Η σκουριά και το πυρ: Προσεγγίζοντας τη σχέση ιστορίας, τραύματος και μνήμης

by Γιώργος Κόκκινος

Όλο και περισσότεροι πλέον αντιλαμβάνονται, ότι στην πραγματικότητα ο εχθρός -η μισαλλοδοξία, ο βιολογισμός, ο ρατσισμός και οι σύγχρονες παραφυάδες του φασισμού και του ναζισμού, η ολοκληρωτική κοσμοθεωρία, η μνημοκτονία, ο νεοναζιστικός αναθεωρητισμός και η μνησικακία- αν και ηθικά έκπτωτος, ποτέ δεν βρέθηκε εκτός των τειχών στην ευημερούσα μεταπολεμική Ευρώπη των αλλεπάλληλων κυμάτων διεύρυνσης και ενοποίησης που καμωνόταν αυτάρεσκα ότι στον πυρήνα της ταυτότητάς της έχει τοποθετήσει τη συνείδηση της καταστροφής. Η αναγκαία εργασία πένθους δεν συντελέστηκε. Η επεξεργασία του τραύματος παρέμεινε στα αρχικά της στάδια.
Το βιβλίο αυτό είναι η συνέχεια και το επιστέγασμα μιας δεκάχρονης τουλάχιστον διανοητικής περιπέτειας, η οποία κατέληξε σε μια σειρά προσεγγίσεων που αφορούν τους τρόπους με τους οποίους οι κοινωνίες, το κράτος, οι πολιτικές ηγεσίες, οι κοινότητες μνήμης, η ιστοριογραφία, η Δημόσια Ιστορία, η πολιτιστική βιομηχανία και η σχολική Ιστορία, αντιμετωπίζουν τις ποικιλώνυμες ετερότητες στη διαδρομή της Ιστορίας και, κυρίως, χωροθετούν και νοηματοδοτούν τις "ευαίσθητες σελίδες" της, ειδικά αυτές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το νοητό κέντρο των προσεγγίσεων αυτών είναι οι έννοιες του τραύματος και της μνήμης, ενώ το προνομιακό πεδίο εφαρμογής τους είναι η διαχείριση της αρνητικής κληρονομιάς του Ολοκαυτώματος στον δυτικό κόσμο.

544 pages, Paperback

First published September 1, 2012

About the author

Ο Γιώργος Κόκκινος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1960. Εργάζεται ως καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου (Ρόδος), όπου υπηρετεί από το 1997, διδάσκοντας Ελληνική και Ευρωπαϊκή Ιστορία και Διδακτική της Ιστορίας.
Είναι μέλος της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού, της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορικών της Εκπαίδευσης, της Historical Association, της International Society for History Didactics και της IRAHSSE, ενώ συνεργάζεται με την Association for Historical Dialogue and Research.
Είχε την επιστημονική επιμέλεια συλλογικών τόμων ή συλλογών αρχειακών τεκμηρίων, ενώ είναι συγγραϕέας των βιβλίων Η ϕασίζουσα ιδεολογία στην Ελλάδα (Παπαζήσης, Αθήνα 1989), Ο πολιτικός ανορθολογισμός στην Ελλάδα (Τροχαλία, Αθήνα 1996), Από την Ιστορία στις ιστορίες (Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1998, β΄ έκδοση 2006), Διδακτικές προσεγγίσεις στο μάθημα της Ιστορίας (Μεταίχμιο, Αθήνα 2000, β΄ έκδοση 2006), Επιστήμη, ιδεολογία, ταυτότητα (Μεταίχμιο, Αθήνα 2003), Ιστορική Κουλτούρα και συνείδηση [(σε συνεργασία με τους Η. Αθανασιάδη, Σ. Βούρη, Π. Γατσωτή, Π. Τραντά, Ε. Στέϕο), Νοόγραμμα, Αθήνα 2005], Συμβολικοί πόλεμοι για την Ιστορία και την Κουλτούρα. Το παράδειγμα της σχολικής ιστορίας στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (Μεταίχμιο, Αθήνα 2006), Πρίσματα Ευρωπαϊκής Ιστορίας (Μεταίχμιο, Αθήνα 2007), Προσεγγίζοντας το Ολοκαύτωμα στο ελληνικό σχολείο. Ένα εκπαιδευτικό ερευνητικό πρόγραμμα για μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου, Λυκείου [(σε συνεργασία με τους Μ. Βλαχού, Ε. Κουνέλη, Α. Κώστογλου, Β. Σακκά, Στ. Παπαδόπουλο), Ταξιδευτής, Αθήνα 2007], Η ματαιωμένη ουτοπία. Γιάννης Γαβριηλίδης, Νίκος Καραγιάννης και άλλοι σύντροϕοι [(σε συνεργασία με τους Γ. Λαμπάτο και Α. Αθανασοπούλου), Ταξιδευτής, Αθήνα 2008], Τα συγκρουσιακά θέματα στη διδασκαλία της Ιστορίας [(σε συνεργασία με τους Π. Γατσωτή, Δ. Μαυροσκούϕη, Έ. Λεμονίδου), Νοόγραμμα, Αθήνα 2010], Το τραύμα και οι πολιτικές της μνήμης [(σε συνεργασία με τους Έ. Λεμονίδου και Βλάση Αγτζίδη), Ταξιδευτής, Αθήνα 2010].
Ο Γιώργος Κόκκινος έχει δημοσιεύσει εργασίες του σε συλλογικούς τόμους, πρακτικά συνεδρίων και επιστημονικά περιοδικά, όπως, μεταξύ άλλων, Τα Ιστορικά, Μνήμων, Études Balkaniques, Internationale Schulbuchforschung, International Journal of Historical Learning Teaching and Research και Jahrbuch der Internationalen Gesellschaft für Geschichtsdidaktik.