Temperamentvolle kinderen: zo geef je het beste aan gevoelige, intense kinderen met een sterke wil

by Eva Bronsveld

Heb jij een kind dat opvliegender lijkt te zijn dan andere kinderen? Lijkt jouw kind soms koppiger dan anderen of kan hij van slag raken van iets waarvan je het totaal niet had verwacht? Dan lijkt het er op dat je te maken hebt met een temperamentvol kind. Aan het hebben van meer temperament zitten voor- en nadelen. Als je een temperamentvol kind goed begeleidt en ondersteunt, zullen de voordelen steeds vaker de bovenhand voeren. Maar dat vraagt vaak wel meer van jou als ouder dan de opvoeding van een niet-temperamentvol kind. Eva bronsveld schreef daarom dit boek, het biedt handvatten voor het opvoeden van temperamentvolle kinderen die ook goed werken bij alle andere kinderen. Het boek vol handreikingen en tips verandert het kind niet, maar de opvoeder wel.

Eva Bronsveld is opvoedingskundige en geeft veel trainingen aan ouders en professionals die met kinderen werken. Ze heeft zelf 3 kinderen, waarvan 2 temperamentvol.

Genres: Nonfiction, Parenting, Audiobook

256 pages, Paperback

First published September 1, 2014

Reviews

[Gert Dronkers · Rating 3 out of 5]

Dit boek kon bij voorbaat op een stevige dosis scepsis rekenen vanwege de onwetenschappelijke invalshoek (wat is dat dan, een temperamentvol kind? dat wordt nergens onderbouwd, dus is het een fluïde begrip waar je alle kanten mee op kunt) en de hoge mate waarin het kind op een troontje gehesen wordt. Ik ben nog een beetje van de theorie dat al te fluwelen handschoentjes in de opvoeding leiden tot verwende 'volwassenen' die geen enkele weerbaarheid opbouwen om tegenslagen op te vangen. Dus ik nam dit met frisse tegenzin ter hand omdat het me vrij dringend werd aanbevolen.

Dat alles in ogenschouw nemend is het geen onaardige leidraad met een hoop praktische tips voor de opvoeding van kinderen die snel ontploffen en op andere wijze eruit springen als bijzonder snel geaffecteerd. In die zin geen onaardig werkje om wat te reflecteren op onze omgang met een superlieve, maar ook uiterst emotionele dochter met zacht gezegd een vrij sterk karakter.

[Saar Steverlinck · Rating 3 out of 5]

Regelmatig wat open deuren in dit boek voor mij. Zeker een goede starter als je denkt een temperamentvol, gevoelig kind te hebben.

[Monica Haak · Rating 5 out of 5]

Heel bruikbaar! Interessant ook.

[Evi · Rating 2 out of 5]

Podcasts zijn niet mijn ding, maar vastlopen met een 'terrible three' bracht me bij Radio Mama. Ik kocht vijf opvoedboeken van gasten die geïnterviewd werden. Eva Bronsveld was er één van. Waar ik de podcast erg inspirerend vond was het boek dat voor mij niet. In het interview werd respectvol gesproken over de omgang met kinderen vanuit verbinding en empathie voor hun emoties en leefwereld. Er werd erg breed gekeken naar wat een goede omgang is voor alle kinderen en vooral niet de nadruk gelegd op kenmerken en eigenschappen. Daar leek ze zelfs wat huiverig voor. Het boek vond ik net een pure opsomming van lijstjes. "Dit zijn de kenmerken, dit moet je doen." Oh ja, het wordt niet met zoveel woorden gezegd, maar "een sterke wil" en "temperamentvol" gaat over hoogsensitiviteit. Gelukkig was het niet meer herkenbaar. Het is zo soms al uitdagend genoeg.

[Carla Roggeveld · Rating 5 out of 5]

Zeer herkenbare situaties voor alledaagse situaties waarbij je kinderen kunt helpen om hiermee om te gaan zodat ze zich veilig voelen

[Leen Kortleven · Rating 4 out of 5]

Ik denk dat na het lezen van dit boek ik mijn jongste dochter zeker kan aanduiden als temperamentvol maar gevoelig. Ik heb twee dochters maar toch vereisen zij allebei een totaal andere aanpak. Een paar zaken in dit boek pasten we onbewust al toe maar toch is het voor een deel een opluchting om te lezen dat je niet de enige bent die op deze problemen stoot.

Het enige dat jammer is, is dat ik het boek niet eerder heb kunnen lezen. 🙂
Een must read voor al het onderwijzend personeel.

[Annick · Rating 1 out of 5]

Dit is het eerste boek in mijn leven dat ik niet uitlees. Ik had nochtans hoge verwachtingen, na het lezen van de blogs over temperamentvolle kinderen. Want dat ik er zo eentje lopen heb, da's wel duidelijk ;-)
Het boek zelf is mij te belerend, en misschien ook wel te 'zweverig'. Ik wil best onderhandelen met mijn dochter over bepaalde zaken, maar ik blijf wel van mening dat ze ook zal moeten leren om grenzen te accepteren. Die zijn er soms, ook zonder onderhandeling. En daar gaat het boek voor mij een paar grenzen te ver.

Ook de schrijfstijl vond ik niet echt aangenaam. Het hele boek kwam mij vrij belerend over, en wellicht heeft dat dan met mijn opleiding als maatschappelijk werker te maken, maar pasklare oplossingen bestaan niet, en het is ook not-done om die aan te gaan bieden.

[Hanneke · Rating 5 out of 5]

Precies wat ik nodig had. Een praktisch opvoedboek wat niet problematiseert. Heldere uitleg, veel wist ik al maar toch ook wat nieuwe inzichten opgedaan. Bevestigt wat ik intuïtief al deed en toepaste. Wat ik vooral meeneem is het samenwerken ipv onderhandelen met je kind, verbinding ipv macht inzetten. Iets meer wetenschappelijke onderbouwing was mooi geweest maar was ook duidelijk niet het doel van dit boek.

[Roxanne · Rating 5 out of 5]

Er zijn veel boeken geschreven over temperamentvolle kinderen. In dit boek had ik eindelijk het gevoel dat er niet alleen beschreven werd hoe een kind in elkaar zit en waarom het zo reageert, maar er staan ook praktische tips in. Veel ervan passen wij onbewust al toe maar de erkenning dat we goed bezig zijn, was fijn.

[Caroline · Rating 4 out of 5]

Nee, het ligt niet (alleen) aan je opvoeding, het ene kind is het andere niet.
Een aanrader voor ouders die geregeld met de handen in de haren zitten en denken dat hun kinderen lastiger zijn dan gemiddeld (wat ook zo kan zijn) en nee, die andere ouder met dat "brave" kind is niet persé een betere ouder dan jij.

[Jasper Smit · Rating 4 out of 5]

Eerst even zeiken hoor:
- Ik vind temperamentvol echt een verSCHRIKkelijk woord. "Nee ho ho, in deze praktijk noemen we ons kind niet lastig, maar 'temperamentvol'". Passievol. Humorvol. Inzichtvol. Brrr.

- Wat IS temperamentvol? Is het genetisch? Past het tussen andere gedragstypes? Zijn er onderliggende principes waar de gedragingen uit voortkomen? Wat is de invloed van, ik noem maar iets, hechting? Is er onderzoek naar gedaan? Gaat er onderzoek naar gedaan worden? Moet het in de dsm? Hoe is Bronsveld op temperamentvol gekomen? Het staat er allemaal niet in, maar voor zo'n belangrijk onderwerp zou ik dat wel heel graag willen weten.
Ik kreeg geen enkel idee hoe dit boek en de inhoud zich verhoudt tot Bronsveld zelf of welk vakgebied dan ook. Er staat zelfs nergens dat na lange natuurvolle wandelingen Bronsveld een eureka-moment heeft gehad.

- Nergens staat een bron vermeld, nergens een literatuurlijst. Het boek is van kaft tot kaft Bronsveld. Waar baseert ze zich op? Waarom moeten we haar geloven? Waar kan ik er nog meer over lezen? Niets.

Omdat dit allemaal mist, leest het voor mij allemaal als: het is zo omdat het zo is, omdat ik het zeg want het is gewoon zo.

- Het hele boek bestaat uit korte blokjes in montere gebiedende wijs, met korte voorbeelden tussendoor:

Heeft je kind vieze handen? Probeer water en zeep.

"Tony heeft vaak vieze handen. Normaal gaan we dan aan de gang met zoutzuur, dan gilt Tony als een speenvarken. Vorige week hebben we eens water en zeep gebruikt, en tot mijn verbazing had hij schone handen met behoud van opperhuid. Nu wil Tony het liefst elke maand z'n handen wassen."

Zo dus. Dat werkt prima bij een artikel, maar voor mij niet bij een boek van ruim 200 pagina's. Alles is even belangrijk, alles kabbelt. Ik denk dat het al had geholpen als Bronsveld soms wat vertelde over haar eigen ervaringen met haar gezin of met ouders in haar praktijk.

Of misschien: de ervaringen van temperamentvolle volwassenen over hun kindertijd?

Zo. Einde gezeik. Want:

Ons kind is overduidelijk een temperamentvol kind. Op feestjes rennen alle kinderen meteen rond, onze dochter zit eerst een half uur op schoot om te wennen.
Autoriteit en macht gebruiken om onze zin te krijgen werkt ALTIJD averechts. Al haar emoties staan op 11. Haar liefde en knuffels zijn intens, haar verdriet en woede-uitbarstingen kunnen waarlijk apocalyptisch zijn. We leren steeds beter te zien wanneer ze overprikkeld aan het raken is, en kunnen haar dan ook beter geven want ze nodig heeft.
Naar bed brengen is tot voor kort altijd lastig geweest want ze kan de dag moeilijk loslaten. Routines en échte afspraken (niet 'we hadden een afspraak' wanneer het eigenlijk gewoon een herhaald bevel is) zijn belangrijk.

Onze dochter is fantastisch en ze wordt een geweldige volwassene, maar: veel ouders om ons heen lijkt het opvoeden wel veel makkelijker af te gaan. Zijn wij er gewoon niet goed in? Laten we over ons heenlopen? Is ons kind raar? Moeten we haar laten onderzoeken?

Dankzij dit geweldige boek weten we nu: nee we zijn geen slechte ouders, dochterlief hoort bij een flinke groep temperamentvolle kinderen, en ouders zonder temperamentvol kind kunnen denken en opperen dat we er gewoon met straf en stickers overheen zouden moeten, maar ze hebben geen idee.

Veel van de tips en uitgangspunten die Bronsveld geeft, pasten we gelukkig zelf ook al toe. Ze staan namelijk ook in mijn persoonlijke opvoedbijbel: Unconditional Parenting van Alfie Kohn. (Bij het dankwoord lijkt Bronsveld te refereren aan onvoorwaardelijk ouderschap, maar geen literatuurlijst dus geen idee).

Mijn partner had tot nu toe nog geen opvoedbijbel, maar hierbij heeft ze 'm gevonden, en dat maakt een enorm verschil. De twijfel of we het wel goed doen is veel minder, we maken nu bijna altijd dezelfde inschatting van het gedrag van ons kind, we weten veel beter wat ze nodig heeft.

Veel van de tips en methodes in dit boek lijken me toepasbaar op elk kind, zoals niet straffen en belonen, je kind zien als volwaardig gesprekspartner, en emoties nooit ontkennen 'ach stel je niet aan even flink zijn'.

Ik ga de ouders om me heen dit boek eens even flink in de maag splitsen!

[Henrieke · Rating 3 out of 5]

Ik geef 3.5 sterren voor dit boek. Het eerste gedeelte vond ik mooi en inspirerend. Eva Bronsveld legt op een begrijpelijke en praktische manier uit hoe de wereld eruit ziet door de ogen van een temperamentvol kind (en ook voor kinderen voor wie dit minder geldt). Ik heb er echt meer van geleerd en kan hier zeker wat mee in mijn werk en als moeder.

Ook het gedeelte van de ouders en hoe zij een rol spelen in het leven van een kind die temperamentvol vond ik heel zinvol. Het laatste gedeelte, over de praktische implicaties en wat je kunt doen in sommige spannende en nieuwe situaties vond ik niet echt vernieuwend. Ik kan me voorstellen hoe dit voor andere ouders of professionals helpend kan zijn, maar voor mij persoonlijk was het niet veel nieuws.

Ik ben blij dat ik dit boek beluisterd heb, omdat mijn kennis weer wat toegenomen is. Wat ik vooral onthouf is dat de wereld en alle prikkels temperamentvolle kinderen soms oms 'overvalr' en dat wij als volwassenen hen kunnen helpen om hierin wegwijs te worden. Als je echter op zoek bent naar puur wetenschappelijke informatie, dan is dit niet perse het boek wat je nodig hebt.

[Lieke · Rating 4 out of 5]

Prettig boek als je zelf worstelt met een 'temperamentvol kind' - veel herkenning, veel empathie en veel praktische tips. Zeker, grotendeels ben je daar zelf al vallend en opstaand al achter. Maar net als wanneer je iemand in hetzelfde schuitje spreekt, of een podcast luistert, is (h)erkenning van iets wat soms gewoon heel uitdagend, en moeilijk aan een ander uit te leggen is, heel erg fijn. Dus herken jij je al in de achterflap? Zeker lezen.

-----
Een paar take-away 'tegelteksten':

Als je kind structureel niet wil doen wat jij van hem vraagt, dan heb je een relatieprobleem en geen machtsprobleem.

-----

'Kinderen doen wat je doet, niet wat je zegt.' EN: 'Opvoeden is voorleven, ook op het gebied van emoties.'

-----

Het allerbelangrijkste dat je een temperamentvol kind kunt geven, ben je zelf. Gewoon lekker in je vel zitten en bij je kind zijn is het allerbeste medicijn tegen driftbuien, huilpartijen en dwars gedrag.

-----

Temperamentvolle kinderen functioneren vaak prima als ze lekker in hun vel zitten. Er is alleen veel voor nodig om dat voor elkaar te krijgen [...].

[Joeri Boeser · Rating 4 out of 5]

Op aanraden van het CJG dit boek gaan lezen ivm onze dochter die soms thuis ontploft bij een ‘nee’.

Het boek geeft herkenning en duidelijke handvaten voor de omgang. Niet iedere situatie of eigenschap past ook bij onze dochter, maar ieder kind is anders en dat bevestigt Eva ook.
Er worden veel verschillende tips gegeven waaruit je kunt kiezen wat het beste bij je past.

[Mart Oosterveld · Rating 4 out of 5]

Opvoeding is een uitdaging, en met een temperamentvol kind soms extra. Eva schetst veel herkenbare onderwerpen en situaties en vertelt wat er mogelijk in je kind omgaat op dat moment. Vanuit daar geeft ze duidelijke handvatten om dit voor iedereen zo prettig mogelijk te laten verlopen.
Mooi boek, dat me zeker helpt en gaat helpen in de opvoeding van mijn kinderen.

[Anneke · Rating 3 out of 5]

Ik had dit boek denk ik een paar jaar geleden moeten lezen. Dan had ik er persoonlijk meer aan gehad. Over het algemeen denk ik dat dit geen slecht boek is, en dat mensen er ook echt wel veel aan kunnen hebben maar ik mis wel duidelijke definities en verwijzingen naar literatuur. En het kabbelde een beetje voort. Op een gegeven moment dacht ik 'Ja nu weet ik het wel.'

[Paula · Rating 4 out of 5]

The book started out strong, with easy-to-remember summaries on behavior. Deducted one star for the last chapter, which was a bit redundant and ‘belerend’, like we say in Dutch. The rest of the book was great.

[Ward L · Rating 2 out of 5]

Ik onthou hoe verbinding, samenwerken (niet onderhandelen) en controle nuttig is. Verder is er veel aandacht voor "prikkels", hetgeen ik toch een beetje een allegaartje vind voor alles wat misloopt.
2 op 5 omdat de helft van het boek bestond uit anekdotes en er geen literatuurlijst is. (uitgave 2014)

[Marlies · Rating 4 out of 5]

Een heel handig informatief en bruikbaar boek. Ik heb er zelf lang over gedaan om hem uit te lezen omdat ik hem er af en toe bij pakte om weer een paar hoofdstukken te lezen en evt zelf toe te passen bij de kinderen.

[Sarah · Rating 5 out of 5]

Zeer interessant boek dat me toch enkele nieuwe en bruikbare inzichten heeft opgeleverd. De opdeling in korte stukjes vind ik best praktisch voor een boek als dit.

[Diana Willemsen · Rating 4 out of 5]

Het boek dat ik had willen hebben toen mijn kinderen nog peuters waren.

[Iris Wynants · Rating 4 out of 5]

Een vlot te lezen feest van herkenning met veel praktische en haalbare handvaten.

[Tmara · Rating 4 out of 5]

Interessant boek. Goede tips. Fijn geschreven.

[Anke Boonstra · Rating 4 out of 5]

Veel goede tips hoe om te gaan met temperamentvolle kinderen. Soms wel overweldigend hoeveel dingen je kunt doen en het kan ook doorslaan.

[Marjan · Rating 2 out of 5]

Veel is herkenbaar, maar ik trok de belerende toon en de vele anekdotes/ervaringen tussendoor slecht :(. Leest daardoor vervelend.

[Branco · Rating 3 out of 5]

Nuttig, maar wel heel herhalend.

[Rani Vanderwaeren · Rating 4 out of 5]

Interessant

[de vangsten · Rating 3 out of 5]

laagdrempelig helpt soms ook :)

[Evelien · Rating 1 out of 5]

Ik mis meer focus op dreumes/peuter.
En met “maar kijk vooral naar je eigen kind” zonder wetenschappelijke achtergrond, ben je niet echt veel.

[Sandra · Rating 4 out of 5]

Laagdrempelig en praktisch