Osmanlı'dan Günümüze Türkiye'de Siyasal Hayat

by Gökhan Atılgan (Editor), E. Attila Aytekin (Editor), Ebru Deniz Ozan (Editor)

Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Siyasal Hayat’ı kendi kulvarındaki öteki kitaplardan ayıran başlıca özellik, “siyasal hayat”ı kavrayış biçiminde yatıyor. Siyasal hayatı, dünya-tarihsel bağlamı içine yerleştirerek, iktisadi koşullar ve kültür hayatıyla ilişkilendirerek ele alan kitap, bunların tümünün gerisindeki dinamiğin toplumsal sınıflar arasındaki ilişkiler ve çelişkiler olduğunu gözetiyor. Türkiye siyasal ve toplumsal tarihinin önemli dönemeçlerine göre ayrılan her bir bölüm kendi içerisinde dört aşamalı bir izleği takip ediyor: iktisadi ve toplumsal koşullar, siyasal gelişmeler, dünyayla ilişkiler ve kültür hayatında eğilimler. Bu izlek, Türkiye siyasi tarihinin olgu ve olaylarındaki ayrıntı zenginliğini belirli bir teorik perspektif ve analizle yerli yerine oturtmayı, ilişkilendirmeyi ve soyutlamayı mümkün kılıyor. Her bir dönemin özelliklerini yansıtan portreler, çerçeve yazılar, belgeler ve fotoğraflar da kitabın anlatımını zenginleştiriyor.

963 pages, Paperback

First published January 1, 2015

About the author

Doktora derecesini Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset Bilimi Bölümü’nden, yüksek lisans derecesini Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden aldı. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Maliye Bölümü mezunu.

Behice Boran: Öğretim Üyesi, Siyasetçi, Kuramcı (Yordam Kitap, 2007) adlı bir kitabı, değişik sosyal bilimler dergilerinde ve kitaplarda yayımlanmış makaleleri var.

Praksis dergisi yayın kurulu üyesi. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde çalışıyor.

Reviews

[Musab · Rating 5 out of 5]

Türkiye tarihi ile ilgilenenler için çok iyi bir giriş kitabı ve kaynak olduğunu düşünüyorum.

Kitabı yazanlar siyasi tarihin yanı sıra sosyal, ekonomik ve kültürel hayatın da tarihini detaylı ve etkileyici bir şekilde aktarmaya çalışmışlar. Bölümlerin başında incelecek dönemdeki sosyal ve ekonomik atmosfer detaylıca aktarılıyor ardından siyasi gelişmeler dünya ile olan ilişkiler ve kültürel hayatta yaşananlar okuyucuya sunuluyor.

Ek olarak biyografiler, döneme ışık tutacak yazılar ve resimler de kitapta ara ara yer alıyor. Bunlar da okuma zevkini artıran güzellikler benim için.

Kitap alışkın olduğumuz Türkiye tarih yazımından farklılıklar barındırıyor. Sol düşünce bakış açısıyla yazılmış bir tarih kitabı. Bu yönüyle ön planda olmayan, gözardı edilen işçi, emekçi sınıfın hikayesini de okuyabiliyoruz. Grevleri, yaşadıkları zorlukları, mücadeleleri okumak benim için güzel bir kazanım oldu. Bilmediğim çok şeyi öğrendim. Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren hem ekonomik hem de siyasi hayata hakim olan liberal politikalara da gerçekçi ve dikkate değer eleştiriler okuyabiliyoruz kitapta. Tarihe farklı gözlerden bakmak insana çok şey katıyor kesinlikle. Bu tarz eserlerin sayısı artsa keşke.

Kitapta en sevdiğim noktalardan birisi de muhteşem bir kaynakçaya sahip olması. Siyaset, edebiyat, sinema, tiyatro, otobiyografiler, biyografiler vb. birçok alanda kitabı okuma listeme ekledim.

[Talha Güneş · Rating 5 out of 5]

Kalın bir kitap olmasına rağmen gayet geniş bir perspektifle Osmanlı'nın kuruluşundan başlayarak giderek artan önemle bugünlere kadar gelen bir tarihi anlatıyor. Kitaplarda cümle altlarını pek çizmeyen biri olarak epey bir yeri işaretlediğimi belirtirsem kitap hakkındaki fikirlerimi özetlemiş olabilirim. Ve dahası kitabı benim için okunur yapan şey siyaseti sadece siyasilerin yapıp ettikleri değil, aksine sınıf mücadelelerinin bir yansıma alanı olarak gören ve gösteren bir kitap olmasıydı.

İlk baskı olmasına yorabileceğim çokça yazın hataları da mevcut; ama umarım sonraki baskılarda düzelir.

[Baran Karaman · Rating 3 out of 5]

Kitapta beklenti yarattığı üzere marksist bir tarih perspektifi göremedim zira yazarlar tarihte yani gündelik hayatın kendisinde sınıf mücadeleleri nasıl olur meselesini ya hiç kavrayamamışlar ya da bunu bir sorun olarak düşünmeyi akıllarına dahi getirmemişler gibi görünüyor. Yazarlar resmi tarihin klişelerinden kaçınmışlar bu yönüyle kitap kendini diğer aynılarından farklı bir yere getiriyor fakat yazarlar bu klişelerin yerine emekçi toplumun kendi tarihsel anlatısını da koyamamışlar. Kitabın sosyal tarihçiliğe özgü devlet merkezli anlatımlardan kaçınmak hevesi dışında bir yazım motivasyonu olmadı sanırım. Bu haliyle kitabın okuyucularına vereceği pek bir şey yok maalesef.

[Gökalp Aral · Rating 5 out of 5]

Kitabı dönem içinde vermekle sorumlu olduğum derslerden biri için aldığım ve okuduğum için oldukça uzun bir okuma oldu; her hafta belirli bölümleri okuyarak devam ettim ve aylar sürdü -elbette kitabın kalınlığının da bir sonucu bu.

İçerik, kitabın adından da anlaşılacağı gibi, bir siyasal tarih anlatımıdır ki, farklı bölümler altında ve çoğunluğu Cumhuriyet döneminden oluşmak üzere işlenmiştir. Türkiye'nin genel anlamıyla siyasi ve toplumsal tarihini görebilmek için güzel bir eser olmakla birlikte yazarların (yayınevinin de) benimsedikleri yöntemsel yaklaşımın (ideoloji de denilebilir) Marksizm olması nedeniyle hem kültürel hem politik hem de ekonomik alanlar sınıf temelinde işlenmiş, kimi zaman açıkça kimi zaman örtük bir biçimde yazarlar tarihsel dönem içinde aldıkları konumu da göstermişlerdir.

İşlenen konuların tarihsel ve fiziki olarak genişliği, tahmin edilebileceği gibi bazı konularda kitabın eleştirilmesini sağlayabilir çünkü "gözden kaçabilecek" veya "yeterince ayrıntılandırılmamış" konular bulunabilir. Örneğin 60-71 aralığında Doğan Avcıoğlu ve Yön grubunun yahut Mihri Belli'nin bakış açısının Tip'e kıyasla daha az incelenmesi politik bir tercihtir açıkça. Bazı açılardan, yine yazarların ideolojik yaklaşımlarının bir sonucu olarak emperyalizmin etkisinin, ülkenin iç dinamiklerine ve sınıf savaşımına yapılan vurgu nedeniyle görmezden gelindiği de söylenebilir ya da metin boyunca yapılan atıfların denetlenmesiyle kimi verilerin yanlılığı da bulunabilir sanıyorum. Ancak tüm bu sorunlara veya eleştirilebilir yönlere rağmen bu genişlikte ve ekonomi-politik odaklı Marksist bir siyasal tarih yazımını değerli buluyorum. Okurken kitap boyunca keyif aldım ve bilmediğim kimi bilgileri edindim -beni başka kaynakların okunmasına da götürecekler. Bu sebeple beş yıldız veriyorum.

[Artun Bötke · Rating 5 out of 5]

1908-2013 arasındaki Osmanlı İmparatorluğu - Türkiye Cumhuriyeti tarihini Marksist açıdan ele alan bu hacimli kitap, benim yakın tarihe bakışımı ciddi anlamda değiştirdi. Tek başına bu etkiyi yarattığını iddia edemem ama olaylara, kişilere ve durumlara emekçilerin gözünden bakmak yeni bir bakış açısı sağlıyor. Bazı önemli isimleri ilk kez duydum, bazılarını daha derinlemesine okuma şansı elde ettim.
Ama en önemlisi ülkedeki çeşitli akımların 100 yıllık gelişmelerini çok iyi özetlemiş. Bu bakımdan kitabın olaylar dökümünden ziyade, onların etkisinde siyasi akımların analizini yaptığını düşünüyorum. Benim hoşuma giden de bu analizler oldu.
Lakin kitap hem çok kalın olduğundan, hem de yer yer beni sinirlendirip karamsarlığa sürüklediğinden bitirmem 6 ayımı aldı.

[Enis Yılmaz · Rating 5 out of 5]

So good, every turkish citizen must read it.