Jump to ratings and reviews
Rate this book

Hoe meneer prins zijn gedachten kwijtraakte

Rate this book
Elf verhalen uit de spreekkamer van de neuropsycholoog.

‘Dan, zomaar uit het niets, heeft ze het gevoel alsof de wereld om haar heen verandert. Alles lijkt ineens van plastic. Als ze naar haar eigen handen kijkt, lijkt ze wel een avatar. Niet blauw, zoals in de film, maar nep.’

Elf klinisch neuropsychologen bespreken in dit boek ‘die ene patiënt’. Die patiënt die hen aan het denken zette, die hun altijd is bijgebleven, die hun verbaasde of hun iets leerde over veerkracht. Het verhaal van Lizzy, wier wereld van plastic lijkt; van Anja voor wie woorden hun betekenis verliezen; van meneer Pietersen die ten onrechte vreest voor dementie; en van meneer Prins, wiens angst bewaarheid wordt. Het levert een bont gezelschap op van mensen die vechten voor hun leven, leren leven met een beperking, zich noodgedwongen neerleggen bij een onvermijdelijk einde, en die zich in al hun veerkracht laten zien.

Dit boek is interessant voor iedereen die zich verwondert over hoe wij mensen functioneren en over wat daar allemaal bij komt kijken. Daarnaast kan dit boek een bron van troost, herkenning en hoop zijn voor (de naasten van) de steeds grotere groep mensen die leeft met niet-aangeboren hersenletsel.

De auteurs zijn klinisch neuropsychologen: Helen Anema, Esther van den Berg, Sarai Boelema, Annelies Buhrmann, Irene Huenges Wajer, Josje Kal, Mariska Mantione, Carla Ruis, Haike van Stralen, Kim Verweij en Martine van Zandvoort.

188 pages, Paperback

Published March 1, 2022

10 people are currently reading
108 people want to read

About the author

H. Anema

1 book

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
38 (29%)
4 stars
65 (50%)
3 stars
24 (18%)
2 stars
3 (2%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
Profile Image for Daniek.
16 reviews
May 5, 2024
In 2 dagen uitgelezen omdat het zo fijn te lezen was. Super interessant kijkje in de spreekkamer van een neuropsycholoog, de hersenen zijn echt zo bijzonder!!!
Profile Image for Adriaan Jansen.
178 reviews27 followers
April 25, 2022
De mooiste en ontroerendste momenten van ‘’Hoe meneer Prins zijn gedachten kwijt raakte’’ zijn voor mij die momenten waarop de patiënten hun problemen, gedachten en emoties delen met hun partners, familie en vrienden.

Zoals Marieke, die na een herseninfarct opeens oog in oog komt te staan met onverwerkt verleden, waar ze zelf over zegt: ‘’Ik heb er eigenlijk nooit met iemand over gesproken. Als ik er niet aan dacht, bestond het ook niet’’ (p. 16). Uiteindelijk lukt Marieke het om (ook) met haar moeder over vroeger te praten. Later zegt haar man: ‘’Het is eigenlijk best gek om te vertellen, maar ik zie ineens zachte kanten van Marieke die me eerder nooit zijn opgevallen… Het lijkt wel of er een pantser weg is gevallen en er nu veel dieper contact mogelijk is. Ik zie meer Marieke’’ (p27).

Zoals Pieter, die na een hersentumor met zichzelf in de knoop zat en daar niet met zijn gezin over kon of wilde praten. Als hij op aansporen van zijn neuropsycholoog het toch doet, zorgt dat zowel voor opluchting als verdieping: ‘’Ik heb het gevoel dat we nu meer samen doen’’ (115).

Of zoals Anna, die door een hockeybal die op haar hoofd knalde blijvende hersenschade heeft opgelopen en zichzelf overwint door in een spreekbeurt over zichzelf aan familie en vrienden te vertellen. ‘’Ze sluit af door te vertellen hoe het nu met haar gaat. Hoe het écht gaat. Dat ze nog dagelijks met haar beperkingen wordt geconfronteerd, maar ook blij en trots is hoe ver ze gekomen is. Ze heeft het geaccepteerd. Het hoort bij wie ze is’’ (p 152).

Dit is meteen voor mij een wijze les uit dit boek: Praat erover. Vaak helpt het.

De meest tragische momenten uit dit boek zijn, zoals te verwachten viel, die waarbij patiënten langzaam afdrijven in een mist van vergeetachtigheid. ‘’Een dementie vreet aan wat je kunt, aan wat je doet en uiteindelijk aan wie je bent’’ (p 132). Extra tragisch: Bij sommige patiënten in dit boek wordt verregaande vergeetachtigheid vergezeld door een emotionele disconnectie.

Zoals bij Theo, wiens vrouw Anja aan semantische dementie lijdt. ‘’Theo zegt het niet met zoveel woorden, maar van een gelijkwaardige relatie tussen twee partners is niet langer sprake. Theo verliest zijn vrouw, terwijl ze er nog is’’ (p 87).

Of zoals bij mevrouw Prins, de echtgenote van de man uit de titel. Als zijn vergevorderde dementie bij de neuropsycholoog besproken wordt, is hij er bij maar afwezig: ‘’Meneer Prins is niet betrokken bij het gesprek en kijkt wat om zich heen. Hij merkt wel dat zijn echtgenote erg verdrietig is en pakt dan haar hand, maar echt troosten en ingaan op wat haar zo verdrietig maakt, is er niet meer bij’’ (p131). Door zijn verregaande dementie, herkent mevrouw Prins haar echtgenoot niet meer.

De achterflap prijst de veerkracht van veel van de patiënten die in dit boek beschreven worden. Zonder daar ook maar iets aan af te willen doen, spelen in dit boek nog 2 andere groepen een hoofdrol die onze bewondering verdienen: De familie en naasten van de patiënten, en de behandelaars, de schrijvers van deze verhalen.

Voor familieleden en naasten hebben de veranderingen die optreden bij vergaande vergeetachtigheid van een geliefde grote impact. Zij moeten vaak zowel hun geliefde helpen als zelf met die veranderingen omgaan. ‘’De weg die patiënten en hun familieleden afleggen, is niet dezelfde’’ (p87). Familieleden zien hun geliefde voor hun ogen veranderen, verdwijnen in vergeetachtigheid, soms met verlies van mogelijkheden om zich uit te drukken. ‘’Dit roept filosofische vragen op over wie we zijn als we de wereld niet meer kunnen begrijpen en communicatie moeilijk is’’ (p 85). Bijvoorbeeld, ‘’Hoe kan het leven de moeite waard zijn als je je niet eens meer kunt herinneren dat je geliefden net bij je waren?’’ (p 123). Familieleden moeten hier allemaal maar mee omgaan, terwijl ze ook nog voor hun geliefde moeten zorgen. Ga er maar aan staan.

Over veerkracht gesproken, petje af voor veel van de families in dit boek.

De neuropsychologen die deze verhalen met ons delen tonen oprechte interesse in de mens achter de ziekte of afwijking. Tussen de regels door geven ze ook een verzameling suggesties over hoe je mensen kan helpen hun problemen aan te pakken en op te lossen. Veel van die suggesties kan je ook zo toepassen bij het oplossen van problemen in het algemeen. Hier een overzicht van die suggesties, die ik vermeld in volgorde dat ze in het boek langs komen, zonder er een andere structuur in aan te brengen.

1. Holistische aanpak. Verschillende invalshoeken helpen om een beter zicht te krijgen op wat er echt aan de hand is. Een gesprek binnen een team van experts uit verschillende disciplines kan tot beter inzicht leiden: ‘’Ik (de neuropsycholoog) bespreek samen met de neuroloog en een aantal psychiaters hoe het neuropsychiatrisch beeld mogelijk is ontstaan’’ (p 20). Binnen zo’n team van experts moet wel ruimte zijn te excelleren in ieders vakgebied: ‘’Ik ben lid van een multidisciplinair team, en mijn taak is om het gebied waar de operatie plaats zou moeten vinden zo goed mogelijk in de kaart te brengen’’ (p 95).

2. Bedenk meerdere mogelijke oplossingen. Stop niet als je één mogelijke verklaring hebt gevonden, maar blijf zoeken. Zo geeft neuropsycholoog Anema in het eerste hoofdstuk verschillende verklaringen waarom Marieke na haar herseninfarct opeens met onverwerkt verleden wordt geconfronteerd (p 24).

3. Vraag om Feedback. ‘’Door te sparren met collega’s houd ook ik m’n kop erbij’’ (p 26).

4. Oog voor losse details, en hoe die in het grotere plaatje passen. Zoals neuropsycholoog Verweij, die bij het ophalen van een patiënt uit de wachtkamer opmerkt: ‘’Ik registreer voor mezelf dat zijn motoriek opvallend vlot is voor zijn tachtigjarige leeftijd’’ (p29).

5. Meten is weten. Dit komt in vrijwel alle hoofdstukken terug, vrijwel altijd worden tests gedaan om vermogen van de hersenen te onderzoeken. Je weet hierdoor niet alleen wat er nu aan de hand is, het geeft je ook een referentiepunt voor als je later hetzelfde onderzoek herhaalt.

6. Doorverwijzen. Soms bestaat het helpen van mensen om hun problemen op te lossen uit hen helpen ontdekken wie hen het beste kan helpen. Hoofdstuk 3 is in zekere zin een verhaal met een open einde, omdat de neuropsycholoog Mantione weet dat voor haar patiënts specifieke problemen iemand anders hem verder kan helpen.

7. Acceptatie. Soms kan je een probleem niet oplossen. ‘’Voor dementie bestaat geen behandeling. We kunnen het proces niet stoppen’’ (p 87). Na acceptatie is er ruimte voor andere oplossingen: ‘’Ons team staat klaar om Anja en Theo te begeleiden, maar eerst willen we de diagnose laten bezinken’’ (p87).

8. Luisteren. ‘’De patiënt vertelt je de diagnose. Je moet alleen wel goed luisteren’’ (p 78).

9. Doorvragen. ‘’Om er achter te komen waar het probleem precies zit, stel ik verschillende soorten vragen’’ (p 74).

10. Geef duidelijkheid. ‘’De diagnose voor semantische dementie is naar, maar geeft wel duidelijkheid’’ (p 87). Als je weet wat er aan de hand is, kan je door. Direct zijn kan helpen bij dingen duidelijk maken: ‘’Ik val meteen met de deur in huis: Op basis van de resultaten kan ik zeggen dat de zorgen terecht zijn’’ (p 126). Duidelijkheid, zeker na meten is weten, kan ook voor opluchting zorgen, zoals bij Anna, het meisje met hersenschade door de knal van een hockeybal op haar hoofd: ‘’Na jaren vol vragen en twijfels is er eindelijk meer duidelijkheid. Eindelijk weten ze waar Anna’s probleem vandaan komt ‘’ (p 147).

11. Kritisch denken. Zoals neuropsycholoog Van Zandvoort zegt: ‘’Zekerheid bestaat niet in deze tak van sport, naar eer en geweten risico’s afwegen, dat wel. Kritisch denken, tegendenken, als-dan denken, en met elkaar overleggen’’ (p 95).

12. Alternatieven laten zien. Bijvoorbeeld: Beter worden, wat betekent dat? Weer het oude, of iets nieuws?. ‘’Ik bespreek met Janice wat ze bedoelt met beter worden, en of dat ook kan inhouden dat je nu leert om op een andere manier met moeilijkheden om te gaan’’ (p 183).

Kortom, een ontroerend boek met een karrevracht aan goede inzichten. Ik heb het met veel plezier gelezen.
Profile Image for Floor Gelmers.
3 reviews
March 20, 2022
Een toegankelijke inkijk in het werk van de (klinisch) neuropsycholoog. Een leuke mix van zowel bijzondere casussen, maar ook casussen die juist heel herkenbaar zijn in de klinische praktijk. Voor mensen die graag meer willen weten over de klinische neuropsychologie een leuke kennismaking met het vakgebied en voor mensen die werkzaam zijn binnen de neuropsychologie interessant om te lezen hoe collega’s de casussen benaderen.
Ook leuk om te lezen hoeveel vergelijkingen er gemaakt kunnen worden met het geheugen ;)
Profile Image for Dianne.
88 reviews
April 21, 2024
Aan de ene kant fascinerend hoe de hersenen werken, en aan de andere kant komt het leed van de mensen waarbij er defecten zijn in de hersenen ook dichtbij door de verhalen van mensen die zomaar jij en ik kunnen zijn.
Profile Image for Kim.
78 reviews
July 25, 2024
Super boeiend! Ik wil nu ook knp worden 🙃
59 reviews
August 13, 2022
Wat een prachtige manier om een venster te openen in het brein en leven van mensen. Weinig fascineert ons zo als andere mensen : wie zijn we, wat willen we, wat zijn onze hoop en dromen,.. we willen zien en gezien worden.

Dit boek vertelt ons 11 verhalen, ons geschonken door 11 moedige patiënten en geschreven door 11 hulpverleners. Hun verhalen laten ons nadenken over het belang van onze hersenen, over de impact die een gebeurtenis (klein en groot) kan hebben. En niet zoals we zelf zouden verwachten, enkel in gedrag of geheugen maar ook in hoe we onszelf zien en beleven, in hoe we ons naar anderen profileren, in ons taalgebruik, in onze persoonlijkheid. Alles hangt aan elkaar vast en hangt samen. Hoe toont hoe onze hersenen bepalen wie wij zijn maar hoe ook de mensen rondom ons ons helpen (groeien).

De 11 verhalen zijn allen heel respectvol geschreven, vol emotie (zowel van de zijde van de patiënt als van de zijde van de hulpverlener) en soms een grap.
Zelf hulpverlener zijnde, kwam er heel veel herkenning naar boven : soms vertellen de details heel veel over het enorme verdriet en afscheid maar ook over de kracht die elk van de patiënten en hun dierbaren tentoonstellen.
Ik heb enorm genoten van dit boek.
1 review
July 29, 2022
De schrijvers zijn duidelijk Klinisch Neuropsychologen die hun vak uitstekend verstaan, en het allerbeste voor hebben met hun patiënten, maar helaas is het boek voor een te breed en algemeen publiek geschreven en mis ik de diepgang, zowel filosofisch als neurowetenschappelijk.

Eigenlijk is het boek vooral geschreven voor de echte leek die een inkijkje wil in de klinische neuropsychologie. Als neurowetenschapper ben ik enigszins teleurgesteld. Ik had verwacht meer te lezen over de precieze laesies, over de fysieke netwerken die aangedaan bleken, maar het meest gedetailleerd was nog “een infarct in het cerebellum”. Het had ook een soort The man who mistook his wife for a hat kunnen zijn, maar dat is dit niet.
Profile Image for Hans van der Veeke.
515 reviews4 followers
November 19, 2025
Een beetje zoals het boek van Oliver Sacks over de man die zijn vrouw voor een hoed aanzag. In dit geval gaan ze niet heel diep in op de stoornissen maar meer op het proces er omheen. Toch blijft het fascinerend hoe ons brein werkt, wat er allemaal mis kan gaan en hoe het zich dan weer weet te herstellen.
Profile Image for Linda Heufke Kantelaar .
4 reviews
January 4, 2023
Fijn lezen met diverse casuistieken. Leuk om een inkijkje te krijgen in de dagelijkse werkzaamheden van een neuropsycholoog
Profile Image for Luuk.
24 reviews
March 13, 2023
Written in a clear and easy language, not very technical, which made it easy to peak inside the worklives of neuropsychologists. Sometimes the language was too easy for me.
Profile Image for Ibisette.
242 reviews2 followers
June 15, 2024
leuk tussendoortje met een handjevol boeiende cases
24 reviews
December 21, 2025
Super indrukwekkend boek over zowel de weerbaarheid als kwetsbaarheid van het brein!! Hele leipe en persoonlijke verhalen.
Profile Image for Dima Al Hedni.
8 reviews1 follower
July 6, 2022
Leuk en toegankelijk boek. Ietwat saai om te lezen als psycholoog, vandaar de persoonlijke lage rating. Als dit niet je werkveld is, dan is het wel zeker een aanrader!
Profile Image for Eefje Van Dinter.
9 reviews
August 10, 2024
Aardig boek om je kennis op het vlak van neuropsychologie een beetje te kunnen verbreden. Het boek bestaat uit meerdere verhalen, sommigen interessanter dan de anderen, van verschillende psychologen wat zorgt voor een goede afwisseling en het boek interessant houdt.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.