Αυτή είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που πιάνεται στη δίνη της Ιστορίας του 20ου αιώνα. Πρόσφυγας, διωγμένος, ξένος εκπατρισμένος, εξόριστος, φυλακισμένος, νεοφερμένος, μετανάστης. Αλλά είναι και η ιστορία του τέλους των ιδεολογιών όπως τις ξέραμε μέχρι τώρα. Διαβάζω αυτό το βιβλίο ενώ μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας ένα ολοκληρωτικό καθεστώς (της Ρωσίας του Πουτιν) να εξοντώνει ένα λαό. Τα λόγια του Ψύρρα αποκτούν μια οδυνηρή επικαιρότητα: "μην περιμένεις τίποτε από τη Ρωσία. Είναι και θα παραμείνει ολοκληρωτική, θα χρειάζεται πάντα ένα δικτάτορα... Ο αυταρχισμός μπορεί να ανατραπεί, ο ολοκκηρωτισμός ποτέ γιατί δεν είναι σύστημα εξουσίας, αλλά νοοτροπία που ποτιζει τις συμπεριφορές."
April 24, 2022
Νόμιζα ότι θα είναι αποκλειστικά για τη γενοκτονία, αλλά δεν ισχύει κάτι τέτοιο.
Το βιβλίο είναι ένα γράμμα ενός Αρμένη της διασποράς, που ζει στην Αργεντινή, σ' έναν νεότερο γνωστό του στην Ελλάδα. Η οικογένεια του Αρτέμ Αμπαριάν ήρθε πριν από τη γενοκτονία και το 1922 στην Ελλάδα, γιατί κατάλαβαν τι θα συνέβαινε. Εκείνος γεννήθηκε εδώ. Μεγάλωσε σ' ένα χωριό της Θεσσαλίας -αν κατάλαβα καλά- αλλά κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου ήρθε στην Αθήνα, επειδή ήταν αριστερός και φοβόταν για την τύχη του. Μπάρκαρε σ' ένα πλοίο και μαζί μ' άλλους αριστερούς συναδέλφους κατέβηκαν σ' ένα λιμάνι της Πολωνίας και ζήτησαν από το σοβιετικό καθεστώς να τους βοηθήσει να γυρίσουν στην Ελλάδα και να πολεμήσουν στο πλάι των συντρόφων και συγγενών τους. Και κάπου εκεί αρχίζουν τα βάσανά τους.
.
«"οι αληθινοί παράδεισοι είναι οι παράδεισοι που έχουν χαθεί". Τώρα κουβαλάω τον αιώνα μου κι αναμετρώ τις καταστάσεις που πέρασα: διωγμένος, ξένος, εκπατρισμένος, εξόριστος, φυλακισμένος, πρόσφυγας, νεοφερμένος, μετανάστης. Η ιστορία του αιώνα μου είναι μια πεδιάδα με ερείπια. Κατοικείται από ανώνυμα θύματα κι από νικημένους σε χαμένες μάχες. Μας έφ��ιαξαν (ή μήπως φτιάξαμε;) ένα παρόν στο οποίο έχουν υποταχτεί παρελθόν και μέλλον. Καλέ μου Μιχάλη, είμαστε καταδικασμένοι να ζήσουμε στον κόσμο στον οποίο ζούμε».
.
Κι ένα τραγούδι που αναφέρεται στο βιβλίο:
Μπρος στο ρημαγμένο σπίτι - Πρόδρομος Τσαουσάκης
Το βιβλίο είναι ένα γράμμα ενός Αρμένη της διασποράς, που ζει στην Αργεντινή, σ' έναν νεότερο γνωστό του στην Ελλάδα. Η οικογένεια του Αρτέμ Αμπαριάν ήρθε πριν από τη γενοκτονία και το 1922 στην Ελλάδα, γιατί κατάλαβαν τι θα συνέβαινε. Εκείνος γεννήθηκε εδώ. Μεγάλωσε σ' ένα χωριό της Θεσσαλίας -αν κατάλαβα καλά- αλλά κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου ήρθε στην Αθήνα, επειδή ήταν αριστερός και φοβόταν για την τύχη του. Μπάρκαρε σ' ένα πλοίο και μαζί μ' άλλους αριστερούς συναδέλφους κατέβηκαν σ' ένα λιμάνι της Πολωνίας και ζήτησαν από το σοβιετικό καθεστώς να τους βοηθήσει να γυρίσουν στην Ελλάδα και να πολεμήσουν στο πλάι των συντρόφων και συγγενών τους. Και κάπου εκεί αρχίζουν τα βάσανά τους.
.
«"οι αληθινοί παράδεισοι είναι οι παράδεισοι που έχουν χαθεί". Τώρα κουβαλάω τον αιώνα μου κι αναμετρώ τις καταστάσεις που πέρασα: διωγμένος, ξένος, εκπατρισμένος, εξόριστος, φυλακισμένος, πρόσφυγας, νεοφερμένος, μετανάστης. Η ιστορία του αιώνα μου είναι μια πεδιάδα με ερείπια. Κατοικείται από ανώνυμα θύματα κι από νικημένους σε χαμένες μάχες. Μας έφ��ιαξαν (ή μήπως φτιάξαμε;) ένα παρόν στο οποίο έχουν υποταχτεί παρελθόν και μέλλον. Καλέ μου Μιχάλη, είμαστε καταδικασμένοι να ζήσουμε στον κόσμο στον οποίο ζούμε».
.
Κι ένα τραγούδι που αναφέρεται στο βιβλίο:
Μπρος στο ρημαγμένο σπίτι - Πρόδρομος Τσαουσάκης
November 30, 2023
"Τι απομένει από την φωτιά" Θωμάς Ψύρρας Ο εβδομηντάχρονος Αρμένιος Αρτέμ Αμπαριάν γεννημένος στην Ελλάδα από διωγμένους από τα μέρη τους, πρόσφυγες γονείς, αφηγείται την πολυτάραχη ιστορία του σε μια επιστολή που στέλνει στον γιο μιας συμμαθήτριας του. Εξιστορεί το πώς μια ζωή προσπαθεί να επιβιώσει μέσα σε ένα ταραγμένο ιστορικό πλαίσιο και το πώς πέφτει και ο ίδιος θύμα της ιστορίας. Έχουμε μια πρωτοπρόσωπη επιστολική αφήγηση που δίνει ζωντάνια και αμεσότητα στο κείμενο. Βλέπουμε κομμάτια της ιστορίας που περιλαμβάνουν την γενοκτονία και τον διωγμό των Αρμενίων,την ζωή στην Ελλάδα τον καιρό του πολέμου του 40,την ουτοπία του κομμουνισμού,τον εμφύλιο με όλες τις βιαιότητες και τις ακρότητες του,την πολιτική προσφυγιά,τα ρωσικά Γκουλάγκ και τέλος την δικτατορία της Αργεντινής.Ενας συνεχής αγώνας για ειρήνη, ελευθερία και δημοκρατία,που ποτέ δεν έρχεται,το δράμα των προσφύγων που είναι κοινό για όλους, χρόνια τώρα, πρόσφυγες προσωρινοί παντού και πάντα ξεριζωμένοι. Εξαιρετική γραφή που μας δίνει μια γεύση της ιστορίας ενός αιώνα,από το 1913 που έγινε ο διωγμός των γονιών του έως το 1996 που γράφει το γράμμα.Ο ίδιος λέει για την πατρίδα του :"'Έχω πατρίδα. Είν’ εκεί όπου φύτεψα με τα λόγια το δικό μου αμπέλι κι όπου άφησα θαμμένο ένα κιούπι κρασί, έξι βήματα απ’ τη ρίζα".
February 21, 2024
Αυτό το μικρό βιβλίο περικλείει μέσα του πολλή σοφία, αλήθειες αλλά και σκληρότητα που πονάει γραμμένα με ένα τόσο όμορφο και άμεσο τρόπο που πραγματικά θαύμασα τη μαεστρία του συγγραφέα στο λόγο. Αν και δεν είναι το πρώτο του που διαβάζω, αυτό εδώ ήρθε να επιβεβαιώσει τη γνώμη μου για το ταλέντο του Θωμά Ψύρρα. Για μένα ειναι από τους καλύτερους Έλληνες συγγραφείς της γενιάς του.
November 26, 2022
«Πριν από τον αληθινό θάνατο, πεθαίνεις όταν πρώτα νεκρωθεί η φαντασία σου»
Ένα πανέμορφο και συγκινητικό βιβλίο γραμμένο σε γρήγορο ρυθμό στη μορφή γράμματος. Καθώς το βιβλίο περιγράφει στιγμές πολέμου, πολλά σημεία είναι δύσκολα να τα διαβάσει κάποιος αλλά ο συγγραφέας έχει κάνει μια φοβερή δουλειά στο να φτιάξει ένα ρεαλιστικό χαρακτήρα που όντως μπορεί να υπήρχε παρόμοιος την ίδια στιγμή στο χρόνο.
«Αρμένος εγώ, σε τούτο τον τόπο δεν ένιωσα ουδέ στιγμή ξένος. Εκπατρισμένος ναι, ξένος όχι. Γιατί είναι διαφορετικό το ένα από το άλλο. Αφού εδώ γεννήθηκα κι εδώ μεγάλωσα, εδώ ήταν η πραγματική πατρίδα μου. Η Αρμενία ήταν για μένα μια πατρίδα μες στη φαντασία μου, ένας τόπος φτιαγμένος από τα λόγια του πατέρα μου. Ποτέ δε μπήκα το δίλημμα μα διαλέξω τη μια ή την άλλη. Και γιατί να διαλέξω; Είχα μέσα μου και τις δύο, και τη φανταστική και τη πραγματική. Και μπορούσα να τις αγαπώ και τις δυο.»
Ένα πανέμορφο και συγκινητικό βιβλίο γραμμένο σε γρήγορο ρυθμό στη μορφή γράμματος. Καθώς το βιβλίο περιγράφει στιγμές πολέμου, πολλά σημεία είναι δύσκολα να τα διαβάσει κάποιος αλλά ο συγγραφέας έχει κάνει μια φοβερή δουλειά στο να φτιάξει ένα ρεαλιστικό χαρακτήρα που όντως μπορεί να υπήρχε παρόμοιος την ίδια στιγμή στο χρόνο.
«Αρμένος εγώ, σε τούτο τον τόπο δεν ένιωσα ουδέ στιγμή ξένος. Εκπατρισμένος ναι, ξένος όχι. Γιατί είναι διαφορετικό το ένα από το άλλο. Αφού εδώ γεννήθηκα κι εδώ μεγάλωσα, εδώ ήταν η πραγματική πατρίδα μου. Η Αρμενία ήταν για μένα μια πατρίδα μες στη φαντασία μου, ένας τόπος φτιαγμένος από τα λόγια του πατέρα μου. Ποτέ δε μπήκα το δίλημμα μα διαλέξω τη μια ή την άλλη. Και γιατί να διαλέξω; Είχα μέσα μου και τις δύο, και τη φανταστική και τη πραγματική. Και μπορούσα να τις αγαπώ και τις δυο.»
Read
May 19, 2022Ακόμη ένα μικρό διαμαντάκι ήρθε να με ταξιδέψει σε ένα κόσμο παράλογο όσο και ειλικρινή μπορεί να είναι συνάμα. Στο ερώτημα που απευθύνω στον εαυτό μου ως αναγνώστρια, τι απομένει απ΄τη φωτιά τελικά; η πρώτη αυθόρμητη απάντηση που μου έρχεται στο μυαλό είναι ένα τίποτα, ένα καρβουνιασμένο τοπίο που το αντικρίζεις με υγρά μάτια και ο αναστεναγμός σου είναι τόσο υπόκωφος που δεν χρειάζεται να σε κοιτάξει κάποιος στα μάτια για να νιώσει τον πόνο σου και την ανατριχίλα σου. Στο τέλος όμως μένει η ψυχή σου να παλεύει.
Θα επιθυμείς να έρθει η ελπίδα που αναζητείς για ένα καλύτερο αύριο να σε χαϊδέψει στο μάγουλο, να σε λυτρώσει και να σε πάρει μαζί της, αρκεί πραγματικά να έχεις την θέληση να ζήσεις σε αυτόν τον άπονο ντουνιά.
Βλέπεις οι σπόροι απ΄ όσα περνάμε, θέλουμε δε θέλουμε, φυτρώνουν βαθειά μέσα μας και γίνονται δάσος σκοτεινό, και ταΐζουν τις νύχτες με κακό όνειρο.
Ο συγγραφέας μέσα από την νουβέλα ΤΙ ΑΠΟΜΕΝΕΙ ΑΠ΄ΤΗΝ ΦΩΤΙΑ έχει καταφέρει να περιγράψει την συγκλονιστική ζωή ενός Αρμένιου που εν τέλει ψάχνει για μία πατρίδα, για μία πατρίδα που του την στερούν συνέχεια. Η ζωή του τρέχει παράλληλα με τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα του 20ου αιώνα , τα οποία τον κατευθύνουν όπως και τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Ποια είναι η πατρίδα του όμως; Είναι αυτή που γεννήθηκε; Αυτή που μεγάλωσε μαζί με την οικογένεια του ή εκεί που θα καταλήξει ωθούμενος από τα ιστορικά γεγονότα , τα οποία καθορίζουν την γεωγραφία όπως μου είχε πει χαρακτηριστικά ένας αρχαιολόγος αλλά πάνω από όλα τις ζωές των ανθρώπων που παίζουν σε μια επικίνδυνη βαριάντα χωρίς να το γνωρίζουν.
Φίλε μου, η τύχη και η αδικία τις περισσότερες φορές δεν είναι τίποτε άλλο απλά η θέληση των άλλων.
Μέσα από μία μακροσκελή επιστολή ο αφηγητής Αρτέμ Αμπαριάμ περιγράφει την ζωή του από την Αρμενία μέχρι την Αργεντινή. Οι ενδιάμεσοι σταθμοί έχουν όμως το πραγματικό ενδιαφέρον, γιατί οι καταστάσεις που βιώνει είναι τόσο απάνθρωπες που στο τέλος χάνει και τον ίδιο του τον εαυτό. Ο έγκλειστος άνθρωπος πολλές φορές νιώθει σαν το ψάρι έξω από την γυάλα όταν έχει την ελευθερία του. Δεν ξέρει τι να κάνει και που να πάει. Φανταστείτε ότι κάτω από μία ιδεολογία να σε μπαγλαρώσουν κυριολεκτικά και μεταφορικά και να σε τοποθετήσουν στα γνωστά στρατόπεδα του ανατολικού μπλοκ. Οι στιγμές που θα ζήσεις θα είναι απείρους κάλλους που δεν γράφονται μόνο στα μυθιστορήματα, ακόμη και αν δεν διαβάζεις αγαπητέ μου..
Η ροή της ιστορίας μας είναι γρήγορη αφού πρόκειται για μία επιστολή που θέλεις να την διαβάσεις απνευστί. Τα γεγονότα ξεδιπλώνονται στην σειρά μέσα από μία πυκνή και ειλικρινή γραφή. Ο στόχος του συγγραφέα είναι ξεκάθαρος αφού αγγίζει θέματα όπως είναι της προσφυγιάς, του εκπατρισμού και της ταυτότητας. Θέματα που θα σε προβληματίσουν έντονα και θα σου αποδείξουν ακόμη μία φορά ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται και μόνο τα πρόσωπα αλλάζουν.
Εμείς δεν έχουμε πατρίδα. Και είπα:
Έχω πατρίδα. Είναι εκεί όπου φύτεψα με τα λόγια το δικό μου αμπέλι κι όπου άφησα θαμμένο ένα κιούπι κρασί, έξι βήματα απ΄τη ρίζα.
Θα επιθυμείς να έρθει η ελπίδα που αναζητείς για ένα καλύτερο αύριο να σε χαϊδέψει στο μάγουλο, να σε λυτρώσει και να σε πάρει μαζί της, αρκεί πραγματικά να έχεις την θέληση να ζήσεις σε αυτόν τον άπονο ντουνιά.
Βλέπεις οι σπόροι απ΄ όσα περνάμε, θέλουμε δε θέλουμε, φυτρώνουν βαθειά μέσα μας και γίνονται δάσος σκοτεινό, και ταΐζουν τις νύχτες με κακό όνειρο.
Ο συγγραφέας μέσα από την νουβέλα ΤΙ ΑΠΟΜΕΝΕΙ ΑΠ΄ΤΗΝ ΦΩΤΙΑ έχει καταφέρει να περιγράψει την συγκλονιστική ζωή ενός Αρμένιου που εν τέλει ψάχνει για μία πατρίδα, για μία πατρίδα που του την στερούν συνέχεια. Η ζωή του τρέχει παράλληλα με τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα του 20ου αιώνα , τα οποία τον κατευθύνουν όπως και τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Ποια είναι η πατρίδα του όμως; Είναι αυτή που γεννήθηκε; Αυτή που μεγάλωσε μαζί με την οικογένεια του ή εκεί που θα καταλήξει ωθούμενος από τα ιστορικά γεγονότα , τα οποία καθορίζουν την γεωγραφία όπως μου είχε πει χαρακτηριστικά ένας αρχαιολόγος αλλά πάνω από όλα τις ζωές των ανθρώπων που παίζουν σε μια επικίνδυνη βαριάντα χωρίς να το γνωρίζουν.
Φίλε μου, η τύχη και η αδικία τις περισσότερες φορές δεν είναι τίποτε άλλο απλά η θέληση των άλλων.
Μέσα από μία μακροσκελή επιστολή ο αφηγητής Αρτέμ Αμπαριάμ περιγράφει την ζωή του από την Αρμενία μέχρι την Αργεντινή. Οι ενδιάμεσοι σταθμοί έχουν όμως το πραγματικό ενδιαφέρον, γιατί οι καταστάσεις που βιώνει είναι τόσο απάνθρωπες που στο τέλος χάνει και τον ίδιο του τον εαυτό. Ο έγκλειστος άνθρωπος πολλές φορές νιώθει σαν το ψάρι έξω από την γυάλα όταν έχει την ελευθερία του. Δεν ξέρει τι να κάνει και που να πάει. Φανταστείτε ότι κάτω από μία ιδεολογία να σε μπαγλαρώσουν κυριολεκτικά και μεταφορικά και να σε τοποθετήσουν στα γνωστά στρατόπεδα του ανατολικού μπλοκ. Οι στιγμές που θα ζήσεις θα είναι απείρους κάλλους που δεν γράφονται μόνο στα μυθιστορήματα, ακόμη και αν δεν διαβάζεις αγαπητέ μου..
Η ροή της ιστορίας μας είναι γρήγορη αφού πρόκειται για μία επιστολή που θέλεις να την διαβάσεις απνευστί. Τα γεγονότα ξεδιπλώνονται στην σειρά μέσα από μία πυκνή και ειλικρινή γραφή. Ο στόχος του συγγραφέα είναι ξεκάθαρος αφού αγγίζει θέματα όπως είναι της προσφυγιάς, του εκπατρισμού και της ταυτότητας. Θέματα που θα σε προβληματίσουν έντονα και θα σου αποδείξουν ακόμη μία φορά ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται και μόνο τα πρόσωπα αλλάζουν.
Εμείς δεν έχουμε πατρίδα. Και είπα:
Έχω πατρίδα. Είναι εκεί όπου φύτεψα με τα λόγια το δικό μου αμπέλι κι όπου άφησα θαμμένο ένα κιούπι κρασί, έξι βήματα απ΄τη ρίζα.
December 31, 2022
Το διάβασα σε ένα βράδυ κι αν αυτό δεν είναι απόδειξη της γοητείας που ασκεί η ταχύτητα της ζωής, τότε τι είναι; Και λέω ταχύτητα γιατί ο ήρωας αυτού του βιβλίου ακολουθεί την ασταμάτητη ροή των αναμνήσεών του, αναμνήσεις που δένουν το οικείο με το ξένο, τη ζεστασιά της νοσταλγίας με τα βάσανα δύσκολων καιρών. Στο "Τι απομένει απ' τη φωτιά" ο Θωμάς Ψύρρας κατάφερε να εγκολπώσει μια πτυχή της Σύγχρονης Ιστορίας και της ιστορίας μιας ιδεολογίας στο αληθινό βλέμμα ενός απάτριδος.
August 5, 2022
Εξαιρετικά γλαφυρό και έντονα δηκτικό! Μου άρεσε πολύ!💓
Displaying 1 - 11 of 11 reviews