Ονειρεύτηκα τη Διδώ

by Λένα Διβάνη

«Εγώ σ’ όλη μου τη ζωή πήγαινα ασορτί με την Ελλάδα. Δράμα αυτή; Δράμα κι εγώ. Αδύνατον να ξεσπάσει καταιγίδα στη χώρα και να μη βρεθώ στο κέντρο της εγώ».
Διδώ Σωτηρίου

Μέσα στον ζόφο των αλλεπάλληλων κρίσεων ένιωσα ξαφνικά την έντονη ανάγκη να ανασάνω λίγο φρέσκο αέρα, να αισιοδοξήσω. Αποφάσισα λοιπόν ότι είχε έρθει η ώρα να ξαναζωντανέψω το ίνδαλμά μου, τη Διδώ Σωτηρίου. Είναι άδικο να τη λησμονούν σιγά σιγά οι παλιότεροι και να την αγνοούν τελείως οι νεότεροι. Δεν υπήρχε άλλη σαν κι αυτή τη γυναίκα-πολεμίστρια του καλού που διέσχισε ολόκληρο τον 20ό αιώνα, βρέθηκε στο επίκεντρο κάθε ελληνικής τραγωδίας (από τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι τη χούντα) και κατάφερε να δρασκελίσει όλα τα ερείπια φορώντας το αιώνιο χαμόγελό της, κόκκινο μπερέ, κολιέ και άρωμα. Άρχισα αμέσως την έρευνα (με αφορμή την οποία εν τέλει εμπνεύστηκα το βιβλίο Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας) και ευτυχώς, γιατί χάθηκαν εν τω μεταξύ η Άλκη Ζέη κι ο Νίκος Μπελογιάννης, οι μοναδικοί επιζώντες που την ήξεραν από την καλή και την ανάποδη.
Ελπίζω ότι έγραψα μια εντελώς υβριδική βιογραφία με τον χαρακτηριστικό τίτλο Ονειρεύτηκα τη Διδώ. Γιατί πράγματι την ονειρεύτηκα ολοζώντανη, ακαταπόνητη και γελαστή, όπως ήταν πάντα, να μου διηγείται με το νι και με το σίγμα τη ζωή της που ήταν αγρίως απίθανη!
Λ. Δ.

Genres: Biography, History, Historical

376 pages, Paperback

First published March 1, 2022

About the author

See Lena Divani.
Η Λένα Διβάνη γεννήθηκε το 1955 στον Βόλο και είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας της Εξωτερικής Πολιτικής στη Νομική Σχολή Αθηνών.
Εκτός από τις ιστορικές μελέτες της, έχει δημοσιεύσει μία συλλογή διηγημάτων ("Γιατί δεν μιλάς για μένα") και τέσσερα μυθιστορήματα ("Οι γυναίκες της ζωής της" που έχει μεταφερθεί στην τηλεόραση από την ΕΤ1, "Εργαζόμενο αγόρι", "Ενικός αριθμός", "Ψέματα. Η αλήθεια είναι...").
Το πρώτο της μυθιστόρημα έχει μεταφραστεί στα ισπανικά και στα ιταλικά. Διηγήματά της έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά και τα πολωνικά. Επίσης, έχει εκδώσει τέσσερα βιβλία για παιδιά και έναν τόμο με τα θεατρικά της έργα που παίχτηκαν στο "Τρένο στο Ρουφ" και στην "Πειραματική Σκηνή Τέχνης", στη Θεσσαλονίκη.
Υπήρξε τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας "Τα Νέα" και του περιοδικού "Elle". Υπήρξε επίσης Αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, θέση από την οποία παραιτήθηκε την άνοιξη του 2009.

Reviews

[Sophia T · Rating 5 out of 5]

Έχοντας διαβάσει και άλλα βιβλία της Λένας Διβάνη αυτό ίσως μου άρεσε λιγότερο από τα προηγούμενα γιατί κάποιες στιγμές με κούρασε ο τρόπος γραφής του βιβλίου που είναι σαν να παίρνει συνέντευξη από τη Διδώ.
Παρ' όλα αυτά για άλλη μια φορά κατάφερε να μου δώσει το έναυσμα να αναζητήσω ιστορικά γεγονότα που διάβασα στο κείμενο. Αυτός είναι και ο λόγος που μου αρέσουν τα βιβλία της γιατί με έναν τρόπο που φαίνεται τόσο απλός σε βάζει στο τρυπάκι να ψάχνεις ακόμα περισσότερα.
Επίσης, μετά από αυτό το βιβλίο δεν ξέρω τι να πρωτοδιαβάσω. Εγώ αγόρασα το βιβλίο σαν μια καλή αφορμή και ζέσταμα για να διαβάσω "Τα ματωμένα χώματα" που βρίσκεται τόσα χρόνια στη βιβλιοθήκη μου αλλά μου φαινόταν πάντα πολύ βαρύ για να το πιάσω και τώρα δεν ξέρω με πιο από όλα τα βιβλία της Διδώς να αρχίσω.
Νομίζω ότι και αυτός είναι ο βασικός στόχος της συγγραφέως να σε κάνει να αγαπήσεις τόσο τη Διδώ και να μπεις στον κόσμο της, γι' αυτό και γω της δίνω πέντε αστέρια.

[Jennie · Rating 4 out of 5]

Ένα βιβλίο μίξη ιστορίας και βιογραφίας. Όχι όμως ο συνηθισμένος τύπος βιογραφίας αλλά πιο πρωτότυπη και πιο χαλαρή, σε μορφή διαλόγου και ερωταπαντήσεων, τύπου συνέντευξη της Λένας Διβάνη προς την Διδώ Σωτηρίου.

Όπως και στα δύο προηγούμενα βιβλία της Διβάνης, η ιστορική έρευνα που έχει γίνει είναι ενδελεχής και ο τρόπος γραφής σταράτος, ξεκάθαρος, έξω από τα δόντια και χωρίς εξωραϊσμούς. Μικρό και ευκολοδιάβαστο βιβλίο.

Ουσιαστικά ένα βιβλίο - ταξίδι στη ζωή της συγγραφέως των «Ματωμένων Χωμάτων» και ταυτόχρονα γίνεται και ένα πέρασμα στην ιστορία της Ελλάδας των αρχών έως και των τελών του 20ου αιώνα «Εγώ σ’ όλη μου τη ζωή πήγαινα ασορτί με την Ελλάδα. Δράμα αυτή; Δράμα κι εγώ. Αδύνατον να ξεσπάσει καταιγίδα στη χώρα και να μη βρεθώ στο κέντρο της εγώ»

Πέρα από αυτά όμως εκφράζονται και οι απόψεις της Διδώς αλλά και της Διβάνη για διάφορα ζητήματα – θέματα, δεν μένουν μόνο αυστηρά στα γεγονότα και στην ιστορία.

Αν γράφονταν έτσι οι βιογραφίες πολλοί άνθρωποι θα τις διάβαζαν, αυτό είναι σίγουρο.

[Stratos · Rating 3 out of 5]

Μια διαφορετική βιογραφική απεικόνιση της γνωστής συγγραφέως η οποία έχει αφήσει το στίγμα της σε μια ιδιαίτερα δύσκολη εποχή της σύγχρονης ιστορίας.

[Έλλη Μαρία · Rating 4 out of 5]

Ενα βιβλίο φανταστική συνέντευξη της Διδως Σωτηρίου στη Λενα Διβανη. Η αλήθεια είναι όμως οτι παρά πολυ εύκολα μπορεί ο αναγνώστης να φανταστεί αυτες τις δυο γυναίκες να κάθονται στον καναπέ και να συζητάνε. Μια ζωντανή γραφη-συζητηση που διαπερνά την ιστορία της ζωης της Διδως αλλά ταυτόχρονα και την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, από τις αρχές έως τα τέλη του 20ου αιώνα, δίνοντας το βήμα στην συγγραφέα να εκφράσει σε πολλά σημεία την δική της άποψη για αρκετά ζητήματα και να ασκήσει την -εκ των υστέρων - κριτική της σε αποφάσεις - σταθμούς της πορείας του ΚΚΕ, με αποτέλεσμα καποια περιστατικά να λαμβάνουν ενδεχομένως μεγαλύτερη έκταση από την απαραίτητη σε ένα βιβλίο που η κύρια πρωταγωνίστρια είναι η Διδω Σωτηριου κι οχι οι πράξεις ή οι παραλήψεις της αριστεράς.
Παρολα αυτα, η Διβανη κατόρθωνει να ζωντανέψει την Διδω, να μεταφέρει στον αναγνώστη το γέλιο της, τη μυρωδιά από τα ατελείωτα τσιγάρα που καπνίζε, την έντονη, πολυτάραχη ζωή της, τους έρωτες και τα πάθη της, την ατέλειωτη αγάπη που είχε για την ζωη την ίδια.

[Maria Ch · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέρουσα τεχνική διαλόγου, μέσα απ’ τον οποίο αποκαλύπτονται πολλές ενδιαφέρουσες πτυχές της ζωής της Διδώς Σωτηρίου αλλά και την ιστορίας και πολιτικής κατάστασης κατά τη διάρκεια της ζωής της. Η γραφή της Διβάνη πάντα ενδιαφέρουσα και ψυχαγωγική αλλά κούρασε κάπως η τεχνική της συνέντευξης και δεν κατάφερα να διαβάζω για πολλή ώρα όπως θα έκανε αν ήταν πιο μυθιστορηματική η γραφή. Το προτιμώ όμως γιατί έχει πολύ ενδιαφέρον και ιστορική αξία.

[Mimi Danou · Rating 4 out of 5]

Ενας έξυπνος τρόπος να γράψει για την ζωή και τα γραπτά της πληθωρικής Διδώς (η ίδια απεχθανόταν το Διδούς)
Η Διβάνη γράφει τόσο ζωντανα, οι ερωτήσεις εκμαιεύουν «τις απαντήσεις» που ζωγραφίζουντα γεγονότα αλλά και την ψυχή της τόσο σημαντικής συγγραφέως και περσόνας που διατρέχει τον 20 αιώνα απο την ζωή στην Ανατολή και Σμύρνη πριν την καταστροφή , τήν πορεία του ΚΚΕ πρίν τον πόλεμο , μεχρι την μεταπολίτευση. Εκ των έσω αλλά και εξ απ´ αποστάσεως,με κριτική ματιά αλλά και με πόνο ψυχής
Τα τόσο σημαντικά πρόσωπα Ελλη και Νίκος Μπελογιάννης , όλοι οι αδικημένοι του Κόμματος αλλα κι οι σημαντικοί συγγραφείς και άλλοι που διαμόρφωσαν αυτά τα σπαρακτικά χρόνια της Κατοχής, του Εμφυλίου και της Χούντας (λιγότερο) ξεπηδούν από τις ερωτήσεις και τις διηγήσεις
Σπαρακτικός και ανθρώπινος ο τελευταίος φόρος τιμής και αγάπης για τον σύντροφο της ζωής της και τα γηρατειά.
Ολοζώντανη η Διδώ στό όνειρο!

[Betty Chatzisavvidou · Rating 5 out of 5]

Με το βιβλίο αυτό αγάπησα τη Διδώ, αγάπησα και τη Λένα. Οι δύο συνομιλήτριες μπλέκονται σε μια υβριδική βιογραφία της Διδώς Σωτηρίου, όπου μέσω μιας φανταστικής συνέντευξης ξεδιπλώνεται η ζωή αυτής της απίστευτα δυναμικής και ασυμβίβαστης γυναίκας. Η Διδώ, με τη χαρακτηριστική της ευστροφία και την αγωνιστική της φλόγα, δεν παρουσιάζεται απλώς ως ιστορικό πρόσωπο, αλλά ως σύμβολο της εποχής, της γυναικείας αυτοδυναμίας και της αντίστασης.

Το βιβλίο ξεκινά από την παιδική ηλικία της Διδώς και την τραγική πορεία της οικογένειάς της εν μέσω της Μικρασιατικής Καταστροφής. Στη συνέχεια, ο αναγνώστης παρακολουθεί την ένταξή της στην Αριστερά, τον γάμο της με τον υπέροχο Πλάτωνα (θείο της Άλκης Ζέη), την πορεία της ως δημοσιογράφου και συγγραφέα, αλλά και τη σκληρότητα του Εμφυλίου με τη φυλάκιση της αδελφής της, Έλλης Παππά, και την εκτέλεση του Μπελογιάννη.

Μέσα από την αναβίωση της ζωής αυτής της τόσο σπουδαίας γυναίκας και μορφής της ελληνικής ιστορίας και λογοτεχνίας, ο αναγνώστης κάνει ένα πέρασμα από τα σημαντικότερα γεγονότα που σημάδεψαν τη χώρα στον 20ό αιώνα.

Για μένα, το βιβλίο αποτελεί ένα κράμα τεκμηριωμένου ιστορικού πλαισίου και μυθοπλασίας. Η μορφή του διαλόγου ανάμεσα στις δύο γυναίκες είναι άκρως απολαυστική. "Ακούς" τη Διδώ να μιλά για τη ζωή της και, μέσα από τα στοιχεία του χαρακτήρα της που αποκαλύπτονται, συλλογίζεσαι πως ναι — με αυτές τις εκφράσεις που βάζει στο στόμα της η Διβάνη, έτσι ακριβώς θα το περιέγραφε και η ίδια.

Αυτές οι δύο, αν οι ζωές τους είχαν συναντηθεί νωρίτερα, θα ήταν πολύ καλές φίλες.

Υ.Γ. Για να ανοίξουμε ακόμα περισσότερο τον κύκλο των γυναικών σε αυτό το βιβλίο, στο Bookvoice την αφήγηση του βιβλίου την κάνουν η Πέγκυ Σταθακοπούλου και η Βένια Σταματιάδη. Τέλειο δίδυμο.

[Raymondos Alvanos · Rating 5 out of 5]

Απολαυστικό βιβλίο. Στην αρχή μου φάνηκε περίεργη η δομή του. Νόμιζα ότι θα ήταν μια φανταστική συνέντευξη. Τελικά με κέρδισε και μου άρεσε πολύ που η συγγραφέας είχε ισότιμο ρόλο με τη ηρωίδα της. Αγάπησα και εγώ τα βιβλία της Διδώς Σωτηρίου στα φοιτητικά μου χρόνια αλλά θα συμφωνήσω με τη Λένα Διβάνη ότι το πιο συγκλονιστικό της ήταν η Εντολή. Ακόμη θυμάμαι σκηνές που περιέγραφε και συναισθήματα που ένιωθα όταν το διάβαζα. Πάντως σε αυτόν που βγάζω το καπέλο ήταν ο Πλάτωνας, ο άντρας της Διδώς. Από το είδος των ανθρώπων που δεν θα γίνει ποτέ άγαλμά τους ενώ θα έπρεπε.

[Elisa S · Rating 5 out of 5]

Άλλη μια καταπληκτική ευκαιρία να διαβάσεις Ιστορία χωρίς να νιώθεις ότι διαβάζεις ιστορία... Η πένα της Διβάνη και η ιδέα της συνέντευξης με τη Διδώ είναι εξαιρετικές. Μια ζωή γεμάτη ιστορικά γεγονότα ...

[Eirini Kotsona · Rating 4 out of 5]

Απόλαυση 💓

[Efstathia Kositzidou · Rating 5 out of 5]

Λατρεύω τη Διδώ.Το ίδιο και τη Λένα Διβανη.Η Εντολή είναι το βιβλίο που σημάδεψε τα φοιτητικά μου χρόνια. Το ότι η Λένα Διβανη μου ζωντάνεψε την αγαπημένη μου Διδώ , τόσο κοντά σ αυτό που φανταζόμουν, ήταν μια από τις μεγαλύτερες απολαύσεις του τελευταίου καιρού. Κάτι που το είχα πολύ ανάγκη!

[Roula T · Rating 3 out of 5]

Ευκολοδιάβαστο βιβλιαράκι, έφυγε μέσα σε ένα πρωί. Δεν νομίζω ότι πρόσθεσε και πολλά στις γνώσεις μου σχετικά με τη ζωή της Διδώς Σωτηρίου, ένα μεγάλο κομμάτι της το γνώριζα από το «Με μολύβι φάμπερ νούμερο 2» της Άλκης Ζέη. Μερικές φορές μου έδινε την εντύπωση ότι περισσότερο κι από θαυμασμό στη Σωτηρίου, γράφτηκε για να καταθέσει την οπτική της σε ορισμένα ζητήματα (φεμινισμό, αριστερά, εμφύλιο) η Διβάνη.

[Andy Fou · Rating 4 out of 5]

Έφτασα σε αυτό το βιβλίο με αφορμή το "Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας", εξίσου της Διβάνη. Εκεί, μία από της ιστορίες αφορά τον Νίκο Μπελογιάννη και την Έλλη Παππά. Η συγγραφέας όμως μιλά συχνά για την αδερφή της Έλλης, τη Διδώ Σωτηρίου, αυτή την προσωπικότητα που τόσο θαυμάζει, που ένιωσα ότι έπρεπε να διακόψω το άλλο βιβλίο για να δώσω χώρο σε αυτό. Και πολύ καλά έκανα εν τέλει! Το διάβασα μονορούφι μέσα σε μια εβδομάδα, το έπιανα με πολλή ανυπομονησία. Ενημερωτικό αλλά και ανάλαφρο, ακριβώς ότι χρειαζόμουν.

Εν μέρη ίσως ευθύνεται που δεν έχω καλές ιστορικές γνώσεις για την σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας και ήθελα αυτό που συνήθως θέλουμε όλοι, μια κατανοητή και εύπεπτη σύνοψη. Αυτά τα δύο βιβλία νιώθω ότι μου προσέφεραν ακριβώς αυτό. Έρχεται η συγγραφέας και ζωγραφίζει εικόνες απ' όλες τις σημαντικές στιγμές που δεν πρέπει να ξεχαστούν, είτε υπό το πρίσμα των διαφορετικών προσώπων που σκιαγραφεί (οι οποίοι θα μπορούσαν να είναι οι παππούδες μας), είτε υπό την αφήγηση του κεντρικού προσώπου στο εν λόγω βιβλίο, της Διδώς.

Τρομερή προσωπικότητα η Διδώ. Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και παρούσα σε πολλά σημαντικά γεγονότα του 20ου αιώνα, έχει πολλά να πει. Δεν είχε τύχει να διαβάσω ποτέ βιβλίο της, οπότε είμαι πολύ χαρούμενη που την γνώρισα από εδώ. Τώρα ανυπομονώ να πιάσω τα Ματωμένα Χώματα και την Εντολή.

Επίσης, εκτίμησα πολύ την (όσο το δυνατόν) αντικειμενικότητα που προσπάθησε να διατηρήσει η συγγραφέας ως προς την πολιτική της/τους θέση σε σχέση με τα γεγονότα. Και το "τιμώμενο πρόσωπο", αλλά και η συγγραφέας (πιστεύω) τάσσονται προς μια αριστερή ηθική. Παρ' όλα αυτά αναφέρονται προβλήματα και λάθη απ' όλες τις πλευρές εξίσου, τεκμηριωμένα και κάπως "τσεκουράτα", χωρίς ωραιοποίηση και δικαιολογίες.

Από τεχνικής άποψης, θεωρώ ότι το βιβλίο είναι πολύ καλογραμμένο και εύπεπτο. Βρήκα πολύ ενδιαφέρον τον τρόπο που γίνεται η αφήγηση, αυτή η μορφή "συνέντευξης" διατηρούσε νομίζω το ενδιαφέρον μου πιο έντονο απ ότι αν διάβαζα μια απλή εξιστόρηση. Ο χαρακτήρας της Διδώς είχε καθαρή συνοχή σε όλα όσα ειπώθηκαν, ως ένας χαρακτήρας. Δεν ένιωσα σε καμία στιγμή ότι ήταν η Διβάνη που έγραφε και απ τις δύο πλευρές. Ήταν όντως λες και η Διβάνη ρωτούσε κι η Διδώ απαντούσε.

Γενικά, έχοντας διαβάσει μερικά βιβλία της συγγραφέως, θεωρώ ότι σε αυτά τα δύο έχει βρει πλέον το χάρισμά της. Για να δανειστώ τον όρο που χρησιμοποιεί η ίδια μέσα στο βιβλίο, είναι πράγματι πολύ καλή στο "docu-fiction". Ξέρει πώς να εξιστορεί πραγματικά γεγονότα μέσα από αληθινές ιστορίες ανθρώπων, βάζοντας ψυχολογικά στοιχεία αλλά και χιούμορ, ώστε να τα κάνει πιο εύπεπτα. Δεν προσπαθεί να αλλοιώσει, όμως, ούτε την ιστορία αλλά ούτε και την κριτική της στα γεγονότα. Επιπλέον είναι εμφανές ότι έχει πολλές γνώσεις και πάθος για αυτό που κάνει και γι' αυτό πιστεύω το κάνει με μεγάλη επιμέλεια και πολύ επιτυχώς.

[Helena Georgiou · Rating 2 out of 5]

Το βιβλίο της Λένας Διβάνη, «Ονειρεύτηκα τη Διδώ», προσφέρει μια δυσάρεστη ανάγνωση λόγω της έντονης πολιτικής προπαγάνδας που διακριτικά εισάγεται στην αφήγηση. Η αριστερή πολιτική πεποίθηση της συγγραφέας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την ιστορία και τους χαρακτήρες, καθιστώντας την ανάγνωση ανυπόφορη για αυτούς που διαφωνούν με την άποψη αυτή.

Η συγγραφέας προσπαθεί να προωθήσει τις πολιτικές πεποιθήσεις της με κάθε ευκαιρία, προσθέτοντας πολιτικά μηνύματα σε σημεία της αφήγησης . Αυτό καθιστά το βιβλίο κουραστικό για όσους αναζητούν μια αφήγηση απαλλαγμένη από πολιτικές αντιλήψεις και προσπαθούν να απολαύσουν την ιστορία ως καθαρά λογοτεχνική δημιουργία.

Καθώς η αφήγηση προχωρά, οι χαρακτήρες λες και οι χαρακτήρες υπάρχουν κυρίως για να χρησιμεύουν ως φερέφωνα της ιδεολογίας του συγγραφέα, που είναι οι αριστερές ιδεολογίες και οι φεμινιστικές της αντιλήψεις που τόσες φορές εξέφρασε σε κάθε της συνέντευξη.

Επιπλέον, ο ρυθμός της ιστορίας υποφέρει ως αποτέλεσμα αυτού του υπερβολικού πολιτικού μηνύματος. Η πλοκή συχνά παίρνει πίσω μέρος σε μακροχρόνιες πολιτικές συζητήσεις και μονολόγους, με αποτέλεσμα η αφήγηση να χάσει τη δυναμική της. Οι αναγνώστες μπορεί να δυσκολεύονται να παραμείνουν αφοσιωμένοι καθώς η ιστορία περιστρέφεται μέσα από αυτές τις πολιτικές παρακάμψεις.

Αν και είναι απολύτως αποδεκτό για έναν συγγραφέα να ενσωματώνει τις προσωπικές του πεποιθήσεις στο έργο του, θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που να συμπληρώνει την αφήγηση και να επιτρέπει στους αναγνώστες να σχηματίσουν τις δικές τους απόψεις.

Εν κατακλείδι, το «Ονειρεύτηκα τη Διδώ» της Λένας Διβάνη απογοητεύει λόγω της συντριπτικής εστίασής του στις πολιτικές αριστερές πεποιθήσεις της συγγραφέα. Ενώ τα πολιτικά θέματα μπορούν να ενισχύσουν μια ιστορία όταν ενσωματωθούν προσεκτικά, σε αυτήν την περίπτωση, επισκιάζουν την αφήγηση, καταπνίγουν την ανάπτυξη των χαρακτήρων και εμποδίζουν τη συνολική εμπειρία ανάγνωσης.

[Afroditi Kousouni · Rating 4 out of 5]

Παρακολουθώ τη Λένα Διβάνη εδώ και χρόνια...μου αρέσει όχι μόνο ο τρόπος γραφής της, αλλά και η προσωπικότητα που "βλέπω" μέσα από τις λέξεις της... ένα πνεύμα λαμπερό, φωτεινό που κάνει τη διαφορά...αυτή τη διαφορά που είναι παρούσα και σε αυτό της το βιβλίο, στο οποίο τοποθετεί τον εαυτό της απέναντι στη Διδώ Σωτηρίου, σε μια φανταστική συνομιλία που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι και πραγματική...Η μεγάλη συγγραφέας αποκαλύπτεται και αποκαλύπτει πτυχές της περιπετειώδους ζωής της με έναν τρόπο πρωτότυπο και συνάμα εξαιρετικά ευχάριστο στον αναγνώστη που νιώθει σαν να κάθεται σε μια γωνιά και να παρακολουθεί αυτές τις ξεχωριστές γυναίκες να συζητούν. Έχοντας διαβάσει τα βιβλία της Σωτηρίου πολλά χρόνια πίσω, ομολογώ ότι μου γεννήθηκε έντονη η επιθυμία να τα ξαναπιάσω, σίγουρη ότι θα τα δω με άλλο μάτι... η Διβάνη πετυχαίνει να δημιουργεί αναγνώσματα που αφήνουν το στίγμα τους. Με το συγκεκριμένο, πετυχαίνει πολλά περισσότερα. Πετυχαίνει να φωτίσει όχι μόνο τη Σωτηρίου (που πράγματι δεν πρέπει να ξεχνάμε) αλλά και την ιστορία της Ελλάδας κατά το μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα μέσα από την αφήγησή της, η οποία είναι γλαφυρή και μεστή και μαρτυρά πολλή έρευνα. Με κάθε της βιβλίο, η Διβάνη καταφέρνει και με κάνει να την απολαμβάνω όλο και περισσότερο

[Konstantina Vergou · Rating 3 out of 5]

Το βιβλίο "Ονειρεύτηκα τη Διδώ" ήταν η πρώτη επαφή μου με το συγγραφικό έργο της Λένας Διβάνη. Στην αρχή δεν περίμενα πως θα με εντυπωσιάσει ιδιαίτερα, όμως στην πορεία διαψεύσθηκα περίτρανα καθώς μέσα σε δύ�� 24ωρα το είχα διαβάσει λαίμαργα.

Η δομή του -διάλογος μεταξύ της συγγραφέως, Λένας Διβάνη και της Διδούς Σωτηρίου- με κράτησε σε εγρήγορση, καθώς σταδιακά βυθιζόμουν στον ψυχισμό και το μυαλό και των δύο συντελεστών. Βέβαια, υπήρξαν κάποιες λεπτομέρειες που θεώρησα κάπως κουραστικές και ενδεχομένως περιττές, όμως πιστεύω πως έχουν κι αυτές έναν σημαντικό λόγο ύπαρξης.

Σε έναν τελικό απολογισμό, αυτό το βιβλίο υπήρξε έναυσμα προκειμένου να γνωρίσω καλύτερα την αγαπημένη συγγραφέα των (προ)εφηβικών μου χρόνων, αλλά και να παρακολουθήσω από άλλη μια οπτική τα γεγονότα που συντάραξαν τον 20ο αιώνα. Αξίζει πραγματικά τον χρόνο των αναγνωστών.

[Vasiliki · Rating 3 out of 5]

Πολύ καλή προσπάθεια να δώσει τη βιογραφία μέσα από συζήτηση/συνέντευξη αν και κάποιες φορές με κούρασε στο διάβασμα νομίζω θα γινόταν πολύ ωραίο audiobook με δυο γυναικείες φωνές θα του έδινα παραπάνω αστέρια αν η συγγραφέας είχε αποφύγει να πέφτει συχνά σε συγκρίσεις εκείνων των γενεών με τις σημερινές και να μας λέει συνέχεια πόσο snowflakes είμαστε νομίζω δεν υπάρχει λόγος να γίνεται κάτι τέτοιο η κάθε εποχή έχει τα δικά της. Μεγάλωσα με πατέρα σκληροπυρηνικό του κόμματος που έζησε και από κοντά πολλά από τα γεγονότα στο βιβλίο και μάλιστα με είχε ξεκινήσει από μικρή ηλικία μα τα βιβλία της Διδως δε ξέρω πόσο ήταν τα βιβλία της για μικρά παιδιά μάλλον προσπαθούσε να επικοινωνήσει το τραύμα του… με ευχαρίστησε που τώρα ως ενήλικη έμαθα περισσότερες λεπτομέρειες για τη ζωη της και ίσως ξαναδιαβασω τα βιβλία της

[Maria Bikaki · Rating 3 out of 5]

Mια έξυπνη ιδέα της συγγραφέως για να ζωντανέψει την αγαπημένη όλων μας συγγραφέα που άφησε εποχή στην ελληνική λογοτεχνία, Διδώ Σωτηρίου. Η Διδώ Σωτηρίου σημάδεψε τα παιδικά και εφηβικά μου αναγνωστικά χρόνια και ήταν μία από αυτές που με έκαναν ν’ αγαπήσω το βιβλίο και η Λένα Διβάνη που αποτελεί μία από τις συμπαθείς πένες της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας σε ένα ιδιαίτερο πάντρεμα μέσα από μια φανταστική συνομιλία η οποία ξετυλίγει το συναρπαστικό βίο και πολιτεία της Διδώς Σωτηρίου. Διαβάζεται εύκολα. Δε με εντυπωσίασε όπως θα περίμενα και είναι ίσως από τα βιβλία της Διβάνη που μου άρεσαν λιγότερο από άλλα.

[Αλέξης Γυφτοδήμος · Rating 5 out of 5]

Έξοχο το βιβλίο της Διβάνη για τη Διδώ Σωτηρίου. Γοητευτικό, ελκυστικό, αγαπησιάρικο. Δύο φίλες που κουβεντιάζουν αβίαστα, χαλαρά, με χιούμορ, με αγάπη και σεβασμό η μία για την άλλη. Ξετυλίγεται η συναρπαστική, μυθιστορηματική ζωή της Διδώς και ταυτόχρονα η Ιστορία της Ελλάδας τον τελευταίο αιώνα και η θλιβερή περιπέτεια της αριστεράς. Θέλεις να διαβάσεις περισσότερα, να πάρεις με τη σειρά όλα τα βιβλία της. Εγώ ξεκίνησα ήδη με την πλήρη βιογραφία της από την Σάσα Τσακίρη.
Νοιώθω την ανάγκη να επανέλθω αφού διάβασα το βιβλίο της Σάσας Τσακίρη αλλά και το "Οι νεκροί περιμένουν". Θα ήταν άδικη μία σύγκριση μια και το βιβλίο της Διβάνη γράφτηκε 25 χρόνια μετά το βιβλίο της Τσακίρη. Άλλη γενιά άλλο ύφος. Απ'τη μια το σφιχτό συγκρατημένο ύφος της Τσακίρη. Θέλει να πεί πράματα, όχι όμως να θίξουμε τα ιερά και τα όσια. Απ'την άλλη η Διβάνη. Ελεύθερη, άνετη, δεν κολώνει πουθενά, δεν διστάζει να πει ό,τι θέλει όπως το θέλει. Πόσο χαίρομαι αυτή την γενιά! Κερδίζει πολλά επίσης το βιβλίο από τις συνεντεύξεις με τον Νίκο Μπελογιάννη (γιό).

[Sofia Mall · Rating 3 out of 5]

Πολύ ενδιαφέροντα τα στοιχεία και οι αποκαλύψεις για την Διδώ Σωτηρίου, όμως αρκετά κουραστική η αφηγηματική τεχνική της συγγραφέως, όπως και τα αλλεπάλληλα ιστορικά στοιχεία που με έκαναν να χάνω στην τελική τον ειρμό και την συγκέντρωσή μου. Θα τα προτιμούσα όλα αυτά δοσμένα αλλιώς.
Πάντως πολλά συγχαρητήρια και μπράβο της για την ενδελεχή έρευνα.

[Ντίνα Βαρδάκα · Rating 5 out of 5]

Έχεις την αίσθηση πως κάθεσαι κι εσύ μαζί τους κι ακούς την κουβέντα τους. Μέσα από τους ζωντανούς διαλόγους μαθαίνεις την ζωή της υπέροχης αυτής Γυναίκας και τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που επικρατούσαν τότε στην Ελλάδα. Το χάρηκα μέχρι τη τελευταία σελίδα και έψαξα στα βιβλία μου να βρω την "Εντολη" για να τη διαβάσω ξανά με άλλη προσέγγιση.

[Irini Kallides · Rating 4 out of 5]

This is my second Lena Divani and I feel educated reading her. She makes me come closer to Greece while learning about Greek history and personalities. She makes people come alive and makes history interesting. She brings me the Greek spirit and I will definitely continue reading her. #lovegreece

[Niki · Rating 2 out of 5]

Ενώ στην αρχή με συνεπήρε η ιστορία, πολύ σύντομα άρχισε να με κουράζει ο τρόπος γραφής και το στυλ συνέντευξης. Δυστυχώς με επηρέασε αρκετά αυτό και δε μπορούσα να αφεθώ να απολαύσω το υπόλοιπο βιβλίο, γιαυτο και βάζω δύο αστέρια. Σαν ιστορία και γεγονότα είναι πολύ ενδιαφέρον.

[Eleni Efstathiou · Rating 5 out of 5]

Ευφυέστατη αφήγηση, με λεπτό χιούμορ, που κρατάει το ενδιαφέρον αμείωτο.

[Pel · Rating 4 out of 5]

Πολυ ενδιαφέρον βιβλίο,έμαθα πολλά πράγματα για τη Διδώ Σωτηρίου κ αποτέλεσε μια πολύ καλή αφορμή να ξεκινήσω τα βιβλία της τα οποία συνεχώς ανέβαλα να διαβάσω.

[Dimitra Koursounidou · Rating 5 out of 5]

Ευχαριστώ πολύ! Τη συνάδελφο που μου το έφερε, τη συγγραφέα που το έγραψε, τη Διδώ που υπήρξε. Είναι απολαυστικό, διδακτικό, συγκινητικό, δυνατό, τρυφερό. Είναι εξαιρετικό ανάγνωσμα!

[Athena · Rating 4 out of 5]

Ενα πρωτότυπο είδος βιογραφίας που σε κάνει να νιώθεις ότι διαβάζεις ιστορία χωρίς να βαριέσαι

[Tassos Doudoulakakis · Rating 4 out of 5]

Μαθημα ζωης

[Alex Papadopoulos · Rating 2 out of 5]

Ενδιαφέρουσα ιστορία, αλλά η γραφή και το ύφος με απογοήτευσαν.

[Vicky St. · Rating 4 out of 5]

Πολύ ενδιαφέρων τρόπος περιγραφής της ζωής της συγγραφέως.