ภูมิปัญญาปฏิวัติฝรั่งเศส

by ปิยบุตร แสงกนกกุล

"ความสนใจในเรื่องการปฏิวัติฝรั่งเศสของสังคมไทยมักแสดงออกใน 2 มิติที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง มิติแรก สนใจการปฏิวัติฝรั่งเศสแบบลุ่มหลงและใฝ่ฝันถึง มิติที่ 2 สนใจการปฏิวัติฝรั่งเศสแบบรังเกียจเดียดฉันท์และหวาดกลัวในฐานะที่เหตุการณ์นี้เป็นตัวอย่างอันเลวร้าย ความสนใจทั้งสองมิตินี้ยังไม่เพียงพอต่อการศึกษาการปฏิวัติฝรั่งเศสอย่างลึกซึ้ง เพราะเป็นเพียงความสนใจแบบทำให้เป็นละคร ฝ่ายหนึ่งทำให้การปฏิวัติโรแมนติก ส่วนอีกฝ่ายก็ทำลายความชอบธรรมของการปฏิวัติ โดยละเลยสาเหตุความเป็นมา ปรัชญาการเมืองเบื้องหลัง ตลอดจนการตีความของนักประวัติศาสตร์"

คำนำ, ปิยบุตร แสงกนกกุล

296 pages, Paperback

Published March 1, 2022

About the author

รองศาสตราจารย์ ปิยบุตร แสงกนกกุล (ชื่อเล่น ป๊อก; เกิดเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2522) เป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคอนาคตใหม่ ประธานคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร และอดีตเลขาธิการพรรคพรรคอนาคตใหม่ อดีตอาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ อดีตสมาชิกคณะนิติราษฎร์ เป็นผู้เชี่ยวชาญในกฎหมายรัฐธรรมนูญของไทยและฝรั่งเศส

Reviews

[Arthur Taylor]

เกี่ยวกับการปฏิวัติฝรั่งเศส โดยไม่ได้เล่าแบบประวัติศาสตร์ แต่นำข้อถกเถียงในเหตุการณ์สำคัญมาเล่าคนับ ก็น่าสนใจดี แต่เราไม่ได้รู้เรื่องการปฏิวัติฝรั่งเศสแบบละเอียดมาก่อน เลยไม่ค่อยเก๊ทเท่าไร ก็เอาเท่าที่ได้มาเล่าต่อละกันคนับ

คือการปฏิวัติฝรั่งเศสนี้ มันเป็นสิ่งที่จำเป็นต้องเกิดและมีผลสืบเนื่องไปสู่การปฏิวัติอื่น ๆ มั้ย หรือมันเป็นแค่เหตุการณ์เฉพาะที่แตกหักเท่านั้น แล้วมันเป็นการปฏิวัติของประชาชนคนชั้นล่างหรือเป็นของพวก Bourgeoisie (กระฎุมพี) กันแน่ ซึ่งเราสรุปได้ว่า มันเริ่มจากพวก Bourgeoisie ที่อยากมีสิทธิ์มีเสียงเท่ากับพวกขุนนางและนักบวช แต่พอมันจุดติดแล้วพวกประชาชนคนขั้นล่างก็ผลักดันให้มันไปไกลกว่านั้น จนเปลี่ยนระบอบการปกครองไปเลยคนับ

แล้วการสถาปนารัฐธรรมนูญขึ้นมาใหม่ ของระบอบการปกครองใหม่ ใครเป็นผู้ร่าง ใครมีอำนาจ ซึ่งตอนนั้นกษัตริย์ยังอยู่ ก็มีการถกเถียงกัน ว่ากษัตริย์มีอำนาจจากรัฐธรรมนูญมั้ย อะไรยังไง จนสรุปได้ว่า Nation (ชาติ) คือผู้มีอำนาจในการสถาปนารัฐธรรมนูญ ซึ่งชาติก็มาจากประขาชนคนทุกชนชั้นในประเทศนี่ล่ะ โดยสิทธิ เสรีภาพ ความเสมอภาค ที่รัฐธรรมนูญรับรองให้กับประชาชน ก็มาจากธรรมชาติของมนุษย์ คือเรามีอยู่แล้วแต่แรก ไม่ได้มาจากพระเจ้า จากกษัตริย์ หรือจากใครอะไรประทานมาให้ทั้งนั้นคนับ

แล้วสุดท้าย มีเรื่องมีราวกัน หลุยส์ที่ 16 ทำการต่อต้าน หลบหนี จะคืนสู่อำนาจ ทำการทรยศชาติ แล้วก็โดนจับตัวได้ ก็มาถกกันว่าจะเอายังไงดีในทางกฎหมาย ที่รัฐธรรมนูญว่าไว้ King จะละเมิดมิได้ ต้องถอดถอนก่อน ถึงจะพิจารณาคดีได้ แต่การกระทำในช่วงที่เป็น King ก็ได้รับความคุ้มครอง มันเลยเกิด paradox ทางกฎหมายกัน ก็มีคนบอกว่า The King can do no wrong, The King can't do nothing คือในฐานะ King จะไม่มีวันผิด แต่ในฐานะบุคคลก็ผิดได้ อีกคนก็บอกว่า ไม่ใช่ ฐานะ King น่ะคือความผิด เพราะมัน tyrant ในตัวเอง เนื่องจาก King มีอำนาจเหนือประชาชน ดังนั้นในเชิงสถาบัน King ต้องตาย เพื่อ Nation จะได้ไปต่อ แล้วก็เถียงกันต่อ ยื้อกันไปมา แต่สุดท้าย King ก็โดนประหารอยู่ดีคนับ 💀💀💀

ก็เอาประมาณนี้ละกันคนับ จริง ๆ มีเนื้อหาน่าสนใจ มีข้อถกเถียง มีมุมมองของแต่ละฝักฝ่าย อีกเยอะแยะคนับ ใครสนใจลองไปอ่านกันดูได้นะคนับ จบละ ✌️✌️✌️

[Wasin Waeosri]

หนังสือวิเคราะห์การปฏิวัติฝรั่งเศส เล่าเรื่องราวการต่อสู้ในสภาทั้งก่อนและหลังการปฏิวัติ อาจารย์ป๊อกเขียนได้อ่านเข้าใจง่ายดี เข้าใจได้เลยว่ากว่าจะร่างรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตยได้มันต้องนิยามอะไร รวมถึงมีหลักคิดอย่างไร

ย้อนกลับมาดูไทยแล้วก็...